Chiếc xe tải đến cổng Bệnh viện Nhân dân số 1 lúc chín giờ hai mươi sáng.
Cha cô bế Lục Nhị Cẩu vào phòng cấp cứu. Thằng bé đã tỉnh lại từ lúc qua đèo, nhưng mặt trắng bệch như tờ giấy, cứ lẩm bẩm mãi một câu bằng giọng Hà Nam: "Tiền của mẹ cháu… tiền mua thuốc cho mẹ cháu…" Chiếc túi vải khâu chỉ đỏ vẫn đeo trên cổ nó, Tuế Ninh không dám tháo ra.
Nghiêm Tri Hành tự đi được. Anh xuống khỏi thùng xe, cánh tay trái nẹp gỗ đặt trước ngực, tay phải vịn vào thành xe, đứng thẳng dậy. Máu trên thái dương đã khô thành vệt đen. Anh nhìn quanh sân bệnh viện, nhìn chiếc xe Jeep màu trắng xanh của công an đỗ ở góc sân, rồi nhìn Tuế Ninh.
"Cô vào xem bà nội trước đi," anh nói.
"Anh…"
"Tôi không chạy đâu." Anh nhếch môi. "Tay gãy rồi, chạy cũng chẳng xa."
* * *
Bà nội đã được đưa lên bàn mổ lúc tám giờ đúng.
Mẹ cô ngồi trên băng ghế dài ngoài hành lang khoa ngoại, hai tay ôm chặt chiếc túi xách giả da. Chú Lâm đi đi lại lại trước cửa phòng mổ, tay cầm điếu thuốc chưa châm. Khi Tuế Ninh chạy đến, mẹ cô đứng bật dậy, nhìn con gái từ đầu đến chân – áo bông đen kịt bụi than, mặt mũi lấm lem, đôi găng tay da đàn ông quá khổ – rồi òa khóc.
"Con đi đâu! Con đi đâu cả đêm! Cha con đâu!"
"Cha ở dưới phòng cấp cứu, mẹ ạ. Cha không sao. Cha hoàn toàn không sao." Tuế Ninh ôm lấy mẹ. "Tiền viện… tiền viện thì sao hả mẹ?"
Chiều hôm trước, sau khi rời nhà chú Phùng, cô đã mang hộp bánh quy uyên ương vào viện, đưa mẹ năm nghìn hai trăm mười ba tệ, nói dối rằng cha đang chạy vay nốt phần còn lại. Cô không đưa hai nghìn tám trăm tệ tiền ứng của Lão Ngưu. Cô không thể dùng số tiền ấy. Đó là giá của một mạng người.
"Cậu Sơn mang đến," mẹ cô nói, lau nước mắt. "Sáu giờ bốn mươi sáng nay. Ba nghìn tệ, tiền quỹ tương trợ của công đoàn nhà máy, cậu bảo nhà mình là công nhân cũ, được ưu tiên. Tối qua mẹ gọi điện cho cậu kể chuyện, cậu bảo để cậu lo." Bà nắc nghẹn. "Nộp lúc sáu giờ năm mươi. Chỉ trước có mười phút."
Tuế Ninh đứng lặng.
Cậu Sơn. Lại là cậu Sơn. Người cậu tốt bụng có lúm đồng tiền, người đã giảm tiền phạt, đã dẫn cô đi làm giấy phép, đã trả lại máy hàn kèm tờ giấy xác nhận. Người đã có mặt đúng lúc, mọi lúc.
Cô không biết vì sao, lòng biết ơn trong cô lại lẫn một vị gì đó lạnh lẽo, như một viên đá nhỏ rơi xuống đáy giếng sâu.
* * *
Mười giờ, cửa phòng mổ mở ra. Bác sĩ Chu bước ra, tháo khẩu trang, vẻ mặt mệt mỏi nhưng hài lòng.
"Lấy ra hai viên. Một viên to bằng quả táo tàu." Ông giơ ngón tay ước lượng. "Ống mật thông rồi. Bà cụ khỏe, tim tốt. Một tuần nữa cắt chỉ."
Chú Lâm ngồi phịch xuống ghế, ôm mặt khóc như đứa trẻ.
Mười giờ mười lăm, hai người công an mặc đồng phục xanh lá cây đậm, đội mũ kê-pi có quốc huy, bước lên hành lang khoa ngoại. Người đi trước chừng bốn mươi tuổi, dáng cao gầy, gò má nhô cao, đôi mắt nhỏ sắc như dao cạo, bên mép có một nốt ruồi đen. Ông ta dừng lại trước mặt Tuế Ninh.
"Cô là Khương Tuế Ninh?"
"Vâng."
"Tôi là Hàn Chí Kiên, đội trưởng đội cảnh sát hình sự công an khu Thiết Tây." Ông ta nhìn cô từ đầu đến chân, ánh mắt dừng lại ở vệt bụi than trên ống tay áo. "Nghiêm Tri Hành đang ở phòng bó bột tầng một. Cậu ta khai rằng đêm qua cậu ta ở Hắc Thạch Câu, cách đây sáu mươi ba cây số, từ khoảng ba giờ sáng. Cậu ta nói cô có thể làm chứng."
"Không phải từ ba giờ." Tuế Ninh nói. "Anh ấy rời thành phố cùng cháu lúc mười giờ tối. Đi trên xe tải của chú Phùng Đức Thắng, biển số Hắc-B 0 4 1 7 9. Xe chết máy ở đèo Lão Gia Lĩnh lúc một giờ năm phút. Từ một giờ năm phút đến ba giờ mười tám phút, anh ấy đi bộ cùng cháu sáu cây số trong bão tuyết. Ba giờ mười tám, chúng cháu đến mỏ Hắc Thạch Câu. Ở đó có ít nhất hai mươi lăm người nhìn thấy anh ấy."
Đội trưởng Hàn nhìn cô chằm chằm. Người công an trẻ đứng sau ông ta đã rút sổ tay ra ghi lia lịa.
"Mỏ Hắc Thạch Câu," Hàn chậm rãi nói, "là mỏ than không có giấy phép."
"Vâng."
"Cô biết nếu những người ở đó ra làm chứng, họ sẽ phải thừa nhận đã làm việc ở một mỏ trái phép, và ông chủ mỏ sẽ bị truy cứu?"
"Cháu biết."
"Thế cô nghĩ họ có chịu ra làm chứng không?"
Tuế Ninh chưa kịp trả lời thì có tiếng bước chân nặng nề sau lưng.
"Tôi làm chứng."
Khương Hữu Điền đứng ở đầu hành lang. Áo bông của ông đen kịt, mặt mũi còn lấm bụi than, đôi bàn tay chai sạn rớm máu ở các khớp ngón vì kéo tời. Ông bước đến, đứng cạnh con gái, nhìn thẳng vào mắt người công an.
"Tôi là Khương Hữu Điền, nguyên thợ nguội bậc bảy phân xưởng hai nhà máy Máy kéo Hồng Kỳ. Tôi ký hợp đồng làm thợ thời vụ ở mỏ Hắc Thạch Câu, nhận ứng trước hai nghìn tám trăm tệ, xuống lò ca đêm ngày 10 và ngày 11 tháng 3." Giọng ông trầm, không run. "Rạng sáng nay, lúc bốn giờ hai mươi mốt phút, cậu Nghiêm Tri Hành cùng con gái tôi xuống đến gương lò nhánh số 3, báo cho chúng tôi lò sắp sập. Năm giờ mười hai phút, lò sập. Cậu Nghiêm quay lại cứu một đứa trẻ mười bảy tuổi, bị gãy tay. Nếu không có cậu ấy, đứa trẻ ấy đã chết. Nếu không có cậu ấy và con gái tôi, tôi và hai mươi hai người khác cũng đã chết."
Ông dừng lại, hít một hơi.
"Kho số 4 cháy lúc hai giờ sáng đúng không? Lúc ấy cậu Nghiêm đang ở trên đèo Lão Gia Lĩnh, cõng con gái tôi đi trong bão tuyết. Ai nói cậu ấy đốt kho, người ấy nói dối."
Hành lang khoa ngoại im phăng phắc. Mấy người nhà bệnh nhân ngồi trên băng ghế quay lại nhìn. Mẹ cô che miệng.
Đội trưởng Hàn im lặng rất lâu. Rồi ông ta gật đầu với người công an trẻ.
"Ghi lời khai. Chính thức."
* * *
Không phải chỉ có cha cô.
Chiều ngày 12, Lão Ngưu xuất hiện ở bệnh viện. Gã không vào khoa ngoại. Gã đứng ở cổng sau, nơi những người thợ mỏ bị thương nhẹ đang ngồi chờ băng bó, và nói chuyện với họ từng người một. Tuế Ninh đứng ở cửa sổ hành lang tầng hai, nhìn xuống, không nghe được gã nói gì, nhưng cô thấy những người thợ lần lượt cúi đầu, tránh ánh mắt gã.
Tối hôm ấy, ông già Hoàng tìm đến phòng bệnh của Lục Nhị Cẩu, nơi Tuế Ninh đang ngồi bón cháo cho thằng bé. Cái chân phải của nó đã được bó bột từ đùi đến mắt cá, xương ống chân gãy hai chỗ nhưng bác sĩ nói giữ được.
"Lão Ngưu bảo," ông già Hoàng nói, ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh giường, "ai ra khai với công an thì không được trả lương tháng này. Mà còn hơn thế. Lão bảo Từ Đại Lực có người trong nhà máy, trong công an, ai khai thì cả nhà đừng mong yên ổn."
"Ông có sợ không?" Tuế Ninh hỏi.
Ông già Hoàng im lặng. Ông nhìn Lục Nhị Cẩu đang nằm trên giường, đôi mắt thằng bé trong veo, ngây ngô.
"Tôi đào lò ba mươi năm," ông nói, giọng khàn khàn. "Chôn mười bảy anh em. Lần nào cũng có người đến bảo đừng nói gì. Lần nào tôi cũng im." Ông đặt bàn tay gầy guộc, đen nhẻm lên đầu thằng bé. "Thằng này bằng tuổi cháu nội tôi. Đêm qua, lẽ ra nó là người thứ mười tám. Tôi không im nữa."
Sáng ngày 13 tháng 3, Khương Hữu Điền dẫn đầu, ông già Hoàng đi thứ hai, theo sau là sáu người thợ của nhánh số 3, đi bộ từ bệnh viện số 1 đến trụ sở công an khu Thiết Tây trên đường Trung Hưng. Đến trưa, thêm bảy người của nhánh số 1 và số 2 tự tìm đến. Mười lăm bản lời khai, mười lăm chữ ký, mười lăm dấu điểm chỉ ngón cái.
Chiều ngày 14, Từ Đại Lực bị bắt ở nhà riêng tại khu biệt thự ven sông, khi đang thu dọn hành lý chuẩn bị đi Đại Liên. Lão Ngưu bị bắt ở bến xe khách phía bắc. Mỏ Hắc Thạch Câu bị niêm phong.
Tuế Ninh nộp hai nghìn tám trăm tệ tiền ứng cùng tờ biên nhận có chữ ký của Ngưu Đại Trụ cho đội trưởng Hàn, làm tang vật. Ông ta nhìn cô một lúc, rồi nói: "Số tiền này, sau khi kết án, sẽ dùng để trả lương còn nợ cho thợ mỏ. Cô yên tâm."
* * *
Câu hỏi còn lại là: ai đã đốt kho số 4?
Đội trưởng Hàn Chí Kiên đến nhà 304 vào tối ngày 13 tháng 3. Ông ta ngồi trên chiếc ghế đẩu mẹ cô mang ra, uống chén trà nóng, nhìn quanh căn phòng nhỏ, nhìn chiếc lò áo nước đang cháy đều ở góc nhà, rồi nhìn Tuế Ninh.
"Chiều ngày 11, đồn công an phường Thiết Tây nhận được một cuộc gọi nặc danh," ông ta nói. "Giọng nữ, cố tình nói trầm. Báo rằng đêm ấy có người định đốt kho số 4. Và dặn đừng báo cho phòng bảo vệ nhà máy."
Tuế Ninh không nói gì. Cô chỉ cầm ấm trà, rót thêm vào chén cho ông ta.
"Trực ban đồn phường ban đầu không tin. Nhưng anh ta vẫn báo lên tôi. Tôi cử hai người đi tuần quanh khu nhà máy từ nửa đêm." Hàn nói tiếp, giọng đều đều. "Bão tuyết, đường trơn, họ đến cổng phụ phía tây lúc một giờ năm mươi. Kho số 4 đã bắt đầu có khói. Họ thấy một người chạy ra từ cửa sau kho, tay phải bốc cháy, lăn lộn trên tuyết. Người đó là Đàm Bưu, đội trưởng đội kiểm tra trật tự nhà máy."
"Rồi anh ta nói anh ta đuổi theo Nghiêm Tri Hành."
"Đúng. Anh ta nói anh ta đi tuần, thấy Nghiêm Tri Hành lảng vảng, đuổi theo, thấy cậu ta đổ xăng phóng hỏa, lao vào dập lửa thì bị bỏng." Hàn nhấp ngụm trà. "Hai người của tôi không thấy ai khác ngoài Đàm Bưu. Nhưng bão tuyết, tầm nhìn kém, họ không dám khẳng định. Sáng ra, đài phát thanh nhà máy đưa tin trước khi tôi kịp kiểm chứng. Người của phó giám đốc Đàm."
"Bây giờ thì sao ạ?"
"Bây giờ Nghiêm Tri Hành có mười lăm nhân chứng ở cách kho số 4 sáu mươi ba cây số." Hàn đặt chén trà xuống. "Còn vết bỏng trên tay Đàm Bưu, bác sĩ khoa bỏng nói là kiểu bỏng do xăng bắt lửa văng ngược lên khi đang đổ, không phải kiểu bỏng khi dập lửa. Áo da của anh ta có mùi xăng từ cổ tay đến khuỷu. Chiều nay anh ta đã bị tạm giữ."
Tuế Ninh thở ra một hơi dài. Cô không biết mình đã nín thở từ bao giờ.
"Nhưng tôi cần biết tại sao." Hàn nhìn cô. "Tại sao Đàm Bưu lại đốt kho? Anh ta khai là do mâu thuẫn cá nhân với Nghiêm Tri Hành, muốn đổ tội cho cậu ta. Không ai đốt một cái kho hơn một triệu tệ vì mâu thuẫn cá nhân."
Tuế Ninh đứng dậy, đi đến chiếc bàn học cạnh cửa sổ. Cô mở ngăn kéo, lấy ra cuốn sổ bìa nhựa đỏ của Nghiêm Thủ Chính – Nghiêm Tri Hành đã đưa cho cô giữ từ trước khi họ đi Hắc Thạch Câu – và một cuốn vở ô ly dày.
"Chú Hàn," cô nói, "chú đã đến bãi phế liệu Kim Long chưa ạ?"
* * *
Sáng ngày 14 tháng 3, khi hai chiếc xe tải biển số Hà Bắc vừa đỗ trước cổng bãi Kim Long, ba chiếc xe Jeep công an đã đến trước.
Năm máy tiện C6140, số hiệu HK-K4-0371 đến 0375. Hai máy phay đứng X5032. Một máy khoan cần Z3050. Hai mươi hai tấn thép tròn đặc phi tám mươi, đầu thanh còn sơn số lô màu đỏ trùng khớp với phiếu nhập kho tháng 4 năm 1996.
Tất cả đều được ghi trong cuốn sổ bìa nhựa đỏ của Nghiêm Thủ Chính. Tất cả đều có trong danh mục tài sản kho số 4 mà phòng tài sản nhà máy báo cáo lên Tổng công ty Cơ khí tỉnh cuối năm 1997, với ghi chú "đang lưu kho, tình trạng tốt".
Và tất cả, theo hồ sơ phòng tài sản, đã bị "thiêu hủy hoàn toàn" trong đám cháy rạng sáng ngày 12 tháng 3.
Tuế Ninh ngồi ở phòng làm việc của đội trưởng Hàn ba ngày liền. Cô đối chiếu từng dòng trong sổ tay của Nghiêm Thủ Chính với bản sao sổ kho chính thức mà công an thu giữ từ phòng tài sản, với hóa đơn mua bán phế liệu của bãi Kim Long, với danh sách tài sản báo cáo lên Tổng công ty. Cô kẻ bảng bằng bút chì trên giấy khổ lớn, bốn cột, hàng trăm dòng. Đến tối ngày 15, bảng đối chiếu dài mười một trang.
Tổng giá trị tài sản kho số 4 bị rút ra bán cho bãi Kim Long trong ba năm từ 1995 đến 1998, theo giá nhập kho: một triệu bốn trăm sáu mươi nghìn tệ.
Tất cả các phiếu xuất kho tương ứng đều có chữ ký phê duyệt của phó giám đốc phụ trách tài sản: Đàm Chấn Bang.
Đội trưởng Hàn lật từng trang bảng đối chiếu, im lặng rất lâu.
"Cô học ở đâu cách làm cái này?" ông ta hỏi.
"Cháu đọc sách ạ."
Hàn nhìn cô, khóe miệng có nốt ruồi nhếch lên một chút. Rõ ràng ông ta không tin. Nhưng ông ta cũng không hỏi thêm.
Chiều ngày 16 tháng 3, Tổng công ty Cơ khí tỉnh ra quyết định đình chỉ công tác đối với phó giám đốc Đàm Chấn Bang để phục vụ điều tra. Cùng ngày, Viện kiểm sát khu Thiết Tây phê chuẩn lệnh bắt tạm giam Đàm Bưu về tội cố ý gây hỏa hoạn và vu khống.
* * *
Tối ngày 16, Tuế Ninh đến phòng bệnh của Nghiêm Tri Hành.
Anh được giữ lại viện thêm mấy ngày vì vết thương ở thái dương cần khâu tám mũi và theo dõi chấn động. Cánh tay trái bó bột trắng từ khuỷu đến cổ tay, treo trên dây đeo vai. Anh ngồi tựa lưng vào thành giường, nhìn ra cửa sổ, nơi tuyết đang tan thành những dòng nước nhỏ chảy dọc khung kính.
"Đội trưởng Hàn nói," cô nói, ngồi xuống chiếc ghế cạnh giường, "với những bằng chứng này, anh có thể nộp đơn đề nghị xem xét lại vụ án của cha anh theo thủ tục giám đốc thẩm. Ông ấy sẽ giúp."
Nghiêm Tri Hành quay lại nhìn cô. Đôi mắt anh vẫn đen và sâu, nhưng có một thứ gì đó đã khác. Như mặt sông đóng băng vừa nứt ra một đường, và bên dưới là dòng nước đang chảy.
"Cảm ơn cô," anh nói.
"Cảm ơn mẹ em ấy."
"Tôi biết là cô…" Anh dừng lại, rồi bật cười. Tiếng cười khàn khàn, vụng về, như của người lâu lắm rồi không cười. "Lần trước cũng nói câu này."
Tuế Ninh cũng cười.
Đội trưởng Hàn gõ cửa phòng bệnh lúc tám giờ tối. Ông ta mang theo một chiếc cặp hồ sơ bằng giấy xi măng màu nâu, dày cộp, buộc dây gai.
"Hồ sơ vụ án năm 1996 của Nghiêm Thủ Chính," ông ta nói, đặt cặp hồ sơ lên chiếc bàn đầu giường. "Bản lưu ở phòng bảo vệ nhà máy, chúng tôi thu giữ chiều nay trong lúc khám xét. Bản sao, cậu có thể xem. Để chuẩn bị đơn giám đốc thẩm, cậu cần biết người ta đã kết tội cha cậu dựa trên những gì."
Nghiêm Tri Hành dùng tay phải tháo dây gai. Tuế Ninh ngồi bên cạnh, giúp anh lật từng trang.
Quyết định khởi tố. Biên bản bắt giữ. Biên bản thu giữ tang vật: 01 hòm gỗ, bên trong có 14 bộ dao phay hợp kim cứng. Ảnh chụp đen trắng chiếc xe đạp Phượng Hoàng với hòm gỗ buộc ở yên sau. Biên bản hỏi cung bị can, nét chữ Nghiêm Thủ Chính run rẩy ký ở cuối mỗi trang.
Rồi đến một tờ giấy đánh máy, tiêu đề in đậm:
BIÊN BẢN LẤY LỜI KHAI NHÂN CHỨNG
Thời gian: 9 giờ sáng ngày 10 tháng 9 năm 1996.
Địa điểm: Phòng bảo vệ Nhà máy Máy kéo Hồng Kỳ.
Người khai: …
Ngón tay Tuế Ninh dừng lại trên dòng chữ ấy. Cô đọc nó một lần. Hai lần. Ba lần. Những con chữ đánh máy đen nhánh như đang nhảy múa trước mắt cô.
Người khai: Khương Hữu Điền. Sinh năm 1954. Thợ nguội bậc 7, Phân xưởng cơ khí số 2. Cư trú tại phòng 304, dãy nhà tập thể số 7.
Bên cạnh cô, bàn tay phải của Nghiêm Tri Hành đang cầm mép tờ giấy, từ từ siết lại, cho đến khi tờ giấy nhàu đi dưới những ngón tay anh.