Khương Hữu Điền về nhà lúc mười giờ kém mười lăm.
Ông mở cửa, phủi tuyết trên mũ lông, và khựng lại khi thấy con gái đang ngồi trên ghế đẩu giữa nhà, trên đùi đặt chiếc mũ thợ mỏ màu vàng đất. Mẹ cô đã đưa Tuế An vào giường. Tấm rèm hoa kéo kín. Chỉ có ngọn đèn bàn sáng.
Hai cha con nhìn nhau rất lâu.
"Cha đi đâu về?" Tuế Ninh hỏi, giọng rất khẽ để em trai không nghe thấy.
"Đi nhà chú Tôn ở dãy 12, hỏi vay tiền." Ông treo mũ lên móc, cởi áo khoác. "Không vay được. Nhà chú ấy cũng hai người hạ cương."
"Còn cái này?"
Ông nhìn chiếc mũ trên đùi cô. Gương mặt ông không biến sắc, chỉ có hàm răng nghiến lại một chút.
"Lão Ngưu đưa hôm mùng năm. Để giữ chỗ." Ông ngồi xuống chiếc ghế đối diện, cúi người, hai khuỷu tay chống lên đầu gối. "Cha chưa đi, Ninh Ninh. Cha chưa ký. Cha đã hứa với con là đến tối ngày mười hai."
"Thế sao cha lại cầm nó về?"
"Vì nếu tối ngày mười hai con không gom đủ tiền…" Ông bỏ lửng câu nói, rồi lắc đầu. "Cha là người lớn. Người lớn phải tính đường lui."
Tuế Ninh siết chặt vành mũ nhựa cứng. Bên trong, dòng chữ sơn trắng Nhánh 3 – số 27 như đang nhìn cô chằm chằm.
Kiếp trước, khi người ta đưa thi thể cha cô lên, chiếc mũ của ông đã bị đá đè bẹp. Cô không nhớ con số trên mũ. Cô chỉ nhớ đội cứu hộ đọc danh sách: Khương Hữu Điền, bốn mươi bốn tuổi, nhánh số 3.
"Cha," cô nói, và lần đầu tiên kể từ khi tỉnh dậy trong căn phòng này, cô không kìm được nước mắt. "Con xin cha. Dù có chuyện gì, cha đừng đi trước ngày mười hai. Cha hứa lại với con một lần nữa đi."
Khương Hữu Điền nhìn con gái khóc. Ông đưa tay ra, lóng ngóng lau nước mắt trên má cô bằng ngón tay cái chai sần.
"Ừ. Cha hứa."
Ông đã hứa. Tuế Ninh tin ông. Ông là người cả đời chưa từng nói dối con cái. Đêm ấy, cô vẫn mang chiếc mũ thợ mỏ nhét xuống gầm giường mình, như thể chỉ cần giấu nó đi là có thể giữ ông lại.
Cho đến chiều ngày 10 tháng 3.
* * *
Ngày 10 tháng 3, mười hai giờ trưa, điện thoại công cộng ở đầu ngõ Du Thụ réo vang. Người bán thuốc lá trông máy chạy vào xưởng gọi: "Hữu Điền! Điện thoại đường dài từ Liễu Thụ Đồn!"
Là chú út Khương Hữu Lâm. Giọng chú hoảng hốt, lẫn trong tiếng rè rè của đường dây nông thôn.
"Anh cả! Mẹ sốt cao từ đêm qua, rét run, mê sảng, cứ gọi tên cha. Bác sĩ trạm xá bảo phải đưa lên thành phố ngay. Em thuê được xe máy cày, đang trên đường lên bệnh viện số 1, chắc chiều tối tới!"
Bốn giờ chiều, bà nội được đưa vào phòng cấp cứu khoa ngoại. Bác sĩ Chu xem phim chụp mới, xem kết quả máu, đẩy gọng kính dày lên trán, nói với cha cô bằng giọng Sơn Đông nặng trịch:
"Viêm đường mật cấp. Sỏi kẹt ở ống mật chủ. Không chờ đến mười bốn được nữa. Tôi xếp lịch mổ cấp cứu sáng ngày mười hai, tám giờ. Gia đình nộp đủ tám nghìn trước bảy giờ sáng ngày mười hai. Tôi nói thẳng, quy định của bệnh viện, không nộp đủ tiền thì không lên bàn mổ được, tôi cũng không làm gì được."
Tuế Ninh đứng ở hành lang, nghe từng chữ, toàn thân lạnh buốt.
Kiếp trước, có phải cũng như vậy không? Có phải cũng có một cuộc điện thoại, một cơn sốt, một lịch mổ bị đẩy lên sớm? Có phải vì thế mà cha cô xuống lò sớm hơn, vào đúng cái đêm cuối cùng ấy?
Cô không biết. Cô chưa bao giờ biết.
"Cha." Cô kéo tay ông ra góc hành lang. "Con còn thiếu hai nghìn bảy trăm tám mươi bảy tệ. Con sẽ đi vay. Con sẽ bán nhẫn của mẹ, bán máy khâu, bán…"
"Ninh Ninh." Ông nắm lấy hai vai cô. "Con về nhà đi. Đêm nay mẹ con ở lại trực bà. Con về trông thằng An. Chuyện tiền, để cha lo."
"Cha hứa với con rồi…"
"Cha nhớ." Ông nhìn thẳng vào mắt cô. "Cha nhớ."
Tuế Ninh tin ông. Cô về nhà, nấu cơm cho em, giục em làm bài tập, đưa em đi ngủ. Rồi cô ngồi bên bàn, viết một danh sách dài những người có thể cho vay tiền, những thứ có thể bán được. Hai chiếc nhẫn vàng: khoảng sáu trăm. Máy khâu Con Ong: hai trăm. Tivi: ba trăm. Chín thân lò dở dang, bán rẻ: ba trăm. Vay bà Quách, vay bác Hách, vay chú Vạn, vay chú Phùng…
Cô ngủ gục trên bàn lúc ba giờ sáng.
Cha cô không về đêm ấy. Cô nghĩ ông ở bệnh viện.
* * *
Sáng ngày 11 tháng 3, Tuế Ninh đưa em đến trường rồi chạy vào bệnh viện.
Bà nội đã hạ sốt, nằm thiêm thiếp trên giường bệnh trong phòng sáu người, cánh tay gầy guộc cắm kim truyền dịch. Mẹ cô ngồi bên cạnh, mắt thâm quầng. Chú Lâm ngồi gục ở cuối giường ngủ gà ngủ gật.
"Cha đâu mẹ?"
"Cha con về từ tối qua mà." Mẹ cô ngạc nhiên. "Ông ấy bảo về xưởng thu xếp mấy việc rồi đi Thẩm Dương với chú Phùng, có mối thép rẻ, lấy về để bán lại lấy lời. Ông ấy bảo con biết rồi."
Tuế Ninh không nhớ mình đã chạy ra khỏi bệnh viện như thế nào.
Cô chỉ nhớ gió lạnh quất vào mặt, nhớ đôi ủng trượt trên tuyết mấy lần suýt ngã, nhớ con ngõ Du Thụ ngoằn ngoèo dài như vô tận. Cửa cuốn của xưởng Khương Ký vẫn khóa. Cô mở khóa, lao vào.
Trên bàn nguội, dưới cái chặn giấy bằng phôi thép, có một tờ giấy kẻ ô xé ra từ cuốn sổ bìa xanh lá của cô. Nét chữ vuông vức nghiêng nghiêng của cha:
Ninh Ninh,
Cha đi Thẩm Dương với chú Phùng lấy lô thép, ngày kia về. Tiền thiếu cha lo được rồi, để trong hộp bánh ở nhà, con nộp viện cho bà giúp cha.
Con đừng giận cha.
Cha.
Cô đọc đi đọc lại tờ giấy ba lần. Rồi cô chạy về nhà, mở tủ gỗ ba buồng, lôi hộp bánh quy uyên ương ra.
Bên trong, ngoài số tiền cô đã đếm tối hôm trước, có thêm một xấp tiền mới tinh buộc dây chun, loại tờ một trăm tệ màu xanh xám in hình bốn vị lãnh tụ. Cô đếm. Hai mươi tám tờ. Hai nghìn tám trăm tệ.
Kẹp giữa xấp tiền là một tờ giấy biên nhận viết tay: Nhận của Khương Hữu Điền bản cam kết lao động thời vụ thời hạn ba tháng. Đã ứng trước 2.800 tệ. Bắt đầu từ ca đêm ngày 10 tháng 3. Người lập: Ngưu Đại Trụ.
Tuế Ninh ngồi sụp xuống sàn nhà.
Ca đêm ngày 10 tháng 3. Đêm qua.
Cha cô đã xuống lò từ đêm qua.
* * *
Chú Phùng Đức Thắng đang ngồi nhà ăn sáng khi Tuế Ninh đập cửa.
"Thẩm Dương?" Chú trố mắt. "Chú có đi Thẩm Dương đâu! Hôm qua chú chở hai chuyến than cho nhà máy bia, tối về ngủ một mạch. Cha cháu có nói gì với chú đâu!"
Cô không cần nghe thêm. Cô đã biết.
"Chú Phùng." Cô nắm lấy cánh tay chú, giọng run lên. "Chú cho cháu thuê xe tải. Tối nay. Đi Hắc Thạch Câu."
Chú Phùng nhìn cô, nụ cười trên mặt tắt dần.
"Hắc Thạch Câu? Cháu… cha cháu lên đó à?"
Cô gật đầu.
Chú Phùng im lặng. Rồi chú đặt bát cháo xuống, đứng dậy, với lấy chiếc áo khoác da cừu cũ trên móc.
"Không thuê. Chú chở. Nhưng phải đợi trời tối. Đường lên Hắc Thạch Câu phải qua đèo Lão Gia Lĩnh, ban ngày có trạm kiểm soát lâm nghiệp, xe tải không giấy phép vận chuyển than bị chặn lại hỏi han lằng nhằng, mất nửa ngày. Tối mười giờ đi, đường vắng, ba tiếng là tới."
"Không đợi được không chú? Đi ngay bây giờ…"
"Cháu à." Chú Phùng đặt bàn tay to bè lên vai cô. "Chú lái xe hai mươi năm. Chú biết đường ấy. Ban ngày đi, có khi đến tối còn chưa qua được trạm. Mà cha cháu đang ca đêm thì ban ngày ông ấy ngủ ở lán, không xuống lò. Cháu tin chú."
Tuế Ninh nhìn chú Phùng. Gương mặt ông già chữ điền, nếp nhăn sâu như vết dao, đôi mắt hiền và chắc chắn.
Lò sập lúc năm giờ sáng ngày mười hai. Cha cô làm ca đêm. Ca đêm bắt đầu từ chín giờ tối.
Còn hơn mười tám tiếng.
"Vâng," cô nói. "Mười giờ tối. Cháu sẽ đến."
* * *
Chiều hôm ấy, Tuế Ninh quay lại xưởng.
Nghiêm Tri Hành đang đứng ở cửa, tay cầm một chiếc phong bì trắng. Gương mặt anh tái nhợt.
"Sáng nay tôi mở cửa xưởng thì thấy cái này nhét dưới khe cửa cuốn," anh nói, đưa cho cô.
Phong bì không có tên người gửi, không có tem. Bên trong là một mảnh giấy xé từ một cuốn sổ, chữ viết bằng bút bi nghiêng ngả cố tình làm xấu:
Muốn lấy lại bốn trang sổ tháng 9 năm 1996 của cha mày, 1 giờ sáng đêm nay đến cửa sau kho số 4. Đi một mình. Báo công an thì đừng hòng thấy nữa.
Kẹp cùng mảnh giấy là một mẩu giấy nhỏ hơn, mép rách lởm chởm, trên đó có nét chữ nhỏ và ngay ngắn đến kinh ngạc mà Tuế Ninh đã nhìn thấy trong cuốn sổ bìa nhựa đỏ: …9/9/1996 – Xuất: 14 bộ dao phay hợp kim, theo lệnh miệng của…
Câu chữ bị cắt đứt ở đúng chỗ ấy.
"Họ muốn tôi đến," Nghiêm Tri Hành nói. "Đêm nay. Kho số 4."
Đêm ngày 11 tháng 3. Một giờ sáng. Kho số 4 sẽ cháy lúc hai giờ.
Mọi thứ đang diễn ra đúng như kiếp trước. Thậm chí còn chính xác hơn, vì lần này cô biết người ta đã làm thế nào để Nghiêm Tri Hành có mặt ở đó.
"Anh Nghiêm." Tuế Ninh ngẩng lên nhìn anh. "Anh có nhớ anh đã hứa gì với em không?"
"Nhớ."
"Đây là cái bẫy. Họ sẽ đốt kho số 4 đêm nay để xóa dấu vết những cái máy đã bị rút ra bán. Họ cần một người để đổ tội. Con trai của một kẻ ăn trộm, lảng vảng gần kho lúc nửa đêm, có lý do để thù hằn nhà máy. Còn ai hợp hơn anh?"
Nghiêm Tri Hành im lặng. Anh nhìn mẩu giấy trong tay mình, nét chữ của cha anh, mấy chữ theo lệnh miệng của… bị cắt ngang như một vết dao.
"Nếu đây là trang cuối cùng có tên người ra lệnh," anh nói, giọng khàn đặc, "thì đây là cơ hội duy nhất để cứu cha tôi."
"Không phải." Tuế Ninh nắm lấy tay anh. "Nếu họ muốn trả lại, họ đã trả từ lâu. Họ chỉ đưa cho anh đúng một mẩu, đủ để anh không cưỡng lại được. Đêm nay anh đến đó, anh sẽ không lấy được gì cả. Anh sẽ bị bắt, và lần này, sẽ không còn ai cứu cha anh nữa."
"Thế tôi phải làm gì? Ngồi nhà chờ?"
"Không." Cô hít một hơi thật sâu. "Đi với em. Đêm nay, em đi Hắc Thạch Câu. Cha em đã xuống lò từ đêm qua."
Nghiêm Tri Hành sững sờ nhìn cô.
"Em không biết giải thích thế nào," cô nói, giọng run run. "Nhưng em biết, rạng sáng mai, lò nhánh 3 ở Hắc Thạch Câu sẽ sập. Em phải đưa cha em lên trước lúc ấy. Em cần anh. Em không làm một mình được."
Ngoài cửa xưởng, gió bắt đầu nổi lên, cuốn tuyết thành những vòng xoáy nhỏ trên mặt ngõ. Bầu trời phía tây bắc đã chuyển sang màu chì xám nặng nề.
Nghiêm Tri Hành nhìn cô rất lâu. Nhìn vào đôi mắt đỏ hoe, nhìn vào bàn tay đang nắm chặt tay anh, những ngón tay lạnh như băng.
Rồi anh gấp mẩu giấy có nét chữ của cha mình lại, cẩn thận nhét vào túi áo ngực, cài cúc.
"Mấy giờ đi?"
* * *
Trước khi rời xưởng, Tuế Ninh làm thêm một việc.
Cô ra điện thoại công cộng đầu ngõ, đợi cho người bán thuốc lá đi vào trong nhà, rồi quay số đến đồn công an phường Thiết Tây. Cô đã tra số trong cuốn danh bạ điện thoại dày cộp treo cạnh máy.
"Alô, đồn công an Thiết Tây xin nghe."
"Tôi muốn báo một việc." Cô hạ giọng, cố nói trầm và chậm như người lớn. "Đêm nay, khoảng một đến hai giờ sáng, có người định đốt kho số 4 của nhà máy Máy kéo Hồng Kỳ. Kho thiết bị, gần cổng phụ phía tây."
Đầu dây bên kia im lặng một chút. "Cô là ai? Sao cô biết?"
"Tôi không thể nói. Nhưng các anh hãy cho người đến đó trước một giờ. Đừng báo với phòng bảo vệ nhà máy."
"Tại sao không báo với phòng bảo vệ…"
Tuế Ninh gác máy.
Cô đứng tựa vào bức tường gạch lạnh, tim đập thình thịch. Cô không biết họ có tin không. Cô không biết họ có đến không. Cô chỉ biết rằng kiếp trước, không ai gọi cuộc điện thoại này cả.
Đừng báo với phòng bảo vệ nhà máy. Cô không biết tại sao mình lại nói câu ấy. Có lẽ vì bốn trang sổ bị xé trong mười ngày máy hàn nằm ở phòng bảo vệ. Có lẽ vì câu hồ sơ là do phòng bảo vệ lập. Có lẽ vì một linh cảm mà cô không dám gọi tên.
* * *
Mười giờ tối ngày 11 tháng 3, chiếc xe tải Giải Phóng màu xanh lá đã bạc của chú Phùng lăn bánh ra khỏi thành phố Bắc Hàn.
Tuế Ninh ngồi giữa, Nghiêm Tri Hành ngồi phía cửa sổ. Tuế An đã được gửi sang nhà bà Quách, với lời nói dối rằng chị đi bệnh viện trực bà. Trên đùi cô là chiếc mũ thợ mỏ màu vàng đất của cha. Trong túi áo bông là hai nghìn tám trăm tệ tiền ứng trước và tờ biên nhận của Ngưu Đại Trụ.
Cô sẽ trả lại số tiền này. Cô sẽ xé bản cam kết. Cô sẽ đưa cha về.
Đèn pha xe rọi vào màn đêm, chiếu sáng những bông tuyết lao thẳng vào kính chắn gió như hàng nghìn con thiêu thân trắng. Cần gạt nước kêu kẽo kẹt. Chú Phùng cúi người về phía trước, mắt dán vào con đường hẹp chỉ còn lờ mờ hai vệt bánh xe.
"Tuyết to quá," chú lẩm bẩm. "Đài báo đêm nay có bão tuyết, không ngờ to thế này."
Đường lên đèo Lão Gia Lĩnh ngoằn ngoèo như ruột gà, một bên là vách núi dựng đứng phủ tuyết, một bên là vực sâu đen ngòm. Xe bò lên từng mét một. Máy gầm gừ, rung bần bật. Kim đồng hồ nhiệt độ trên bảng táp-lô nhích dần, nhích dần.
Mười hai giờ đêm. Mười hai giờ rưỡi.
Tuế Ninh nhìn đồng hồ Mai Hoa trên cổ tay Nghiêm Tri Hành. Kim giờ đã qua số một.
Ở thành phố, kho số 4 sắp bốc cháy. Ở Hắc Thạch Câu, cha cô đang ở dưới lòng đất, trong nhánh số 3, trong bóng tối, với chiếc mũ thứ hai mà Lão Ngưu đưa cho ông, vì chiếc mũ của ông đang nằm trên đùi cô.
Một giờ năm phút sáng, khi xe vừa qua khúc cua tay áo thứ bảy, động cơ bỗng ho lên mấy tiếng khục khặc.
Rồi tắt lịm.
Chú Phùng đạp ga. Vặn chìa khóa. Động cơ rên lên một tiếng yếu ớt, rồi im. Vặn lần nữa. Lần nữa.
Im lặng.
Chỉ còn tiếng gió rít bên ngoài, tiếng tuyết quất vào cửa kính, và đèn pha vẫn sáng, chiếu vào một màn trắng xóa không thấy điểm cuối.
"Dầu đóng băng," chú Phùng nói, giọng khô khốc. "Ống dầu đông đặc rồi. Lạnh thế này, phải đốt lửa hơ ít nhất một tiếng."
Tuế Ninh nhìn ra ngoài cửa kính. Không thấy gì cả. Chỉ có tuyết và bóng tối.
"Còn bao xa nữa, chú?"
Chú Phùng im lặng một lúc.
"Qua đỉnh đèo, đổ dốc xuống thung lũng. Khoảng sáu cây số."
Sáu cây số. Trong bão tuyết. Lúc một giờ sáng.
Còn bốn tiếng nữa, lò sập.