Giờ Mão ngày mười bảy tháng sáu, tiếng trống hiệu của thủy sư vang lên khắp bến cảng Minh Châu.
Theo lệnh của Tiêu Dịch Chu, tám mươi sáu thuyền tào vận phải nhổ neo, rời bến ngoài, chia làm hai đoàn. Năm mươi chiếc vào vũng Hồ Lô ở phía bắc vịnh. Ba mươi sáu chiếc ngược vào cửa sông Dũng Giang, neo sau đê chắn sóng. Hàn Chấn đứng trên mũi thuyền chỉ huy, giọng như sấm, phất cờ hiệu điều khiển từng chiếc.
Nhưng chỉ được nửa canh giờ, mọi việc bắt đầu chậm lại.
Ở bến số ba, bảy chiếc thuyền lớn nhất của đội không hề nhúc nhích. Thủy thủ ngồi trên boong, khoanh tay, không ai chịu kéo neo. Trên bến, phu khuân vác tụ tập thành từng đám, càng lúc càng đông. Tiếng xì xào lan nhanh như lửa bén rơm khô.
"Trời đẹp thế này mà bảo có bão!"
"Ngày mai là ngày lành Khâm Thiên Giám đã chọn, ra khơi thì được thưởng. Giữ thuyền lại thì ai trả tiền công cho anh em?"
"Nghe nói con nhỏ coi trời kia là người tình của quan lớn. Quan lớn nghe gối chăn mà giữ thuyền!"
Đến giờ Thìn, đám đông ở bến số ba đã lên đến hơn hai trăm người. Đứng giữa đám đông là gã lão đại râu rậm hôm trước ở phủ nha, tên là Mã Lão Hổ, cởi trần, vai xăm hình rồng, giọng sang sảng:
"Anh em! Đi biển hai mươi năm, ta chưa từng nghe chuyện nhìn mây biết bão ba ngày sau! Bọn quan lớn ở kinh thành ngồi một chỗ nghĩ ra cái trò này, rồi bắt anh em mình chịu đói! Thuyền không chạy, ai nuôi vợ con anh em? Ta nói, ngày mai giờ Thìn, ai muốn đi thì theo ta ra khơi!"
Tiếng hò reo vang dậy. Mấy tên phu bến cầm gậy gộc gõ chan chát vào cột bến.
Tề Phong dẫn mười lính Đô Thủy giám đến, đứng chắn ở đầu bến, nhưng không dám tiến vào. Hai trăm người đang sôi máu. Chỉ cần một tia lửa, sẽ thành một trận đổ máu.
* * *
Vân Sơ nghe tin khi đang ở thôn Sa Vĩ, giúp tri phủ Viên Thừa Chí sơ tán dân chài. Cô bỏ dở mọi việc, chạy về bến số ba.
Khi cô đến, Tiêu Dịch Chu đã có mặt. Anh đứng ở đầu bến, áo tía, tay đặt trên chuôi kiếm, mặt lạnh như băng. Phía sau anh, Tề Phong và mười lính đã rút đao.
"Đại nhân, đừng," cô thở hổn hển, nắm lấy tay áo anh. "Đánh nhau thì sẽ có người chết. Mà nếu có người chết, thì dù bão có đến thật, họ cũng sẽ không tin."
Tiêu Dịch Chu nhìn cô. "Vậy cô định làm gì?"
Vân Sơ không trả lời. Cô buông tay áo anh, bước qua hàng lính, đi thẳng vào giữa đám đông.
"Cô nương!" Tề Phong hốt hoảng.
Đám đông dạt ra, kinh ngạc nhìn cô gái mảnh khảnh trong bộ áo vải xanh nhạt, tóc búi gọn, đi một mình vào giữa hai trăm gã đàn ông vạm vỡ. Có kẻ huýt sáo. Có kẻ chửi thề. Mã Lão Hổ khoanh tay, nhếch mép nhìn cô.
Vân Sơ không nhìn gã. Cô trèo lên một chồng thùng gỗ chất cao ở giữa bến, đứng thẳng, để mọi người đều thấy mình.
"Các vị đại ca!" Cô cất giọng, cố gắng nói thật to. Giọng của Hạ Vân Sơ mỏng và nhỏ, nhưng cô đã tập suốt mấy tháng qua, từ những ngày đứng trước Ngọ Môn. "Tôi không phải người đi biển. Tôi không biết kéo buồm, không biết thả neo, không biết bơi. Tôi chỉ biết nhìn trời. Nên tôi không dám dạy các vị về biển."
Đám đông bớt ồn ào một chút. Họ không ngờ cô lại mở lời như thế.
"Tôi chỉ muốn hỏi các vị một câu." Cô đưa mắt nhìn quanh. "Mấy đêm nay, có ai nằm trên thuyền mà nghe thấy tiếng biển lạ không? Không phải tiếng sóng vỗ thường ngày. Mà là tiếng sóng dài, chậm, ùm... ùm... như tiếng trống đánh ở rất xa?"
Im lặng.
Rồi từ phía cuối đám đông, một ông lão thủy thủ tóc bạc, lưng còng, giơ tay lên, giọng run run: "Có... lão có nghe. Đêm mười ba. Lão tưởng mình già nên tai lãng."
"Tôi cũng nghe!" Một gã trai trẻ lên tiếng. "Ba đêm nay, nằm trên khoang mà thuyền cứ dập dềnh, không ngủ được."
"Tôi cũng thế..."
"Đêm qua còn mạnh hơn..."
Tiếng xì xào lại nổi lên, nhưng giờ đã khác. Không còn tiếng chửi bới, chỉ còn tiếng bàn tán, hoài nghi, lo lắng.
Vân Sơ hít một hơi. "Những người đi biển lâu năm ở đây gọi đó là 'biển thở dài'. Biển thở dài khi có một cơn gió rất lớn ở rất xa ngoài khơi. Sóng của cơn gió ấy chạy nhanh hơn chính nó, đến bờ trước, như người đưa tin chạy trước đoàn quân." Cô chỉ tay về phía đông nam. "Các vị nhìn kia. Mây trắng mảnh như lông ngựa, tỏa ra hình rẻ quạt từ một điểm bên kia chân trời. Đó là đuôi của cơn gió ấy."
Mọi người ngẩng đầu lên nhìn. Trên nền trời xanh thẳm, những dải mây ti mảnh mai giờ đã dày hơn hôm qua, phủ gần nửa bầu trời phía đông nam.
"Hai năm trước," Vân Sơ nói tiếp, giọng chậm lại, "cũng có biển thở dài. Cũng có mây đuôi ngựa. Cũng có ráng chiều đỏ như máu. Hai mươi ba chiếc thuyền vẫn ra khơi vào ngày lành. Không chiếc nào trở về." Cô nhìn thẳng vào đám đông. "Trong các vị, có ai có người thân trên hai mươi ba chiếc thuyền ấy không?"
Một khoảng lặng dài.
Rồi một người đàn bà chen ra từ đám đông. Bà ta chừng bốn mươi tuổi, gầy gò, đầu quấn khăn trắng, tay dắt một đứa bé trai chừng tám tuổi. Bà ta là vợ của một thủy thủ trên đoàn thuyền năm Vĩnh Gia thứ bảy, người mà Vân Sơ đã gặp ở thôn Sa Vĩ sáng nay.
"Chồng tôi," bà nói, giọng khàn khàn. "Chồng tôi trên chiếc thứ mười một. Hôm ấy anh ấy cũng nói, biển nghe lạ lắm. Nhưng không đi thì không có tiền công." Bà nhìn quanh đám đông, nước mắt lăn dài. "Không đi thì không có tiền công. Đi rồi thì không có chồng."
Đứa bé trai nắm chặt tay mẹ, ngơ ngác nhìn đám đàn ông im lặng.
Mã Lão Hổ nhổ toẹt một bãi nước bọt. "Chuyện cũ! Năm ấy là năm ấy..."
"Mã Lão Hổ."
Giọng của Bành Tứ vang lên. Lão già gầy đét đi chân đất bước ra, dắt theo A Cúc. Lão nhìn gã lão đại râu rậm, ánh mắt bình thản.
"Năm ấy mày đi thuyền thứ hai mươi hai. Thuyền mày lật ở mép Hắc Thủy dương, mày bám vào mảnh ván trôi ba ngày mới dạt vào bờ. Mày quên rồi à?"
Mã Lão Hổ tái mặt.
"Còn túi bạc trong ngực áo mày," Bành Tứ nói tiếp, giọng vẫn đều đều, "ai đưa cho mày đêm qua? Mạng của hai trăm anh em ở đây, đáng giá bao nhiêu lượng?"
Đám đông ồ lên. Mấy chục ánh mắt đổ dồn vào ngực áo Mã Lão Hổ. Gã lùi lại một bước, tay vô thức che lấy chỗ phồng lên dưới lớp áo khoác vắt vai.
Thủy sư Đô úy Hàn Chấn bước lên bến, đứng cạnh chồng thùng gỗ, giọng như sấm: "Anh em! Lão Bành nói đúng. Hai năm trước, ta cũng ở đó. Ta nhìn thấy thuyền của Tiêu đại công tử bị sóng nuốt. Lần này, ai muốn theo ta đưa thuyền vào vũng Hồ Lô, Đô Thủy giám trả công gấp đôi. Ai muốn theo Mã Lão Hổ ra khơi vào ngày mai, thì cứ đi. Nhưng đừng bắt anh em khác chết theo mình!"
Im lặng thêm một lúc. Rồi ông lão thủy thủ tóc bạc ở cuối đám đông là người đầu tiên quay đi, lẳng lặng bước về phía thuyền của mình. Rồi gã trai trẻ. Rồi một người nữa. Rồi mười người. Rồi cả đám.
Mã Lão Hổ đứng trơ trọi giữa bến, mặt đỏ tía. Khi Tề Phong dẫn lính tiến đến, gã không chống cự.
Vân Sơ trèo xuống khỏi chồng thùng gỗ. Đôi chân cô run đến mức suýt ngã. Một bàn tay đưa ra đỡ lấy khuỷu tay cô.
Tiêu Dịch Chu nhìn cô, không nói gì. Nhưng bàn tay anh giữ cô lâu hơn mức cần thiết một chút.
* * *
Đến tối mười bảy, sáu mươi ba chiếc thuyền đã vào chỗ tránh gió. Hai mươi ba chiếc còn lại sẽ được đưa vào trong ngày mười tám.
Thôn Sa Vĩ được sơ tán một nửa. Dân chài gồng gánh đồ đạc, dắt trẻ con, dắt lợn gà, lên những ngôi chùa và nhà kho trên đồi phía sau thành. Nhưng vẫn còn nhiều nhà không chịu đi. Người già bám lấy nhà. Người nghèo sợ mất mấy chiếc lưới, mấy chiếc thuyền con là tài sản duy nhất.
Và Bành Tứ, người đầu tiên báo tin biển thở dài, là người cứng đầu nhất.
"Lão sống trên bãi cát này sáu mươi ba năm," lão nói khi Vân Sơ đến khuyên lần thứ ba. "Cha lão chết ở đây, con trai con dâu lão chết ở ngoài kia. Nhà lão ở đây, thuyền lão ở đây. Lão không đi đâu cả."
"Còn A Cúc thì sao?"
Lão im lặng. A Cúc ngồi trên bậc cửa, ôm đầu gối, nhìn ông nội, rồi nhìn Vân Sơ.
"Để A Cúc đi với cô nương," cuối cùng lão nói. "Lão già này, để lão ở lại."
A Cúc òa khóc, ôm chầm lấy ông. Vân Sơ đứng nhìn hai ông cháu, không biết nói gì.
* * *
Ngày mười tám tháng sáu, ngày lành do Khâm Thiên Giám chọn, trời đẹp đến mức đáng sợ.
Trời xanh không một gợn mây. Những dải mây ti đuôi ngựa của hôm qua cũng biến mất. Gió lặng như tờ. Mặt biển phẳng như gương, xanh biếc đến tận chân trời. Nắng chói chang, nóng như thiêu đốt. Không khí trong vắt đến mức có thể nhìn thấy những hòn đảo cách bờ năm mươi dặm.
Cả Minh Châu như phát điên.
Từ sáng sớm, người ta đã kéo nhau ra bến, chỉ trỏ lên bầu trời xanh ngắt, cười nhạo. Trẻ con trong phố hát vang một bài vè mới, không biết do ai đặt ra: "Vân sư đoán bão, bão chạy về đâu? Thuyền nằm trong vũng, gạo mốc trong tàu! Ngày lành tháng tốt, sao chẳng ra khơi? Quan lớn nghe đàn bà, khổ thân dân tôi!"
Các chủ thuyền kéo đến phủ nha, đòi gặp tri phủ. Diêu Vạn Kim đứng đầu đoàn, mặt mày ủ dột, tay cầm một nắm gạo trong khoang thuyền vừa lấy lên, giơ cao cho mọi người xem: "Ẩm rồi! Mới hai ngày mà gạo đã ẩm rồi!"
Đỗ Kính Văn không ra mặt. Nhưng đến giờ Tỵ, Tề Phong báo về: ông ta đã cho một con ngựa trạm phi về kinh thành, mang theo một bản mật tấu niêm phong.
"Tố đại nhân kháng chỉ, làm lỡ việc tào vận, nghe lời yêu ngôn của một nữ nhân, gây loạn ở Minh Châu," Tề Phong nói, giọng căm phẫn. "Thuộc hạ hỏi được lính trạm."
Tiêu Dịch Chu nghe xong, chỉ gật đầu, tiếp tục xem bản đồ.
Tri phủ Viên Thừa Chí đến Vọng Hải đài lúc giờ Ngọ, mồ hôi nhễ nhại, chiếc khăn lụa trong tay ướt sũng.
"Tiêu đại nhân," ông ta nói, giọng lắp bắp, "hạ quan... hạ quan không dám nghi ngờ đại nhân. Nhưng đại nhân nhìn trời mà xem. Đẹp thế này... Hay là... hay là ta cho số thuyền còn lại xuất phát? Chỉ hai mươi ba chiếc thôi. Coi như giữ thể diện cho Khâm Thiên Giám, cũng là giữ thể diện cho đại nhân..."
"Hai mươi ba chiếc." Tiêu Dịch Chu ngẩng lên, nhìn ông ta. "Hai năm trước, cũng là hai mươi ba chiếc."
Viên Thừa Chí cứng họng.
Ngay cả Hàn Chấn, đến chiều cũng tìm đến Vọng Hải đài, đứng ở chân tháp rất lâu rồi mới lên. Ông ta nhìn bầu trời xanh ngắt, nhìn mặt biển phẳng lặng, rồi nhìn Vân Sơ, ánh mắt đầy hoài nghi lẫn lo âu.
"Vân sư," ông ta nói, giọng khàn khàn, "lão Hàn này đi biển hai mươi lăm năm. Chưa bao giờ thấy trời trước bão lại đẹp thế này."
* * *
Vân Sơ không trả lời ông ta ngay.
Suốt từ sáng, cô đã ở trên đỉnh Vọng Hải đài, ghi chép không ngừng. Cô biết cái trời đẹp này đáng sợ đến mức nào. Ở cuộc đời trước, cô đã thấy nó hàng chục lần. Người ta gọi nó là "sự yên lặng trước cơn bão". Không phải là một câu nói văn hoa. Mà là một hiện tượng có thật.
Cô bước đến bên lan can, chỉ cho Hàn Chấn thấy.
"Đô úy nhìn ống tre này. Từ giờ Mão đến giờ, mực nước dâng lên hai vạch, nhanh gấp đôi hôm qua." Cô chỉ xuống bãi cát. "Đô úy nhìn những con sóng dài kia. Sáng nay chúng đã cao hơn đầu người. Bác Bành đếm, giờ là nhịp chín. Nhịp ngắn lại, nghĩa là cơn gió đang đến gần."
Cô chỉ lên trời.
"Còn bầu trời này. Một cơn bão lớn hút không khí từ bốn phương tám hướng vào tâm, cuốn nó lên trời cao đến hàng chục dặm. Không khí bị hút lên ấy phải đi đâu đó. Nó tràn ra ngoài ở tầng cao, rồi chìm xuống ở vùng xung quanh cơn bão, rất xa tâm. Không khí chìm xuống thì nóng lên, khô đi, mây tan hết. Vì thế, ngay trước khi bão đến, trời luôn trong nhất, lặng nhất, nóng nhất." Cô ngừng lại. "Cái trời đẹp này, Đô úy, chính là hơi thở cuối cùng của biển trước khi nó gào lên."
Hàn Chấn nhìn cô rất lâu. Rồi ông ta cúi xuống, nhìn mực nước trong ống tre. Rồi ông ta nhìn xuống bãi cát, nơi những con sóng lừng cao quá đầu người đang đập ầm ầm vào bờ dưới bầu trời không một gợn mây.
Ông ta không nói gì, chỉ quay lưng bước xuống cầu thang. Đến chiều, hai mươi ba chiếc thuyền cuối cùng đã được đưa vào cửa Dũng Giang.
* * *
Đêm mười tám, Vân Sơ không ngủ.
Cô ngồi trên đỉnh Vọng Hải đài, ghi số liệu mỗi khắc. Tiêu Dịch Chu ngồi bên cạnh, cũng không ngủ. Hai người không nói chuyện nhiều. Thỉnh thoảng anh đưa cho cô một chén trà nguội. Thỉnh thoảng cô chỉ cho anh một vì sao nhấp nháy dữ dội ở chân trời đông nam.
Đến giờ Tý, có tiếng động ở phía bắc.
Tề Phong lao lên cầu thang, thở hổn hển, áo dính máu.
"Đại nhân! Ở vũng Hồ Lô! Có kẻ lặn xuống nước, định cắt dây neo của các thuyền tào vận!"
Tiêu Dịch Chu đứng bật dậy. "Bắt được không?"
"Bắt được một tên. Một tên khác bơi ra khơi, mất dấu. Thuộc hạ kịp ngăn trước khi chúng cắt được dây neo thứ ba." Tề Phong lau máu trên mặt, không phải máu của anh ta. "Hai chiếc thuyền đã bị cắt một dây neo, thuộc hạ đã cho người thả neo bổ sung."
Vân Sơ cảm thấy toàn thân lạnh toát.
Nếu thuyền mất neo trong vũng Hồ Lô khi bão đến, chúng sẽ bị gió cuốn đập vào nhau, đập vào vách đá. Năm mươi chiếc thuyền sẽ thành năm mươi đống gỗ vụn. Sáu mươi vạn thạch gạo sẽ chìm xuống đáy vũng. Và người ta sẽ nói: thấy chưa, giữ thuyền lại cũng không cứu được, Vân sư đoán bão mà vẫn mất thuyền.
Có kẻ không muốn đội thuyền này sống sót. Dù ra khơi hay ở lại.
"Tên bị bắt khai gì?" Tiêu Dịch Chu hỏi, giọng lạnh như thép.
"Không khai gì cả. Cắn chặt răng. Nhưng trên cổ tay hắn có hình xăm con cá chép vàng, là ký hiệu của đám phu khuân vác chuyên chở gạo cho hiệu Phong Nguyên."
Tiêu Dịch Chu không nói gì. Anh nắm chặt tay, chiếc nhẫn ngọc bích trên ngón cái kêu một tiếng khẽ khi va vào chuôi kiếm.
* * *
Giờ Dần, những ngôi sao ở chân trời đông nam bắt đầu tắt dần.
Không phải vì trời sáng. Mà vì một bức tường mây đen từ từ dâng lên từ mặt biển, nuốt từng ngôi sao một. Gió lặng suốt cả ngày bắt đầu thổi những cơn đầu tiên, giật cục, đổi hướng liên tục. Một trận mưa rào bất chợt đổ xuống, dữ dội trong chốc lát rồi tạnh ngay, như ai đó hắt một chậu nước.
Vân Sơ ghi vào sổ: Giờ Dần, ngày mười chín. Mây dải tích từ đông nam. Mưa rào ngắn. Gió giật, đổi hướng. Mực nước vạch mười một.
Rồi trời sáng.
Mặt trời mọc lên từ biển, không vàng, không trắng, mà đỏ thẫm như một khối đồng nung trong lò, chìm trong một lớp mây mù màu tím tái. Ánh sáng đỏ đồng nhuộm lên tất cả: mặt biển, cánh buồm, mái nhà, gương mặt người. Chim chóc im bặt.
Một cơn gió thổi đến, mạnh, ẩm, mặn chát, không phải từ phía nam như mọi ngày, mà từ phía đông bắc.
Gió đã đổi hướng. Gió bão bao giờ cũng thổi vòng quanh tâm của nó, và Minh Châu giờ đã nằm trong vòng tay ấy.
Vân Sơ đứng bên lan can đá, nhìn mặt trời đỏ như máu, cảm nhận cơn gió đông bắc quất vào mặt mình, và biết.
Nó đến rồi.