Trời chưa sáng hẳn, Bành Tứ đã đứng dưới chân Vọng Hải đài.
Lão không gọi. Lão chỉ đứng đó, đôi chân trần cắm xuống cát ướt, đầu ngẩng lên, đợi. Khi Vân Sơ khoác áo bước xuống cầu thang đá, lão chỉ nói một câu:
"Biển thở dài từ giờ Hợi đêm qua. Nhịp mười hai."
Vân Sơ không hiểu. Lão giải thích, bằng giọng chậm rãi của người đã giải thích điều này cho rất nhiều người, mà chẳng ai chịu nghe: "Giữa hai con sóng dài, đếm được mười hai nhịp thở. Nhịp càng dài, gió càng xa, nhưng gió càng lớn. Năm A Cúc mất cha mẹ, biển thở dài nhịp mười bốn. Hai ngày rưỡi sau, gió về."
Vân Sơ đứng lặng. Ở thế giới của cô, người ta đo chu kỳ sóng lừng bằng giây. Sóng có chu kỳ từ mười hai đến mười sáu giây là sóng sinh ra từ một vùng gió rất mạnh, rất xa. Một nhịp thở chậm của người già, chừng một giây. Mười hai nhịp, mười hai giây.
"Cháu cảm ơn bác," cô nói. "Bác có thể đếm lại mỗi canh giờ không? Nếu nhịp ngắn lại, nghĩa là gió đang đến gần."
Bành Tứ nhìn cô, lần này không cười. Lão gật đầu, rồi quay về bãi cát, ngồi xuống bên mép nước, nhắm mắt lại như đang nghe một bài hát mà chỉ mình lão nghe thấy.
* * *
Ngày mười bốn tháng sáu trôi qua như một ngày hè bình thường của Minh Châu.
Trời xanh. Nắng gắt. Gió nam nhẹ. Thuyền đánh cá ra khơi từ sáng sớm. Trên bến, phu khuân vác hò dô ta, đưa những bao gạo cuối cùng lên các thuyền tào vận. Chợ cá ồn ào. Trẻ con nhảy ùm xuống nước tắm. Không ai để ý đến những con sóng dài, chậm, cứ mười hai nhịp lại cuộn vào bờ một lần.
Vân Sơ ở trên Vọng Hải đài suốt cả ngày. Cô ghi khí áp mỗi canh giờ. Mực nước vẫn đứng yên. Cô ghi độ ẩm. Kim tóc nhích dần lên. Cô ghi hướng gió, nhiệt độ, hình dạng mây.
Đến giờ Thân, cô thấy chúng.
Ở chân trời phía đông nam, những dải mây trắng mảnh như lông ngựa xuất hiện, cong vút, đầu móc lên như dấu phẩy, tỏa ra thành hình rẻ quạt từ một điểm nằm khuất bên kia đường chân trời. Chúng trôi rất cao, rất chậm, như những nét bút lông chấm phá lên nền trời xanh.
Mây ti móc câu. Mây ti hình rẻ quạt.
Ở thế giới của cô, đó là lớp mây cao nhất của một cơn bão, gió ở tầng trên cùng của nó thổi tỏa ra ngoài, mang theo những tinh thể băng, rải thành hình nan quạt, có thể xa tâm bão đến cả nghìn dặm. Người đi biển ở nhiều nơi gọi nó là "đuôi ngựa của bão".
Vân Sơ đặt bút xuống. Tay cô hơi run.
Sóng lừng chu kỳ dài từ đông nam. Mây ti rẻ quạt từ đông nam. Hai dấu hiệu, không phụ thuộc vào nhau, chỉ về cùng một hướng.
Cô vẽ lên một tờ giấy lớn bờ biển Đại Chiêu từ Minh Châu xuống phía nam, đánh dấu sáu trạm dịch có khí áp kế bằng ống tre. Rồi cô ngồi chờ ngựa trạm.
* * *
Ngày mười lăm, những con ngựa trạm đầu tiên về đến.
Tin từ trạm Thạch Môn, cực nam, cách Minh Châu ba trăm sáu mươi dặm: Mười bốn, giờ Thìn, mực nước vạch năm. Giờ Ngọ, vạch năm rưỡi. Giờ Dậu, vạch sáu. Gió đông bắc, mạnh dần. Biển động, sóng lớn.
Tin từ trạm Ngư Lương, cách Minh Châu ba trăm dặm: Mười bốn, giờ Dậu, mực nước tăng nửa vạch. Mây ti phủ kín trời.
Tin từ trạm Bạch Sa, cách hai trăm bốn mươi dặm: Mười bốn, mực nước không đổi. Trời quang. Sóng dài từ đông nam.
Vân Sơ trải những tờ báo cáo ra trên bàn đá, đánh dấu từng con số lên bản đồ. Mực nước dâng lên ở những trạm ở xa nhất về phía nam trước, nghĩa là khí áp giảm từ nam lên bắc. Gió ở Thạch Môn thổi từ đông bắc, nghĩa là trạm ấy đang nằm ở rìa phía tây bắc của một vùng xoáy. Biển ở đó đã động mạnh.
Cô lấy bút son nối các điểm lại.
Một vùng áp thấp rất sâu đang nằm ở ngoài khơi phía đông nam, cách Thạch Môn có lẽ vài trăm dặm. Nó đang di chuyển về phía tây bắc. Chậm, nhưng đều. Với tốc độ ấy, theo những gì cô đã đọc trong hồ sơ tào vận hai mươi năm, theo những gì cô biết về những cơn bão ở biển Đông ở cuộc đời trước...
Cô tính đi tính lại ba lần.
Khoảng đêm mười chín, rạng sáng hai mươi, nó sẽ đổ bộ vào vùng biển Minh Châu.
Còn đội thuyền tào vận, nếu xuất phát vào giờ Thìn ngày mười tám, theo đúng hải trình đi lên phía bắc dọc bờ biển, mỗi ngày đi được chừng một trăm dặm, thì đến đêm mười chín sẽ đang ở giữa vùng biển Hắc Thủy dương. Một vùng biển rộng, không có vũng tránh gió nào trong vòng hai trăm dặm.
Đúng nơi hai mươi ba thuyền của Tiêu Dịch Hành bị nuốt chửng năm Vĩnh Gia thứ bảy.
Vân Sơ đứng dậy, cầm tấm bản đồ, chạy xuống cầu thang đá.
* * *
Chiều mười lăm, bầu trời Minh Châu bắt đầu thay đổi.
Gió nam ngừng hẳn. Không khí đặc quánh, nóng hầm hập, ẩm đến mức quần áo dính chặt vào da. Mặt biển phẳng như dầu, nhưng những con sóng dài vẫn đều đặn cuộn vào bờ, giờ đã cao hơn, đập vào bãi cát với tiếng ầm trầm đục. Chim hải âu từng đàn bay vào đất liền, đậu kín trên mái nhà, trên cột buồm, kêu inh ỏi. Đàn kiến trong vườn phủ nha bò thành hàng dài lên tường.
Lúc mặt trời lặn, cả bầu trời phía tây đỏ rực như máu, một màu đỏ đồng kỳ dị nhuộm cả mặt biển, cả cánh buồm, cả gương mặt người. Người dân ra đứng đầy bến, chỉ trỏ, bàn tán. Mấy bà già thắp hương khấn vái.
Bành Tứ đến chân tháp lúc trời nhá nhem tối. Lần này A Cúc đi theo, nắm chặt tay ông.
"Nhịp mười một," lão nói. "Sóng cao hơn hôm qua một gang tay."
Mực nước trong ống tre trên Vọng Hải đài, cuối cùng, đã bắt đầu dâng lên.
* * *
Sáng ngày mười sáu, phủ nha Minh Châu.
Đại sảnh chật kín người. Tri phủ Viên Thừa Chí ngồi ở ghế chủ vị, lau mồ hôi trán liên tục bằng một chiếc khăn lụa. Bên trái ông ta là Tiêu Dịch Chu, áo tía, mặt lạnh. Bên phải là Đỗ Kính Văn, áo xanh đậm, nụ cười nhã nhặn. Thủy sư Đô úy Hàn Chấn đứng tựa cột, khoanh tay. Diêu Vạn Kim ngồi ở hàng ghế dưới, quạt lông phe phẩy, viên mắt mèo trên tay lóe sáng. Phía sau lão là mười mấy chủ thuyền, lão đại, đầu lĩnh thủy thủ, những người đàn ông da đen sạm vì nắng gió, ánh mắt nghi ngại.
Vân Sơ đứng giữa sảnh, bên cạnh tấm bản đồ lớn được treo trên giá gỗ, đầy những vạch son và con số.
Cô đã trình bày suốt nửa canh giờ. Sóng lừng chu kỳ dài. Mây ti rẻ quạt. Ráng đỏ. Chim biển bay vào. Khí áp ở sáu trạm dịch giảm dần từ nam lên bắc. Hướng gió ở Thạch Môn. Tốc độ di chuyển ước tính. Thời điểm đổ bộ: đêm mười chín, rạng sáng hai mươi.
Khi cô nói xong, sảnh im lặng một lúc.
Rồi Đỗ Kính Văn khẽ cười.
"Hạ Vân sư nói rất hay," ông ta nói, giọng điềm đạm. "Nhưng lão phu có mấy điều không hiểu. Thứ nhất, hôm nay trời quang, gió lặng. Sóng có cao hơn một chút, nhưng biển mùa hè vẫn thế. Thứ hai, ráng đỏ chiều qua, trong sách Khâm Thiên Giám ghi rõ: 'ráng chiều đỏ, mai trời tạnh', là điềm lành. Thứ ba..." Ông ta liếc nhìn tấm bản đồ. "Những con số từ sáu cái ống tre kia, đặt ở sáu trạm dịch, do sáu tên lính trạm không biết chữ ghi chép. Lão phu không dám tin hết."
Tiếng xì xào nổi lên trong đám chủ thuyền.
"Còn nữa," Đỗ Kính Văn tiếp, giọng vẫn từ tốn. "Ngày mười tám là ngày Khâm Thiên Giám đã chọn, đã tấu lên hoàng thượng, đã có chỉ chuẩn y. Nếu dời ngày, thì ai chịu trách nhiệm với hoàng thượng? Theo luật tào vận, thuyền lương đến kinh trễ hạn quá mười ngày, quan áp tải bị cách chức, quá hai mươi ngày thì tống ngục. Năm nay kinh thành mất mùa lúa mì xuân vì sương muối, gạo phương nam là để cứu đói. Thuyền đến chậm một ngày, giá gạo ở kinh thành tăng một phân."
Diêu Vạn Kim gập quạt lại, đứng dậy, chắp tay.
"Tiểu nhân là người buôn bán, không dám bàn chuyện trời đất," lão nói, mặt đỏ tưng bừng. "Chỉ xin thưa với các vị đại nhân một điều. Sáu mươi vạn thạch gạo đã nằm trong khoang thuyền từ năm ngày nay. Trời nóng thế này, để thêm vài ngày, gạo sẽ ẩm, mốc, mọt. Gạo mốc thì không ăn được. Hiệu Phong Nguyên của tiểu nhân đã giao gạo theo khế ước, nếu gạo hỏng vì triều đình giữ thuyền, xin hỏi ai sẽ đền?"
Mấy chủ thuyền phía sau gật đầu lia lịa. Một lão đại thủy thủ to con, râu rậm, nói vọng lên: "Đúng thế! Anh em chúng tôi đi biển hai mươi năm, chưa bao giờ nghe chuyện nhìn mây trên trời mà biết bão ba ngày sau. Đàn bà con gái biết gì về biển!"
"Lão Bành ở thôn Sa Vĩ cũng nói vậy," một giọng khác vang lên. "Lão già lẩm cẩm ấy năm nào chả la làng có bão!"
Tiếng cười rộ lên.
Vân Sơ đứng yên, không nói. Cô đã quen với những tiếng cười như thế. Ở cuộc đời trước, trong những cuộc họp phòng chống thiên tai, cũng có những tiếng cười như thế, cho đến khi bão đến.
Tri phủ Viên Thừa Chí lau mồ hôi, nhìn sang Tiêu Dịch Chu, giọng ngập ngừng: "Tiêu đại nhân, việc tào vận là việc của Đô Thủy giám, hạ quan chỉ phụ giúp. Đại nhân thấy thế nào?"
Mọi ánh mắt đổ dồn vào Tiêu Dịch Chu.
* * *
Tiêu Dịch Chu không trả lời ngay. Anh đứng dậy, bước xuống, đến bên tấm bản đồ, đứng cạnh Vân Sơ. Anh nhìn những vạch son, những con số, rất lâu.
"Hàn Đô úy," anh nói, không quay đầu lại. "Năm Vĩnh Gia thứ bảy, mấy ngày trước khi đội thuyền của huynh trưởng ta xuất phát, biển có thở dài không?"
Hàn Chấn khựng lại. Ông ta im lặng một lúc lâu. Rồi ông ta nói, giọng khàn khàn:
"Có. Lão Bành có đến trại thủy sư báo. Bị đuổi về." Ông ta nhìn xuống sàn. "Đêm trước khi xuất phát, trời cũng đỏ như máu."
Sảnh im phăng phắc. Đám chủ thuyền nhìn nhau. Nụ cười trên môi Đỗ Kính Văn khẽ cứng lại.
Tiêu Dịch Chu quay sang Vân Sơ. "Nếu đội thuyền xuất phát ngày mười tám, đến đêm mười chín sẽ ở đâu?"
"Hắc Thủy dương," cô đáp. "Cách vũng tránh gió gần nhất hai trăm dặm."
"Nếu ta giữ thuyền lại ở Minh Châu, có an toàn không?"
Vân Sơ nhìn bản đồ. "Bến Minh Châu quay mặt ra đông nam, đúng hướng sóng bão đánh vào. Thuyền neo ở bến ngoài sẽ bị sóng đánh vỡ. Phải đưa thuyền vào chỗ kín gió. Vũng Hồ Lô chứa được năm mươi chiếc. Ba mươi sáu chiếc còn lại, phải đưa vào sâu trong cửa sông Dũng Giang, sau đê chắn sóng, thả neo đôi, buộc dây vào bờ, hạ hết buồm và cột buồm phụ." Cô ngừng một chút. "Và phải sơ tán thôn Sa Vĩ. Thôn nằm trên bãi cát thấp, sóng bão sẽ tràn qua."
"Mất bao lâu?"
"Ít nhất hai ngày. Phải bắt đầu từ ngày mai."
Tiêu Dịch Chu gật đầu. Anh quay lại, đối diện với cả sảnh đường.
"Ta là Thiếu giám Đô Thủy giám, phụ trách tào vận mùa hạ năm Vĩnh Gia thứ chín," anh nói, giọng không to nhưng vang khắp sảnh. "Ta ra lệnh: đội thuyền tào vận hoãn xuất phát. Ngày mai, giờ Mão, bắt đầu đưa thuyền vào vũng Hồ Lô và cửa Dũng Giang. Thủy sư Đô úy Hàn Chấn phụ trách điều thuyền. Tri phủ Viên Thừa Chí phụ trách sơ tán thôn Sa Vĩ và các xóm chài ven biển phía nam."
"Tiêu đại nhân!" Đỗ Kính Văn đứng phắt dậy. "Ngày mười tám đã có chỉ chuẩn y! Đại nhân kháng chỉ sao?"
"Chỉ chuẩn y ngày lành do Khâm Thiên Giám chọn," Tiêu Dịch Chu đáp, mắt không rời Đỗ Kính Văn. "Không có chỉ nào bắt đội thuyền phải ra khơi vào ngày bão. Nếu Đỗ đại nhân muốn tấu lên hoàng thượng rằng ta kháng chỉ, cứ việc."
"Còn gạo của tiểu nhân..." Diêu Vạn Kim lên tiếng.
"Gạo hỏng, Đô Thủy giám đền." Tiêu Dịch Chu rút từ trong ngực áo ra ấn tín của Đô Thủy giám, đặt mạnh lên bàn. "Ta lấy ấn này làm bảo đảm. Đến hết ngày hai mươi mốt, nếu không có bão, ta tự dâng sớ lên hoàng thượng, xin từ chức, chịu tội làm trễ tào vận, đền gạo bằng gia sản của ta."
Cả sảnh đường chết lặng.
Vân Sơ quay sang nhìn anh. Anh không nhìn cô. Anh nhìn thẳng về phía trước, gương mặt bình thản như mặt biển trước bão, chỉ có ngón tay cái trái xoay chiếc nhẫn ngọc bích, chậm rãi, đều đặn.
* * *
Cuộc họp tan lúc giờ Ngọ. Đám chủ thuyền ra về, vừa đi vừa chửi rủa. Diêu Vạn Kim cười cười chào từ biệt, nhưng Vân Sơ để ý thấy viên mắt mèo trên tay lão không còn lóe sáng, vì lão đã nắm chặt bàn tay lại.
Đỗ Kính Văn là người ra sau cùng. Ông ta dừng lại ở cửa, quay lại nhìn Vân Sơ.
"Hạ Vân sư," ông ta nói khẽ, chỉ đủ cho cô nghe. "Lần ở kinh thành, cô thắng vì cô đoán đúng tám trên mười. Lần này, chỉ có một lần. Cô có nghĩ đến chuyện, nếu cô sai, thì Tiêu đại nhân sẽ ra sao không?"
Ông ta mỉm cười, rồi bước ra.
Vân Sơ đứng một mình giữa sảnh đường vắng, nhìn tấm bản đồ.
Cô có nghĩ đến. Cô đã nghĩ đến từ lúc Tiêu Dịch Chu đặt ấn tín lên bàn.
Dự báo bão chưa bao giờ là chuyện chắc chắn. Ở cuộc đời trước, với vệ tinh, radar, siêu máy tính, cô vẫn có những lần đoán sai đường đi, sai thời điểm đổ bộ đến cả chục canh giờ. Có những cơn bão bất ngờ quặt hướng ra biển, tan biến. Có những cơn bão đứng yên một chỗ suốt hai ngày rồi mới đi tiếp. Ở đây, cô chỉ có sáu cái ống tre, một lão ngư già biết đếm nhịp thở của biển, và đôi mắt của chính mình.
Nếu cơn bão quặt hướng, nếu nó đi chậm hơn, nếu nó tan đi trước khi đến...
Tiêu Dịch Chu sẽ mất tất cả.
"Cô sợ à?"
Giọng anh vang lên sau lưng cô. Anh đứng ở cửa hông, đã thay quan phục, chỉ mặc thường phục màu chàm.
Vân Sơ quay lại. "Đại nhân không nên đặt ấn tín ra."
"Vì sao?"
"Vì tôi có thể sai."
Tiêu Dịch Chu bước đến, đứng trước mặt cô. Lần đầu tiên, anh đứng gần đến thế, gần đến mức cô ngửi thấy mùi trầm hương nhè nhẹ trên áo anh.
"Hôm ở kinh thành," anh nói, "ta đã nói với cô, ta không cần cô không bao giờ sai. Ta chỉ cần cô sai ít hơn họ." Anh dừng lại, nhìn vào mắt cô. "Hai năm trước, có một lão ngư nói với thủy sư rằng biển đang thở dài. Có một người trong đội hộ tống nhìn thấy trời đỏ như máu. Họ không sai. Người sai là những kẻ không chịu nghe. Lần này, ta chọn nghe."
Vân Sơ nhìn anh. Cô thấy mắt mình cay cay.
"Nếu tôi sai..."
"Thì ta về kinh làm một thứ dân, mở một tiệm trà ở ngõ Hòe Hoa, ngày ngày nghe cô giảng về khí áp." Khóe môi anh khẽ nhếch lên, lần thứ hai cô thấy anh cười. "Nghe cũng không tệ."
* * *
Đêm mười sáu, Tề Phong trở về từ phố bến cảng lúc giờ Tý, mặt nghiêm trọng.
"Đại nhân, thuộc hạ theo dõi A Thất, gia nhân của Đỗ đại nhân, suốt từ chiều. Hắn đến hậu viện dinh thự họ Diêu. Ở đó nửa canh giờ. Khi ra, hắn đi cùng quản sự của hiệu Phong Nguyên, đến bến cảng, gặp riêng bảy lão đại thủy thủ và mấy tên đầu gấu phu bến. Thuộc hạ thấy quản sự đưa cho mỗi người một túi bạc."
Tiêu Dịch Chu đặt chén trà xuống. "Bao nhiêu?"
"Thuộc hạ nhìn không rõ. Nhưng túi nào cũng nặng."
Vân Sơ đứng bên cửa sổ Vọng Hải đài, nhìn xuống bến cảng chìm trong bóng tối. Dưới ánh đuốc lập lòe, cô thấy từng tốp người túm tụm ở các góc bến, thì thầm, rồi tản ra.
Ngoài khơi xa, những con sóng dài vẫn đều đặn cuộn vào bờ.
Ùm... ùm...
Biển đang thở dài.
Còn trên bờ, con người đang chuẩn bị một cơn bão khác.