Giờ Dần, trời vẫn trong.
Vân Sơ không ngủ. Cô ngồi bên cửa sổ, quấn chăn, mở toang một cánh để gió lạnh lùa vào, mắt không rời bầu trời. Ngọn đèn dầu trên bàn đã cạn quá nửa. Cuốn bút ký mở ra trước mặt, trang giấy đầy những dòng ghi chép vội vàng theo từng khắc: Giờ Tý, gió bắc mạnh, sao rõ. Giờ Sửu, gió bắc giảm. Giờ Sửu ba khắc, gió yếu, xoay sang tây bắc...
Gió xoay. Cô cắn đầu bút, nhìn dòng chữ ấy rất lâu.
Một đợt khí lạnh mạnh và sâu sẽ thổi gió bắc đều đặn suốt nhiều ngày. Còn đợt gió đêm qua chỉ mạnh lên được chừng hai canh giờ rồi yếu đi, xoay hướng. Đó là một đợt khí lạnh nông, có lẽ chỉ dày vài trăm trượng, trượt xuống từ phía bắc như dòng nước lạnh tràn qua mặt đất. Nó đủ để thổi tan lớp mây thấp, nhưng không đủ để chặn luồng khí ẩm ở trên cao.
Cô cần biết luồng khí ẩm ấy còn ở đó không.
Ở thế giới của cô, câu hỏi này được trả lời bằng bóng thám không, bằng radar, bằng ảnh vệ tinh hơi nước. Ở đây, cô chỉ có một cách: đo áp suất. Khi một vùng áp thấp đến gần, khí áp sẽ giảm. Nếu khí áp đang giảm, thì mây sẽ trở lại, dù bầu trời lúc này có trong đến đâu.
Nhưng ở đây không có áp kế.
Vân Sơ đứng dậy, khoác áo, nhìn quanh căn phòng nhỏ. Rồi cô nhớ đến một thứ cô từng thấy ở viện bảo tàng khí tượng hồi đi học: một chiếc bình thủy tinh có vòi dài, bên trong đựng nước màu, gọi là "áp kế Goethe". Nguyên lý đơn giản đến mức buồn cười: bình kín chứa không khí, vòi hở ra ngoài, mực nước trong vòi sẽ dâng lên khi khí áp bên ngoài giảm, và hạ xuống khi khí áp tăng.
Cô không cần đo chính xác bao nhiêu hectopascal. Cô chỉ cần biết nó đang lên hay xuống.
Cô cần một cái bình kín và một cái ống trong suốt.
* * *
Tiệm của Hồ thương nằm ở cuối phố Tây Thị, cửa treo rèm dạ đỏ thêu hoa văn lạ, bên trong bày đầy những món đồ đến từ ngoài Ngọc Môn quan: thảm len, dao găm cong, lọ hương liệu, và ở góc tủ sâu nhất, mấy món đồ lưu ly trong suốt lấp lánh dưới ánh đèn.
Ông chủ là một người đàn ông râu quai nón, mũi khoằm, mắt xanh nhạt, nói tiếng Đại Chiêu lơ lớ. Ông ta nhìn cô gái đến từ lúc trời còn tờ mờ, đứng run run trước cửa chờ mở tiệm, rồi nhìn cái ống lưu ly cô chỉ vào, mảnh, dài chừng một thước, vốn là cán một chiếc bình rắc nước hoa bị vỡ phần thân.
"Cái này hỏng rồi, cô nương. Không dùng được."
"Tôi chỉ cần cái ống. Bao nhiêu?"
"Lưu ly từ Ba Tư, đường xa vạn dặm..." Ông ta xoa râu. "Ba lượng."
Vân Sơ nhìn túi tiền của mình. Năm lượng bạc vụn, là tất cả những gì còn lại sau khi bán trâm của mẹ và đút lót cho gã cai ngục. Mẹ cô còn cần mua gạo, mua thuốc cho cha. Tiền thuê nhà đến hạn vào tháng tư.
Ba lượng cho một cái ống thủy tinh vỡ.
Cô nghĩ về bầu trời sao đêm qua, nghĩ về ánh mắt lạnh lẽo của Tiêu Dịch Chu, nghĩ về hai mươi bảy tháng hai, ngày cha cô sẽ bị áp giải ra khỏi cổng nam thành.
Cô đặt ba lượng bạc lên quầy.
* * *
Khi Vân Sơ về đến nhà, trời đã sáng hẳn. Vân Khởi đang ngồi xổm trong sân, cho Bánh Bao ăn kê. Thấy chị về, cậu bé chạy lại, mắt sáng lên khi nhìn thấy cái ống lưu ly.
"Tỷ tỷ, cái gì đây? Đẹp quá!"
"Một cái máy đo trời," Vân Sơ nói. "Khởi Nhi, em giúp tỷ một việc được không? Tìm cho tỷ cái bình sứ có nắp đậy kín nhất trong nhà, một ít sáp ong, và một miếng gỗ thẳng dài bằng cánh tay."
Vân Khởi chạy biến đi như một mũi tên.
Họ làm việc suốt buổi sáng trên chiếc bàn đá dưới gốc lựu. Tiểu Thiền đun sáp ong. Vân Sơ đục một lỗ trên nắp bình sứ, cắm ống lưu ly vào sao cho đầu ống ngập sâu gần đáy bình, rồi trám kín khe hở bằng sáp ong. Cô đổ nước pha chút mực tàu vào bình qua ống, đến khi mực nước dâng lên đến lưng chừng ống thì dừng. Cuối cùng, cô buộc miếng gỗ thẳng vào bên cạnh ống, dùng mũi dao khắc lên đó những vạch đều nhau.
"Cái này đo được trời à?" Vân Khởi ngó nghiêng.
"Không khí có sức nặng," Vân Sơ giải thích, vừa nói vừa kiểm tra mối trám. "Nó đè lên mọi thứ, đè lên mặt nước trong ống này. Khi trời sắp xấu, không khí nhẹ đi, đè ít hơn, thì nước trong ống sẽ dâng lên. Khi trời sắp đẹp, không khí nặng hơn, nước sẽ bị đè xuống."
Vân Khởi nhíu mày. "Không khí mà cũng nặng?"
"Em thử nhảy xuống giếng mà xem, có thấy nước đè lên người không? Chúng ta đang sống dưới đáy một cái giếng không khí sâu hàng trăm dặm."
Cậu bé há hốc mồm, ngước lên nhìn trời như thể lần đầu tiên nhìn thấy nó.
Tiếp theo là ẩm kế. Cái này còn đơn giản hơn. Vân Sơ nhổ một sợi tóc dài của mình, rửa sạch trong nước tro để tẩy dầu, rồi buộc một đầu vào một chiếc đinh đóng trên tấm ván, đầu kia vòng qua một chiếc trục nhỏ làm bằng que tre, nối với một chiếc kim chỉ làm bằng cọng lông gà, treo một hòn sỏi nhỏ cho căng. Tóc người dài ra khi trời ẩm và co lại khi trời khô. Chiếc kim lông gà sẽ xoay theo.
Cuối cùng, Vân Khởi tự tay làm một chiếc chong chóng gió bằng nan tre và giấy dầu, cắm lên đầu cây sào tre, buộc vào cành lựu cao nhất. Cậu bé hì hục vẽ bốn chữ Đông Tây Nam Bắc lên bốn thanh tre bắt chéo bên dưới.
Đến giờ Thìn, cả ba dụng cụ đã sẵn sàng.
Vân Sơ đánh dấu mực nước ban đầu trên ống lưu ly bằng một sợi chỉ đỏ. Ghi vào sổ: Giờ Thìn, ngày mười bốn. Mực nước ở vạch thứ bảy. Kim ẩm chỉ khô. Gió tây bắc yếu.
Rồi cô ngồi xuống, và chờ.
* * *
Giờ Tỵ, gió tắt hẳn.
Chiếc chong chóng của Vân Khởi đứng im phăng phắc trên cành lựu. Bầu trời vẫn xanh, nhưng không còn cái xanh trong vắt như sáng sớm. Một lớp sữa mỏng như sương phủ dần lên từ phía tây nam, nhẹ đến mức nếu không để ý thì không nhận ra.
Vân Sơ nhìn ống lưu ly. Mực nước đã lên khỏi sợi chỉ đỏ một khoảng bằng hạt gạo.
Cô không dám thở ra.
Giờ Ngọ, quanh mặt trời xuất hiện một vầng quầng tròn rõ rệt, như ai đó vẽ một vòng tròn bằng phấn trắng lên bầu trời. Hàng xóm trong ngõ đi chợ về, ngẩng lên chỉ trỏ: "Trời có quầng kìa!" "Mặt trời đội nón, sắp có mưa đấy." Một bà cụ ở nhà bên đứng ở cổng, tặc lưỡi: "Tháng hai mà quầng mặt trời, không mưa thì cũng tuyết."
Mực nước đã lên thêm một vạch.
Kim ẩm kế lông gà nhích dần về phía chữ "ẩm" mà Vân Khởi viết nguệch ngoạc trên tấm ván.
Vân Sơ ghi chép, tay hơi run.
Giờ Mùi, mây đến.
Không phải từng đám, mà là cả một tấm màn xám nhạt, kéo đến từ phía tây nam, nuốt dần vầng quầng mặt trời, rồi nuốt luôn mặt trời. Ánh sáng trong sân trở nên dịu và phẳng, không còn bóng đổ. Không khí lạnh, ẩm, đặc lại, có cái mùi kim loại rất khó tả, mùi mà bất kỳ ai sống ở xứ lạnh đều biết.
Mùi của tuyết.
* * *
Giờ Mùi ba khắc, tiếng vó ngựa dừng lại trước cổng.
Tiêu Dịch Chu bước vào sân nhà họ Hạ, áo choàng lông chồn màu xám tro khoác ngoài thường phục màu chàm. Không mặc quan phục, không mang nghi trượng, chỉ có Tề Phong theo sau. Nhưng chỉ riêng cách anh đứng, lưng thẳng, hai tay chắp sau lưng, đã khiến cái sân nhỏ trở nên chật chội.
Tin đồn chạy nhanh hơn ngựa. Ngõ Hòe Hoa đã biết chuyện từ trưa. Hàng xóm kéo ra đứng đầy đầu ngõ, có người bắc ghế trèo lên tường nhà bên để nhìn sang. Trịnh lão bản cũng có mặt, khoanh tay đứng ở cổng, mặt hớn hở như đi xem kịch.
"Cô nương nhà họ Hạ cược với quan lớn rằng chiều nay có tuyết," gã nói to cho mọi người nghe. "Thua thì đi Lĩnh Nam theo cha. Chậc chậc, nhà họ Hạ này, cha đoán sai trời đã đành, con gái còn liều hơn cha."
Có tiếng cười khúc khích. Từ thị đứng ở hiên, mặt trắng bệch, tay bấu chặt vào cột nhà.
Tiêu Dịch Chu không để ý đến ai. Anh nhìn quanh sân, ánh mắt dừng lại trên bàn đá dưới gốc lựu, nơi đặt chiếc bình sứ cắm ống lưu ly, tấm ván có kim lông gà, và cuốn sổ mở ra đầy chữ.
"Cái gì đây?"
"Khí áp kế và ẩm kế," Vân Sơ đáp. Rồi nhận ra hai từ ấy chẳng có nghĩa gì với anh ta, cô giải thích: "Cái bình đo độ nặng của không khí. Khi trời sắp đổ mưa tuyết, không khí nhẹ đi, nước trong ống dâng lên. Từ giờ Thìn đến giờ, nước đã dâng lên hai vạch rưỡi. Còn cái này đo độ ẩm, dùng tóc người. Tóc gặp ẩm thì dãn ra, kim sẽ xoay. Từ sáng đến giờ, kim đã xoay gần một phần ba vòng."
Tiêu Dịch Chu cúi xuống nhìn ống lưu ly. Anh nhìn sợi chỉ đỏ đánh dấu, rồi nhìn mực nước đen ở phía trên. Rồi anh nhìn sang cuốn sổ, lật vài trang, đọc những dòng ghi chép theo từng khắc giờ từ nửa đêm.
Anh không nói gì. Nhưng Vân Sơ để ý thấy anh lật đến trang có những ký tự Latin và con số Ả Rập, ánh mắt anh dừng lại trên đó một nhịp lâu hơn bình thường.
Cô bước đến, khép cuốn sổ lại.
"Ghi chú riêng," cô nói.
Anh nhìn cô, không truy hỏi. Rồi anh đứng thẳng lên, quay mặt về phía bầu trời xám chì.
"Còn hai khắc nữa là giờ Thân."
* * *
Giờ Thân đến.
Không có gì cả.
Bầu trời xám, nặng, thấp như một tấm chăn bông ướt, nhưng không một bông tuyết nào rơi xuống. Gió lặng. Cái lạnh ẩm thấm qua từng lớp áo.
Một khắc trôi qua.
Đám đông ở đầu ngõ bắt đầu xì xào. Trịnh lão bản cất giọng: "Giờ Thân rồi đấy, tuyết đâu?"
Vân Sơ đứng bất động giữa sân. Cô nhìn ống lưu ly. Nước vẫn ở vạch cũ, không lên thêm nữa. Cô nhìn lên trời. Ở phía tây nam, rất xa, có những dải xám mờ buông thõng xuống từ đáy mây, như những dải lụa rách, nhưng không chạm tới mặt đất.
Cô biết đó là gì. Tuyết đang rơi, nhưng tan và bốc hơi giữa chừng vì lớp không khí bên dưới còn quá khô. Ở thế giới của cô gọi là "vệt rơi". Chỉ cần lớp không khí bên dưới được làm ẩm đủ, thì tuyết sẽ chạm đất. Có thể mười lăm phút nữa. Có thể một canh giờ nữa.
Có thể là sau giờ Thân.
Hai khắc.
Tề Phong khẽ hắng giọng. Tiêu Dịch Chu vẫn đứng yên, hai tay chắp sau lưng, không biểu lộ gì.
"Đại nhân," Vân Sơ lên tiếng, giọng khô khốc, "đại nhân nhìn về phía tây nam, chân trời, có thấy những dải mờ buông xuống từ đáy mây không?"
Anh nhìn theo tay cô chỉ. Một lúc lâu sau, anh khẽ gật.
"Đó là tuyết," cô nói. "Nó đang rơi. Nhưng không khí ở dưới còn khô quá, tuyết tan thành hơi trước khi chạm đất. Mỗi lần tuyết bốc hơi, nó lại làm lớp không khí dưới ẩm và lạnh hơn một chút. Cứ thế, cứ thế, đến khi lớp không khí ấy no hơi nước, thì tuyết sẽ chạm đất." Cô dừng lại, nuốt khan. "Như một người đang đi trên sa mạc, uống từng ngụm nước. Đến ngụm cuối cùng, người ấy mới đứng dậy được."
Tiêu Dịch Chu quay sang nhìn cô. "Bao lâu?"
"Không quá giờ Thân."
Ba khắc.
Đám đông đã bắt đầu tản đi. Một người đàn ông trèo trên tường nhà bên hô to: "Thôi về thôi, con bé này điên rồi!" Trịnh lão bản cười ha hả, cười to đến nỗi rung cả cái bụng phệ.
Vân Khởi chạy đến, nắm chặt tay chị, bàn tay nhỏ lạnh ngắt. Cậu bé không nói gì, chỉ ngẩng đầu nhìn trời, môi mím chặt.
Vân Sơ nhắm mắt lại.
Cô nghĩ đến đêm cuối cùng ở Đông Hải. Con số chín trăm sáu mươi hai. Cô đã tin vào số liệu, đã cãi nhau với trưởng ca để đi kiểm tra cảm biến. Cô đã đúng. Và cô chết. Đúng cũng không cứu được cô.
Lần này, cô không cần đúng cho riêng mình. Cô chỉ cần đúng cho một người đàn ông gầy gò đang ho trong ngục tối.
Một cái gì đó lạnh, rất nhẹ, chạm vào mi mắt cô.
Vân Sơ mở mắt.
Một bông tuyết. Rồi hai bông. Rồi mười bông. Những bông tuyết nhỏ, xốp, trắng muốt, chao nghiêng trong không khí lặng gió, rơi xuống mái ngói, xuống bàn đá, xuống chiếc chong chóng tre đứng im trên cành lựu, xuống vai áo choàng lông chồn màu xám tro của Tiêu Dịch Chu.
Giờ Thân bốn khắc.
Ngõ Hòe Hoa im phăng phắc trong một khoảnh khắc. Rồi tiếng xì xào vỡ òa. "Tuyết! Tuyết thật!" "Trời đất ơi, nó đoán trúng!" Bà cụ nhà bên chắp tay vái lấy vái để lên trời. Trịnh lão bản ngừng cười giữa chừng, cái miệng há hốc, mặt đỏ như gan lợn, rồi lủi đi lúc nào không ai hay.
Vân Khởi hét lên một tiếng, buông tay chị, chạy vòng quanh sân như con nghé, dang hai tay hứng tuyết. Tiểu Thiền ôm mặt khóc. Từ thị trượt dọc theo cột nhà, ngồi xuống bậc thềm, hai vai run lên từng hồi.
Vân Sơ không cử động. Cô đứng giữa sân, để tuyết rơi lên tóc, lên mặt, lên đôi bàn tay đang run lẩy bẩy. Cô không khóc. Cô chỉ cảm thấy toàn thân như vừa được tháo ra một sợi dây thừng đã thít chặt suốt hai ngày qua.
Một bóng người đứng chắn trước mặt cô.
Tiêu Dịch Chu nhìn cô. Tuyết đọng trên mày anh, trên sống mũi thẳng, trên chiếc nhẫn ngọc bích anh đang vô thức xoay.
"Cô là ai?"
Câu hỏi nhẹ như tuyết rơi. Nhưng Vân Sơ cảm thấy tim mình đập lệch một nhịp.
"Tôi là Hạ Vân Sơ," cô đáp. "Con gái Linh đài lang Hạ Thủ Chính."
"Con gái của Hạ Thủ Chính thêu hoa, nói nhỏ, đỏ mặt khi có người lạ." Anh nói chậm rãi. "Đó là những gì người trong ngõ này nói với Tề Phong sáng nay. Họ cũng nói, cô ấy chưa từng bước ra khỏi cửa một mình trước ngày đánh trống Đăng Văn."
Vân Sơ nhìn thẳng vào mắt anh.
"Người ta nói, đi qua quỷ môn quan rồi thì sẽ khác," cô nói, lặp lại câu đã nói với cha. "Đại nhân không tin trời. Vậy đại nhân tin quỷ môn quan sao?"
Tiêu Dịch Chu nhìn cô rất lâu. Rồi khóe môi anh khẽ nhếch lên, một chút xíu, nhanh đến mức cô không chắc mình đã thấy.
"Ta tin vào những gì ta kiểm chứng được," anh nói. "Hôm nay, ta đã kiểm chứng được cô."
* * *
Tuyết rơi dày dần. Đến giờ Dậu, mái ngói đã trắng xóa.
Tiêu Dịch Chu không đi ngay. Anh ngồi xuống bàn đá dưới gốc lựu, nhận chén trà nóng Từ thị run run dâng lên, và bảo Vân Sơ giải thích lại từ đầu: mây ti, mây ti tầng, quầng mặt trời, khí áp, vệt rơi. Anh hỏi rất ít, nhưng câu nào cũng trúng chỗ.
"Cái bình này," anh chỉ vào khí áp kế, "có thể đoán trước bao lâu?"
"Nếu khí áp giảm đều và mạnh, có thể biết trước nửa ngày đến một ngày. Nhưng một cái bình ở một chỗ thì chỉ biết được ở chỗ đó. Nếu có mười cái bình đặt ở mười nơi cách nhau trăm dặm, ghi chép cùng một giờ, gửi về một chỗ, thì có thể thấy được trời xấu đang di chuyển về đâu, nhanh hay chậm." Cô ngừng một chút. "Có thể biết trước hai ba ngày."
Tiêu Dịch Chu đặt chén trà xuống. Chiếc nhẫn ngọc trên ngón cái anh dừng lại.
"Hai ba ngày," anh lặp lại, rất khẽ, như đang nói với chính mình.
Vân Sơ nhớ lại những tin đồn về anh trai anh, người chết đuối khi áp tải thuyền lương. Cô không hỏi.
Một lúc sau, Tiêu Dịch Chu đứng dậy, phủi tuyết trên áo choàng.
"Sáng mai giờ Thìn, Tề Phong sẽ đến đón cô. Ta sẽ đưa cô vào Văn Khố."
"Đa tạ đại nhân."
"Đừng vội cảm tạ." Anh nhìn cô, ánh mắt trở lại vẻ lạnh lẽo thường ngày. "Có một chuyện cô nên biết. Ta đã cho người đối chiếu ấn trên bản tấu dâng lên hôm mùng hai. Ấn Linh Đài là ấn thật, không phải ấn giả. Mà ấn Linh Đài, mỗi đêm chỉ được lấy ra khỏi hộp sắt một lần, và chỉ có ba người giữ chìa khóa."
Vân Sơ cảm thấy cái lạnh của tuyết thấm vào tận xương.
"Nghĩa là," cô nói chậm, "kẻ tráo tấu ở ngay trong Khâm Thiên Giám."
"Nghĩa là," Tiêu Dịch Chu nói, "từ lúc cô bước vào Văn Khố, kẻ đó sẽ biết cô đang tìm gì."
Anh quay đi. Tề Phong dắt ngựa đến. Tuyết rơi lả tả trên vai áo hai người, rồi bóng họ khuất dần ở đầu ngõ.
Vân Sơ đứng một mình trong sân trắng. Mực nước trong ống lưu ly vẫn đứng ở vạch cao nhất. Cô biết tuyết sẽ còn rơi đến nửa đêm.
Ở đầu ngõ, dưới mái hiên tiệm tạp hóa đã đóng cửa, có một người đàn ông mặc áo xanh đậm, đội nón lá che kín mặt, đứng nhìn về phía nhà cô suốt từ giờ Thân. Khi bóng ngựa của Tiêu Dịch Chu khuất hẳn, người đó mới quay lưng, bước nhanh về phía đông, nơi những mái ngói cong của Khâm Thiên Giám đang chìm trong tuyết.
Vân Sơ không nhìn thấy hắn.
Nhưng Tề Phong thì thấy. Và ở góc phố, trên lưng ngựa, Tiêu Dịch Chu chỉ khẽ gật đầu khi nghe thị vệ báo lại.
"Để hắn đi," anh nói. "Ta muốn xem hắn sẽ báo cho ai."