Tiệm cầm đồ Phúc Thịnh nằm ở đầu phố Đông Tứ, cửa hẹp, quầy cao quá đầu người. Ông chủ tiệm đeo kính lão, cầm cây trâm bạc hình chim én xoay đi xoay lại dưới ánh sáng cửa sổ, gõ gõ vào mặt quầy nghe tiếng, rồi đặt xuống.
"Hai lượng sáu."
"Bạc mười, chạm tay, chim én có mắt khảm hạt huyết dụ," Vân Sơ nói. "Ba lượng hai."
Ông chủ tiệm nhướng mày nhìn cô gái gầy gò đang đứng kiễng chân bên kia quầy. "Cô nương, hạt huyết dụ này nhỏ như hạt vừng."
"Nhỏ thì vẫn là huyết dụ." Vân Sơ không chớp mắt. "Ông bán lại được bốn lượng. Ba lượng, tôi đi ngay."
Cuối cùng cô ra khỏi tiệm với ba lượng bạc vụn gói trong khăn tay và một tờ biên nhận cầm đồ hẹn chuộc trong ba tháng. Cô gấp tờ biên nhận thật cẩn thận, cất vào trong ngực áo. Cây trâm cưới của mẹ. Cô tự nhủ sẽ chuộc lại nó, bằng bất cứ giá nào.
Trời sáng nay vẫn trong. Gió bắc đã yếu đi nhiều so với đêm qua, chỉ còn hây hẩy, lạnh khô. Vân Sơ ngước nhìn. Dải mây ti ở phía tây nam đã dày lên, lan rộng thành một tấm màn mỏng như lụa, khiến mặt trời trông như bị phủ một lớp sương. Quanh mặt trời có một vầng sáng lờ mờ, chưa thành quầng hẳn.
Mây ti tầng cao chuyển thành mây ti tầng. Đúng trình tự. Nếu cô không sai, chiều tối nay mây sẽ hạ thấp và dày lên, rồi ngày mai...
Cô kéo cổ áo bông lên cao, rảo bước về phía tây thành.
* * *
Ngục Đại Lý Tự là một dãy nhà gạch xám nằm sau nha môn, tường cao hơn hai trượng, cổng sắt đen sì, trên cổng treo tấm biển chữ son đã bong tróc. Trước cổng có hai lính canh mặc áo chẽn màu chàm, cầm giáo, mặt lạnh như đá.
Vân Sơ không đến cổng chính. Theo lời mẹ dặn, cô vòng ra con ngõ phía sau, nơi có một cánh cửa nhỏ dành cho người nhà tù nhân mang cơm. Ở đó, một gã cai ngục mặt rỗ đang ngồi sưởi bên lò than, tay bóc hạt dưa.
"Người nhà ai?" gã hỏi, không ngẩng lên.
"Linh đài lang Hạ Thủ Chính."
"À, lão Hạ khi quân." Gã nhổ vỏ hạt dưa. "Hôm trước có bà vợ đến rồi. Nay đến con gái. Lão này phúc cũng dày." Gã chìa tay ra.
Vân Sơ đặt vào lòng bàn tay gã một lượng bạc.
Gã cân nhắc, không nói gì, vẫn giữ tay chìa ra.
Cô đặt thêm một lượng nữa. Rồi nói, giọng bình thản: "Tôi muốn vào trong, không đứng ngoài song sắt. Nửa canh giờ. Mang theo áo bông và thuốc."
"Nửa canh giờ thì phải ba lượng."
"Hai lượng, và tôi sẽ không kể với ai rằng hôm mùng mười, có một xe than nhà họ Lý được chở vào cửa sau này mà không qua sổ."
Gã cai ngục ngẩng phắt lên. Đôi mắt ti hí nhìn cô chằm chằm.
Vân Sơ không hề biết xe than nhà họ Lý nào cả. Cô chỉ thấy đống than chất cao ở góc sân, than đá loại tốt, nguyên một xe, vẫn còn dấu bánh xe in trên lớp bùn đông cứng dẫn từ cửa ngõ vào, và cái sổ ghi chép treo trên tường bên cạnh lò, trang mở ra đang để trắng ngày mùng mười. Một suy đoán. Một mô hình có độ tin cậy trung bình. Nhưng phản ứng của gã cai ngục cho cô biết, cô đoán đúng.
Gã đứng dậy, lầm bầm chửi thề trong miệng, rồi rút chùm chìa khóa.
"Nửa canh giờ. Một khắc cũng không hơn."
* * *
Hành lang ngục tối và ẩm, mùi ẩm mốc trộn với mùi nước tiểu và mùi thức ăn ôi thiu. Ánh sáng chỉ lọt vào qua những ô cửa sổ nhỏ cao tít trên tường. Tiếng ai đó rên rỉ ở phòng giam cuối dãy. Tiếng xích sắt va vào nền đá.
Vân Sơ đi sau gã cai ngục, ôm chặt bọc áo bông trước ngực. Đây là lần đầu tiên trong cả hai cuộc đời cô bước vào một nhà giam. Cô cảm thấy da gà nổi khắp cánh tay.
Gã dừng trước một phòng giam ở giữa dãy, mở khóa, đẩy cửa.
"Lão Hạ, con gái đến thăm."
Phòng giam rộng chừng hai trượng vuông, nền đá lát rơm. Một người đàn ông gầy gò ngồi dựa vào tường, khoác chiếc áo bông cũ đã sờn vai, tóc búi lỏng rối bù, râu ria lởm chởm. Nghe tiếng gọi, ông ngẩng lên. Gương mặt hốc hác, gò má nhô cao, nhưng đôi mắt vẫn sáng, cái sáng của người quen nhìn lên trời.
"Sơ Nhi?"
Giọng ông khàn đặc, rồi bị cắt ngang bởi một tràng ho dữ dội. Ông cúi gập người, một tay ôm ngực, một tay chống xuống nền đá.
Vân Sơ lao đến, quỳ xuống bên cạnh, vỗ lưng cho ông. Qua lớp áo bông mỏng, cô cảm nhận được xương sống nhô lên từng đốt. Người đàn ông này, theo ký ức của nguyên chủ, từng cõng con gái trên vai leo lên tận nóc nhà để chỉ cho cô xem sao chổi. Giờ đây gầy như một cành củi khô.
Cơn ho dịu xuống. Hạ Thủ Chính ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe nhìn con gái, bàn tay run run chạm vào má cô.
"Mẹ con nói con quỳ ngoài cửa Đăng Văn. Ngất đi. Sốt ba ngày." Giọng ông nghẹn lại. "Đứa con ngốc này. Sao con dại thế?"
Vân Sơ không trả lời. Cô mở bọc áo bông, khoác lên vai cha, rồi lấy ra một gói thuốc ho và một túi bánh nướng mẹ làm từ sáng sớm. Cô nhìn ông ăn chiếc bánh đầu tiên, nhai chậm rãi, như sợ ăn nhanh quá sẽ hết.
Rồi cô hỏi thẳng, không vòng vo:
"Cha, ngày mùng một tháng hai, cha viết tấu xin dời giờ tế, đúng không?"
Hạ Thủ Chính ngừng nhai.
"Con đọc trong bút ký. Mây vũ tích đỉnh đe ở phía tây nam, gió nam ấm gặp khí lạnh. Cha nói giờ Tỵ sẽ có mưa đá. Cha viết tấu xin dời sang sau giờ Mùi hoặc sang ngày mùng bốn. Cha giao bản tấu cho Đỗ đại nhân đóng ấn." Cô nhìn thẳng vào mắt cha. "Bản tấu dâng lên hoàng thượng không phải bản của cha. Đúng không?"
Im lặng.
Một con chuột chạy qua góc phòng. Tiếng rên rỉ ở cuối dãy vẫn đều đều.
Hạ Thủ Chính đặt chiếc bánh xuống. Ông nhìn con gái rất lâu, ánh mắt như đang nhìn một người lạ. Rồi ông khẽ thở dài.
"Con đã khác rồi," ông nói. "Trước đây con không dám nói chuyện với cha như thế."
Tim Vân Sơ thắt lại một nhịp. Nhưng cô không lùi. "Người ta nói, ai từng đi qua quỷ môn quan thì sẽ khác. Cha trả lời con đi."
Hạ Thủ Chính nhìn ra ô cửa sổ nhỏ trên cao, nơi một mảnh trời bị phủ mây mỏng.
"Đúng," cuối cùng ông nói. "Cha viết tấu xin dời giờ. Viết hai bản. Một bản chép vào Linh Đài nhật lục theo lệ, một bản tấu chương có chữ ký cha, để Ngũ quan Chính duyệt, đóng ấn Linh Đài rồi chuyển lên Giám chính. Đêm đó Đỗ Kính Văn trực, cha giao tận tay." Ông dừng lại, ho khẽ. "Sáng mùng hai, cha đến đàn Tiên Nông theo đoàn. Giờ Thìn trời vẫn nắng. Cha hỏi Đỗ Kính Văn, sao không thấy dời giờ. Hắn nói, Giám chính đã xem, cho rằng mây tan lúc nửa đêm, không đáng ngại."
"Rồi mưa đá rơi."
"Rồi mưa đá rơi." Hạ Thủ Chính nhắm mắt lại. "Đến khi Đại Lý Tự mang bản tấu ra đối chất, thì trên đó viết 'trời quang ba ngày, đại cát', bên dưới là chữ ký của cha. Nét chữ giống chữ cha đến tám phần. Ấn Linh Đài là ấn thật."
"Cha không cãi?"
"Cãi thế nào? Nói rằng Ngũ quan Chính tráo tấu? Đỗ Kính Văn là học trò cưng của Giám chính Chung Quan Lan, là người Giám chính định để lại kế vị. Không có bản gốc, không có nhân chứng, cha nói gì cũng thành vu cáo thượng quan." Ông mở mắt, nhìn con gái, ánh mắt khẩn thiết. "Sơ Nhi, nghe cha nói. Nếu cha cãi, thì không chỉ cha. Cả mẹ con, cả con, cả Khởi Nhi đều sẽ bị lôi vào. Cha nhận tội, lưu đày ba nghìn dặm, cha còn sống. Nhà mình còn sống."
"Với cái phổi như thế, cha đi Lĩnh Nam được mấy tháng?"
Hạ Thủ Chính không trả lời.
Vân Sơ nắm lấy bàn tay khô gầy của cha. Bàn tay lạnh ngắt. Cô nhớ đến bàn tay của bố cô ở thế giới kia, một người thợ điện về hưu, bàn tay chai sạn, ấm như lò sưởi, vẫn thường vỗ vai cô mỗi lần cô về quê: "Con gái bố đoán bão giỏi nhất cả tỉnh." Bố cô mất ba năm trước. Đột quỵ. Cô trực ca đêm, không kịp về.
"Cha," cô nói, giọng run run nhưng cứng, "Linh Đài nhật lục. Bản cha chép vào sổ ngày mùng một. Nó vẫn còn chứ?"
Hạ Thủ Chính ngập ngừng. "Nhật lục được cất ở Văn Khố. Nhưng Đại Lý Tự đã đến lấy sổ đối chiếu. Họ nói trang ngày mùng một... bị rách mất."
"Bị rách?"
"Bị xé. Văn Khố nói chuột cắn." Ông cười cay đắng. "Chuột Khâm Thiên Giám thông minh thật, chỉ cắn đúng một trang."
Vân Sơ nhíu mày. Trang bị xé. Nhưng sổ ghi chép bằng bút lông trên giấy mềm, viết mạnh tay thì mực có thể thấm, nét bút có thể hằn xuống trang bên dưới. Ở thế giới của cô, các nhà điều tra đã dùng bột chì và than để làm hiện chữ hằn từ những cuốn sổ bị xé trang trong biết bao vụ án. Kỹ thuật đơn giản đến mức học sinh trung học cũng làm được.
"Cha viết bằng bút gì? Mạnh tay không?"
Hạ Thủ Chính ngơ ngác. "Bút lông sói, như thường lệ. Đêm đó cha vội, gió lạnh... cha viết hơi mạnh tay. Sao con hỏi thế?"
"Có thể vẫn còn dấu vết," Vân Sơ nói nhanh. "Cha, con cần vào Văn Khố."
"Con điên rồi! Văn Khố là nơi cất giữ cơ mật của Khâm Thiên Giám, người ngoài không ai được vào. Con là con gái tội thần..."
"Thì con tìm cách."
Tiếng gõ cửa sắt vang lên. "Hết giờ!" giọng gã cai ngục từ ngoài vọng vào.
Hạ Thủ Chính nắm chặt tay con gái, mạnh đến nỗi cô thấy đau. "Sơ Nhi, cha xin con. Đừng làm gì dại dột. Đừng đụng vào Đỗ Kính Văn. Hắn không phải người con có thể đụng vào."
Vân Sơ nhìn cha. Rồi cô cúi xuống, áp trán mình vào trán ông, như cô vẫn làm với bố mình hồi nhỏ.
"Cha dạy con nhìn trời," cô nói khẽ. "Cha cũng biết, khi mây vũ tích đã mọc thì không ngăn được nó. Chỉ có thể báo trước để người ta tránh. Con không dại dột đâu. Con chỉ đang dự báo thôi."
* * *
Vân Sơ bước ra khỏi cửa ngục bằng lối chính, không phải con ngõ phía sau. Gã cai ngục mặt rỗ cố tình dẫn cô ra lối này, có lẽ để trả đũa chuyện xe than. Cửa chính dẫn thẳng ra sân trước nha môn Đại Lý Tự, nơi các quan viên và lính lệ qua lại tấp nập.
Cô vừa bước xuống bậc đá thì một đoàn người đi ngang qua.
Dẫn đầu là một người đàn ông trẻ, chừng hai mươi lăm tuổi, vóc người cao, mặc quan phục màu tía sẫm thêu hạc, đội mũ cánh chuồn. Gương mặt góc cạnh, sống mũi thẳng, đôi mắt đen sâu và lạnh như mặt hồ mùa đông. Ngón cái tay trái đeo một chiếc nhẫn ngọc bích màu xanh thẫm, anh vô thức xoay nó trong lúc đi. Phía sau là hai quan viên Đại Lý Tự cầm hồ sơ và một thị vệ trẻ đeo đao, dáng nhanh nhẹn.
"Tiêu đại nhân, hồ sơ vụ Linh Đài lang Hạ Thủ Chính đều ở đây. Án đã định, Hình bộ đã phê, chỉ chờ ngày khởi hành..."
"Ta không hỏi án định hay chưa." Giọng người đàn ông trẻ trầm, đều, không cao không thấp, nhưng khiến viên quan Đại Lý Tự im bặt. "Hoàng thượng phái ta đề điểm sự vụ Khâm Thiên Giám, là để xem vì sao một cơ quan nuôi ba trăm người, tốn mười vạn lượng bạc mỗi năm, lại không đoán nổi một trận mưa đá cách kinh thành hai mươi dặm."
Vân Sơ đứng sững lại.
Tiêu đại nhân. Đề điểm sự vụ Khâm Thiên Giám. Trong ký ức của nguyên chủ, cái tên này chỉ thoáng qua như một tin đồn ở chợ: Tiêu Dịch Chu, Thiếu giám Đô Thủy giám, con thứ của Định Viễn hầu, quan trẻ nhất triều mặc áo tía, nổi tiếng không tin trời, chỉ tin sổ sách. Anh trai anh ta chết đuối hai năm trước khi áp tải thuyền lương.
Người này đang tra Khâm Thiên Giám.
Cô không nghĩ nhiều. Có những cơ hội mà nếu phải suy nghĩ thì đã lỡ mất. Cô bước nhanh ra chắn trước mặt đoàn người, cúi đầu hành lễ.
"Tiểu nữ Hạ Vân Sơ, con gái Linh đài lang Hạ Thủ Chính, xin bái kiến đại nhân."
Thị vệ trẻ lập tức bước lên, tay đặt trên chuôi đao. Hai viên quan Đại Lý Tự biến sắc. "To gan! Ai cho ngươi..."
Tiêu Dịch Chu giơ tay lên. Mọi người im bặt.
Anh nhìn cô từ đầu đến chân. Không thô lỗ, không khinh miệt, chỉ là cái nhìn của người quen đánh giá một con số trong sổ sách. "Cô gái đánh trống Đăng Văn rồi ngất dưới mưa."
"Vâng."
"Đánh trống Đăng Văn kêu oan, theo luật, phải chịu hai mươi trượng trước khi được xét. Cô ngất trước khi chịu trượng, nên đơn của cô chưa được nhận." Giọng anh bình thản như đọc một điều khoản. "Cô muốn gì?"
"Cha tôi có viết tấu xin dời giờ tế. Bản tấu dâng lên đã bị tráo."
Viên quan Đại Lý Tự bên cạnh cười khẩy. "Con gái tội thần nào cũng nói cha mình bị oan."
Tiêu Dịch Chu không cười. "Chứng cứ?"
"Bút ký ghi chép hằng ngày của nhà tôi. Ngày mùng một tháng hai, cha tôi ghi rõ mây vũ tích, gió nam, dự báo mưa đá giờ Tỵ."
"Bút ký do ai viết?"
"Tôi."
"Vậy là cô tự viết chứng cứ cho cha mình." Anh nói, không có chút châm biếm nào, chỉ là một nhận xét. "Không có giá trị."
"Trong Linh Đài nhật lục..."
"Trang ngày mùng một đã bị xé. Ta biết." Anh xoay chiếc nhẫn ngọc. "Cô Hạ, ta đến đây không phải để nghe một cô gái mười bảy tuổi giải thích về mây. Ta đến để xem Khâm Thiên Giám làm việc thế nào. Nếu cha cô bị oan, ta sẽ tìm ra. Nếu không, thì không. Cô về đi."
Anh bước qua cô.
Vân Sơ nắm chặt hai tay. Cô biết kiểu người này. Ở thế giới của cô, kiểu người như vậy ngồi trong các phòng họp của Ủy ban, nhìn biểu đồ của cô và hỏi một câu duy nhất: "Lần trước cô đoán đúng không?" Với họ, lý lẽ không quan trọng bằng kết quả. Lời giải thích không quan trọng bằng con số đã được kiểm chứng.
Vậy thì cho anh ta con số.
"Chiều mai, giờ Thân, kinh thành sẽ có tuyết."
Tiêu Dịch Chu dừng bước.
Viên quan Đại Lý Tự há miệng nhìn cô, rồi bật cười thành tiếng. "Tuyết? Cô nương, sắp sang tiết Kinh Trập rồi. Cô nhìn trời xem, trời trong thế này..."
"Trời đang trong," Vân Sơ nói, mắt vẫn nhìn vào lưng người mặc áo tía. "Nhưng đêm qua có mây ti xuất hiện ở phía tây nam, như tơ chải ngược. Sáng nay mây ti đã thành màn mỏng, mặt trời có vầng mờ. Gió bắc đang yếu dần. Đó là dấu hiệu một luồng khí ẩm từ tây nam đang tràn lên, cưỡi lên trên lớp khí lạnh còn đọng ở kinh thành. Chiều tối nay mây sẽ dày và hạ thấp. Ngày mai trời âm u, đến chiều, khi khí ẩm đủ dày, thì tuyết rơi. Không phải mưa, vì khí lạnh dưới thấp vẫn còn. Giờ Thân. Có thể sớm hoặc muộn nửa canh giờ."
Tiêu Dịch Chu quay lại.
Lần đầu tiên, anh thực sự nhìn cô. Không phải nhìn như nhìn một con số, mà như nhìn một bài toán chưa có lời giải.
"Khâm Thiên Giám hôm qua dâng bản dự báo mười ngày," anh nói chậm rãi. "Họ nói từ nay đến rằm, trời quang, gió nhẹ, khí ấm dần, nên mở kho giống cho dân cày cấy sớm."
"Thì Khâm Thiên Giám sai lần thứ hai."
Một quan viên Đại Lý Tự hít một hơi lạnh. Thị vệ trẻ khẽ liếc chủ nhân.
Tiêu Dịch Chu im lặng một lúc. Rồi anh nói: "Nếu cô đúng?"
"Thì đại nhân cho tôi vào Văn Khố Khâm Thiên Giám, xem trang nhật lục bên dưới trang bị xé. Có người đi cùng giám sát cũng được."
"Nếu cô sai?"
Vân Sơ hít một hơi. Gió bắc lạnh lùa qua cổ áo.
"Nếu tôi sai, tôi sẽ không bao giờ kêu oan cho cha nữa. Tôi sẽ đi theo cha đến Lĩnh Nam."
Gió thổi qua sân nha môn, làm lay động những lá cờ hiệu trên cột. Trên cao, mặt trời mờ đục sau tấm màn mây mỏng.
Tiêu Dịch Chu nhìn cô thêm một lúc. Rồi anh khẽ gật đầu.
"Tề Phong."
Thị vệ trẻ bước lên. "Có thuộc hạ."
"Chiều mai giờ Mùi ba khắc, đến ngõ Hòe Hoa đón ta." Anh quay sang Vân Sơ. "Ta sẽ đứng ở sân nhà cô mà đợi. Nếu đến hết giờ Thân không có một bông tuyết nào, cô giữ lời của cô."
Anh quay đi, áo tía phất lên trong gió. Đoàn người theo sau. Viên quan Đại Lý Tự vừa đi vừa ngoái lại nhìn cô, lắc đầu, như nhìn một kẻ điên.
* * *
Chiều tối hôm đó, mây đến đúng như cô đoán.
Vân Sơ đứng trong sân, nhìn tấm màn mây mỏng dày dần lên, chuyển từ trắng sang xám nhạt, hạ thấp xuống, che mất vầng mặt trời. Gió bắc lặng hẳn. Không khí ẩm hơn, mùi đất lạnh.
Cô thở phào. Mô hình của cô đang đi đúng hướng.
Từ thị đứng ở hiên, nhìn con gái, vẻ mặt lo lắng không giấu nổi. Khi nghe Vân Sơ kể về lời cược, bà đã ngồi sụp xuống ghế, tay ôm ngực. "Con điên rồi, Sơ Nhi. Đó là con trai Định Viễn hầu. Con mà sai, con mà sai thì..."
"Con sẽ không sai đâu mẹ."
Nhưng đến giờ Hợi, mọi chuyện bắt đầu đổi khác.
Gió bắc nổi lên trở lại. Mạnh. Lạnh buốt. Mây bị xé toạc thành từng mảng, trôi vội về phía nam. Đến nửa đêm, khi Vân Sơ khoác áo bước ra sân lần thứ năm, bầu trời đã trong vắt. Sao sáng rực, lạnh lẽo, như hàng nghìn con mắt đang nhìn xuống chế giễu cô.
Cô đứng giữa sân, ngẩng đầu nhìn, tim đập thình thịch.
Gió bắc trở lại. Khí lạnh đẩy lùi khí ẩm. Cái màn mây cô đã dựa vào để đặt cược tan biến chỉ trong hai canh giờ.
Có thể là một đợt khí lạnh bổ sung, cô tự nhủ, cố giữ giọng nói bình tĩnh trong đầu. Có thể nó chỉ đẩy khí ẩm lùi tạm thời. Khí ẩm sẽ quay lại khi gió bắc yếu đi. Có thể...
Có thể. Có thể. Ở thế giới của cô, cô có hàng chục mô hình số để đối chiếu, có số liệu thám không đo gió trên cao, có ảnh mây vệ tinh cập nhật mỗi mười phút. Ở đây, cô có một bầu trời đầy sao và một cái cổ đang mỏi nhừ.
Cô nhận ra, lần đầu tiên, rằng mình đã đặt cược cả mạng sống của cha vào một dự báo được làm ra chỉ bằng đôi mắt.
Phía sau cô, cánh cửa kẽo kẹt. Vân Khởi ló đầu ra, ôm lồng chim, giọng ngái ngủ:
"Tỷ tỷ... trời trong rồi. Mai còn có tuyết không?"
Vân Sơ không quay lại. Cô nhìn chằm chằm vào chân trời tây nam, nơi bóng tối đặc quánh không để lộ một dấu hiệu nào.
"Có," cô nói.
Và cô không biết mình đang nói với em trai, hay đang tự van xin bầu trời.