"Mẹ, mẹ đưa bà lên núi."
Tiểu Mãn dúi cái bọc vải dầu đựng hộp gỗ của Ngụy Tam và cái cọc khắc chữ "Phùng" vào tay Hà Tam Nương. Bàn tay mẹ nàng lạnh ngắt, run rẩy.
"Con đi tìm Tiểu Thử. Mẹ giữ cái này. Dù có chuyện gì cũng không được đưa cho ai, trừ Trình đại nhân, hoặc Diêu Quang đại nhân."
"Không được! Để mẹ đi! Con là con gái..."
"Mẹ!" Tiểu Mãn nắm chặt hai vai mẹ. "Bà không đi nổi nữa. Mẹ không đưa bà lên, thì ai đưa? Con chạy nhanh hơn mẹ. Con biết thằng bé sẽ trốn ở đâu."
Hà Tam Nương nhìn con gái. Trong ánh sáng nhập nhoạng của buổi chiều tàn, dưới mưa, gương mặt mười bảy tuổi của Tiểu Mãn có một thứ gì đó mà bà chưa từng thấy. Không phải sự bướng bỉnh của một đứa trẻ. Mà là sự cương quyết của một người đã từng mất tất cả.
Bà nội đứng sau lưng mẹ nàng, chống gậy, nước mưa chảy ròng ròng trên mái tóc bạc.
"Để nó đi," bà nói. "Tam Nương, để nó đi."
Tiểu Mãn quay người, lao ngược về phía thôn.
* * *
Con đường mòn đã thành một con suối. Nước chảy xiết qua bắp chân, kéo giật từng bước. Tiểu Mãn trượt ngã hai lần, đầu gối va vào đá, đau buốt. Nàng không dừng lại. Nàng chạy, chạy như kiếp trước nàng đã không kịp chạy.
Khi nàng ra khỏi rừng trúc, trời đã tối hẳn. Thôn Liễu Đê chìm trong bóng đêm và mưa, không một ánh đèn. Chỉ có tiếng nước sông gầm rú, gần hơn bao giờ hết, như thể con thú khổng lồ ấy đã đứng ngay sau lưng đê.
Nàng biết Tiểu Thử ở đâu.
Kiếp trước, đêm lũ, Tiểu Thử ngủ ở gác xép. Đó là chỗ nó thích nhất trong nhà, một khoảng hẹp dưới mái tranh, phía trên gian bếp, nơi mẹ nàng treo những túm đậu phơi khô. Mỗi lần bị mắng, nó lại trèo lên đó trốn. Con Bánh Bao không leo được thang, sẽ nằm dưới chân thang mà rên.
Nàng đẩy cổng nhà mình. Sân ngập nước đến mắt cá chân. Những vò tương đã được chuyển lên núi, để lại những vòng tròn nhạt màu trên nền đất.
Dưới chân thang gác xép, con Bánh Bao nằm co ro, ướt sũng, thấy nàng thì rên lên một tiếng.
"Tiểu Thử!"
Một cái đầu nhỏ thò ra từ mép gác xép. Mặt nó tèm lem nước mắt và bùn đất.
"Chị..." Nó nấc lên. "Bánh Bao chạy về nhà... em đuổi theo... rồi em không dám đi một mình qua rừng trúc nữa... em sợ..."
Tiểu Mãn trèo lên thang, ôm chầm lấy em. Nó run bần bật trong lòng nàng, nhỏ bé và ấm áp. Nàng nắm lấy vạt áo của nó, nắm thật chặt, chặt đến mức các ngón tay đau nhức.
Lần này, vạt áo không rách.
"Không sao rồi. Chị ở đây rồi."
* * *
Nàng cõng Tiểu Thử trên lưng, con Bánh Bao lội nước chạy theo sau, đi về phía nhà bà Vương góa, nơi cha nàng và những người đàn ông ở lại đang tụ tập.
Căn nhà có ánh đèn le lói sau cửa sổ đóng kín. Nàng đập cửa. Mạch Đại Thành mở cửa, sững người khi thấy hai đứa con.
"Sao con lại..."
"Không phải đêm mai, cha!" Tiểu Mãn thở hổn hển. "Đêm nay! Con thấy ba chiếc thuyền không đèn đang chèo về phía cống!"
Trong nhà, những người đàn ông đứng bật dậy. Trình Mặc đang cúi trên một tấm bản đồ vẽ tay, ngẩng phắt lên.
"Bao lâu rồi?"
"Chừng nửa canh giờ. Lúc con thấy, bọn chúng còn cách cống chừng một dặm, chèo ngược dòng nên rất chậm."
Trình Mặc nhìn ra cửa sổ, nhìn trời, môi mấp máy nhẩm tính.
"Nước lên nhanh hơn dự tính. Bọn họ sợ nếu đợi đến đêm mai, đê sẽ tự tràn ở một chỗ khác, có khi tràn ở đoạn gần huyện thành. Bọn họ phải mở cống trước để chọn chỗ vỡ." Chàng vơ lấy cây thước đồng và một cuộn dây thừng. "Đi."
Những người đàn ông vớ lấy những gì có trong tay. Xà beng, cuốc, đòn gánh, đuốc tẩm dầu. Mạch Đại Thành vác một cái mai và một bó cọc tre. Triệu Đại Ngưu cầm một con dao rựa.
"Lỗ gia gia đâu?" Tiểu Mãn hỏi.
"Ở bến, giữ thuyền." Trình Mặc đáp.
"Con đưa Tiểu Thử ra chỗ Lỗ gia gia." Tiểu Mãn nói nhanh. "Rồi con ra đình gõ mõ. Còn chín nhà chưa đi."
Mạch Đại Thành nhìn con gái, định nói gì đó, nhưng rồi chỉ đặt bàn tay thiếu ngón lên đầu nàng, xoa một cái.
"Cẩn thận."
* * *
Lỗ lão đang ngồi trong khoang thuyền "Lão Quy", cái thuyền đã được buộc bằng ba sợi dây thừng to vào gốc liễu lớn, chồm lên chồm xuống theo những đợt sóng. Thấy Tiểu Mãn cõng Tiểu Thử tới, lão không hỏi một câu, chỉ chìa tay ra đón thằng bé, đặt nó ngồi vào giữa khoang, quấn một tấm vải dầu quanh người nó. Con Bánh Bao cũng nhảy lên thuyền, nằm sát bên chủ.
"Gia gia, nhờ gia gia."
"Đi đi." Lỗ lão gật đầu, đôi mắt đục mờ nhìn về phía cống. "Con bé, cẩn thận. Nước đêm nay không giống nước năm Thái Hòa. Nó đến nhanh hơn."
Tiểu Mãn chạy về phía đình Thủy Thần. Đình nằm trên gò cao nhất thôn, gần đê. Dưới mái hiên, cái mõ tre lớn treo trên xà, cái mõ mà dân làng dùng để triệu tập họp đình. Nàng vớ lấy cái dùi gỗ, gõ.
Cộc. Cộc. Cộc. Cộc.
Tiếng mõ vang lên giữa đêm mưa, đục và khô, xé tan tiếng nước gầm.
Bốn mươi mốt năm trước, ông nội nàng cũng gõ mõ như thế này.
Cộc. Cộc. Cộc. Cộc.
Nàng gõ mãi, gõ mãi, đến khi hai cánh tay tê dại. Rồi nàng thấy những ánh đèn lồng lóe lên trong bóng tối. Một, hai, ba. Những bóng người hớt hải chạy về phía gò đình, có người bế con, có người cõng mẹ già. Một ông lão vừa chạy vừa chửi: "Con bé nhà họ Mạch gõ mõ! Đê vỡ thật rồi!"
"Lên đình!" Tiểu Mãn hét lên. "Lên mái đình! Chỗ này cao nhất!"
Người chạy lên mỗi lúc một đông. Chín hộ, hơn ba mươi người. Có cả vợ con của lý chính Chu Bảo Điền. Bản thân lý chính không thấy đâu.
Tiểu Mãn đếm đi đếm lại, rồi đưa dùi mõ cho một người đàn ông. "Bác gõ tiếp đi. Gõ để Lỗ gia gia biết chỗ này có người."
Rồi nàng vớ lấy cuộn dây thừng mà bà nội đã bện suốt mấy tuần qua, đang treo ở góc đình, chạy về phía cống.
* * *
Cống Liễu Đê là một kiến trúc bằng đá xanh, rộng chừng một trượng, cao ngang người, xây xuyên qua thân đê. Phía bên sông có một cánh cửa gỗ dày, dựng thẳng đứng, trượt lên xuống theo hai rãnh đá, được giữ bằng một cái tời và những chốt sắt. Mùa cạn, người ta kéo cửa lên để tháo nước ruộng ra sông. Mùa lũ, cửa được hạ xuống, chốt chặt, đè thêm những bao đất.
Khi Tiểu Mãn đến nơi, trận chiến đã bắt đầu.
Dưới ánh đuốc chập chờn trong mưa, nàng thấy chừng mười mấy người đàn ông mặc áo đen, đầu chít khăn, đang vây quanh miệng cống. Ba chiếc thuyền đã cập vào chân đê. Mấy người trong bọn chúng đang dùng xà beng cạy những chốt sắt trên cánh cửa cống. Hai người khác đang dùng cuốc đục vào thân đê ngay bên cạnh cống, chỗ đất đã mềm nhũn vì ngấm nước.
Đứng trên mặt đê, áo tơi khoác ngoài áo gấm, tay cầm một cây đuốc, là Phùng Thế Xương. Gương mặt béo bóng nhẫy nước mưa, đôi mắt híp sáng quắc. Chiếc nhẫn ngọc xanh trên ngón tay cái hắn lóe lên dưới ánh lửa.
"Nhanh lên! Nhanh lên! Cạy cái chốt cuối cùng đi!"
Mạch Đại Thành và những người đàn ông Liễu Đê đã lao vào. Tiếng xà beng va vào nhau chát chúa. Tiếng người la hét, chửi bới. Triệu Đại Ngưu vung đòn gánh quật ngã một tên. Ba anh em nhà họ Vương xô một tên khác xuống mép nước. Nhưng bọn chúng đông hơn, lại có dao.
Trình Mặc đứng giữa mặt đê, giơ cao tấm thẻ gỗ khắc chữ "Công bộ".
"Ta là tuần đê thừa Đô thủy ty Công bộ!" Giọng chàng vang lên giữa tiếng mưa, rõ ràng và lạnh lùng. "Kẻ nào tự ý phá cống, phá đê trong mùa lũ, theo luật Đại Khánh, tội chém đầu! Ai buông xà beng xuống bây giờ, ta ghi nhận là bị ép buộc!"
Mấy tên đang cạy chốt khựng lại, nhìn nhau.
Phùng Thế Xương cười ha hả. "Tuần đê thừa? Ngươi đã bị điều đi Bạch Thạch rồi! Ngươi ở đây là kháng lệnh! Huyện thái gia đã ra lệnh xả lũ phân lưu, ta phụng lệnh làm việc!" Hắn quay sang đám tay chân. "Còn đứng đó? Cạy tiếp! Ai cạy được cái chốt cuối cùng, thưởng năm mươi lượng!"
Năm mươi lượng. Bọn tay chân lại lao vào cánh cửa.
Rắc.
Cái chốt sắt cuối cùng bật ra. Cánh cửa gỗ dày nặng nề chao đi, rồi bị sức nước khổng lồ phía sau đẩy bật lên một khoảng chừng hai thước.
Nước sông tràn vào qua khe hở, đen ngòm, gầm thét, như một con rồng bị xổng xích.
* * *
Mọi thứ sau đó, Tiểu Mãn chỉ nhớ lại được thành từng mảnh.
Nàng nhớ cha nàng lao về phía miệng cống, hét lên: "Đẩy cửa xuống! Đẩy xuống!" Nhớ những người đàn ông Liễu Đê bỏ mặc bọn tay chân, cùng nhau bám lấy mép cửa gỗ, dùng toàn thân đè xuống. Nhớ cánh cửa không nhúc nhích, nước vẫn tràn qua.
Nàng nhớ mặt đê bên cạnh cống, nơi bọn chúng đã đục, bắt đầu sạt. Một mảng đất lớn đổ ụp xuống, để lộ ra lớp cát bên trong, cát vàng, cát trộn rơm mục, chảy theo dòng nước như đường chảy từ bao rách. Miệng sạt rộng dần, một trượng, hai trượng.
Nàng nhớ Phùng Thế Xương đứng trên đê, cười như điên dại. Rồi hắn chợt im bặt, vì từ trong bóng tối, một bóng người cao lớn khoác áo tơi lá cọ lao tới, một gậy quật ngã hắn xuống bùn.
Hầu Lục.
Phía sau gã là bốn nha dịch, cầm gậy và dây thừng.
"Bắt hết!" Hầu Lục gầm lên. "Kẻ nào phá đê, bắt hết!"
Bọn tay chân của Phùng Ký vứt xà beng, bỏ chạy về phía thuyền. Nha dịch đuổi theo.
Nàng nhớ cha nàng nhảy xuống miệng sạt. Nước đến ngực ông. Ông đóng một cây cọc tre xuống, rồi một cây nữa, hét gọi mọi người ném bao đất, ném đá, ném bất cứ thứ gì. Những người đàn ông Liễu Đê chạy đi chạy lại như kiến, khiêng những bao đất mà họ đã chuẩn bị sẵn ở chân đê từ mấy hôm trước, đá hộc mà cha nàng đã chở về từ núi Phượng Đầu, rồi cả những tấm ván, những thân cây.
"Cái thuyền!" Trình Mặc hét lên. "Đẩy thuyền của chúng vào miệng cống! Chặn khe cửa lại!"
Triệu Đại Ngưu và Triệu Thiết Trụ hiểu ngay. Hai anh em lao xuống chân đê, cùng mấy người nhà họ Vương đẩy một trong ba chiếc thuyền của Phùng Ký, chiếc lớn nhất, chất đầy đá hộc mà bọn chúng mang theo để làm gì không ai biết. Con thuyền nặng nề trôi theo dòng nước, bị hút về phía khe cửa cống đang mở, rồi đâm sầm vào đó, mũi thuyền kẹt cứng giữa cánh cửa gỗ và thành cống đá. Dòng nước tràn vào yếu hẳn đi.
"Thêm đá! Đè lên!"
Nàng nhớ Trình Mặc leo lên mép cống, cầm một đầu dây thừng, định buộc vào cái tời để kéo cửa xuống. Nhớ một đợt sóng lớn từ ngoài sông đập vào, nước tung trắng xóa.
Rồi mép cống trống không.
"Trình Mặc!"
Tiểu Mãn không biết mình đã hét lên tên chàng. Nàng chỉ thấy mình đang chạy dọc mép đê, mắt dán vào dòng nước đen ngòm đang cuồn cuộn tràn qua miệng sạt. Trong bóng tối, dưới ánh đuốc chập chờn, nàng thấy một bàn tay nhô lên khỏi mặt nước, rồi chìm xuống. Một cái đầu. Rồi lại chìm.
Kiếp trước, chàng chết ở đây.
Kiếp trước, người ta vớt được tấm thẻ gỗ của chàng ở dưới sông.
Tiểu Mãn tháo cuộn dây thừng trên vai xuống. Sợi dây bà nội bện, chắc chắn, dẻo dai. Nàng buộc một đầu vào gốc liễu cụt, buộc bằng cái nút mà nàng học được ở viện giặt phủ Tiết, cái nút dùng để căng dây phơi những tấm chăn bông ngấm nước nặng hàng chục cân, càng kéo càng chặt. Đầu kia, nàng buộc một hòn đá nhỏ.
Nàng đứng ở mép đê, nhìn dòng nước. Nàng sợ nước. Nàng sợ đến mức hai đầu gối run lẩy bẩy, đến mức muốn nôn.
Nàng ném.
Hòn đá bay ra, sợi dây thừng duỗi thẳng trong không trung, rơi xuống mặt nước ngay trước cái đầu đang chới với.
"Nắm lấy!"
Một bàn tay vươn ra, quờ quạng, chạm vào sợi dây. Nắm chặt.
Tiểu Mãn kéo. Sợi dây căng ra, giật mạnh đến mức nàng suýt ngã xuống nước. Rồi có người ôm lấy eo nàng từ phía sau. Là Triệu Thiết Trụ. Rồi một người nữa. Ba người, bốn người, cùng kéo.
Một bóng người bị kéo lên khỏi mặt nước, va vào chân đê, rồi được những bàn tay lôi lên bùn.
Trình Mặc nằm ngửa trên mặt đê, ho sặc sụa, nôn ra một ngụm nước. Áo quần rách bươm, trán chảy máu, nhưng đôi mắt vẫn mở. Chàng nhìn lên, thấy Tiểu Mãn quỳ bên cạnh, mặt trắng bệch, nước mắt hòa vào nước mưa.
"Tại hạ..." Chàng ho thêm mấy tiếng. "...đã nói là sẽ về để cô nương bắt lỗi."
Tiểu Mãn bật khóc thành tiếng.
* * *
Gần sáng, mưa ngớt dần.
Miệng sạt bên cạnh cống Liễu Đê rộng chừng năm trượng, đã được chặn tạm bằng một đống hỗn độn gồm đá hộc, bao đất, cọc tre, ván gỗ và một chiếc thuyền chở đá của Phùng Ký. Nước vẫn rỉ qua, chảy thành dòng vào ruộng, nhưng không còn là thác lũ. Mạch Đại Thành đứng trong nước đến thắt lưng suốt nửa đêm, đóng cọc, chèn đá, đến khi trời hửng sáng mới được kéo lên, hai bàn tay rách bươm, môi tím tái.
Thôn Liễu Đê ngập nước. Ruộng lúa đã gặt chìm trong một biển nước đục ngầu, những mái nhà tranh nhô lên như những cái mai rùa. Nước ở giữa thôn sâu đến ngực người lớn. Nhưng không có bức tường nước đen nào đổ ập xuống. Không có mái nhà nào bị cuốn đi. Đình Thủy Thần trên gò cao vẫn đứng vững, hơn ba mươi người của chín hộ ngồi trên mái đình, ướt sũng, run rẩy, nhưng còn sống. Lỗ lão đã chèo thuyền "Lão Quy" đi lại hai lượt, chở những người già và trẻ con đến chỗ khô ráo trên sườn núi.
Tiểu Mãn đứng trên mặt đê, nhìn thôn mình ngập trong nước, nhẩm đếm. Đếm đi đếm lại.
Không ai chết.
Kiếp trước, một trăm ba mươi mốt người. Kiếp này, không ai cả.
Phùng Thế Xương bị trói gô, ngồi giữa bùn, áo gấm rách tả tơi, chiếc nhẫn ngọc xanh đã bị Hầu Lục tháo ra cất vào túi làm tang vật. Hắn không còn cười nữa. Bảy tên tay chân của hắn cũng bị trói thành một chuỗi, ngồi run rẩy dưới đê.
Trình Mặc ngồi bên cạnh Tiểu Mãn, quấn trong một tấm vải dầu, trán băng một mảnh vải xé từ vạt áo nàng. Chàng nhìn ra mặt sông, nơi những tia nắng đầu tiên đang le lói xuyên qua lớp mây xám.
"Hầu bộ đầu," chàng nói, "tại sao ngươi lại đến?"
Hầu Lục ngồi xổm dưới đê, lau con dao, không ngẩng đầu. "Chiều qua, bà già nhà họ Mạch nói ông nội tôi từng ở trong cái hang đó." Gã nhổ một bãi nước bọt. "Tối qua tôi ngồi nghĩ mãi. Ông nội tôi chết năm tôi mười tuổi. Trước khi chết, ông nắm tay tôi nói: Lục à, mạng ông là của người Liễu Đê cho. Tôi tưởng ông nói nhảm."
Gã đứng dậy, nhìn về phía cống.
"Lúc tôi thấy ba chiếc thuyền không đèn chèo ngược dòng, tôi biết ông không nói nhảm."
Mặt trời lên cao hơn một chút. Mặt nước loang loáng ánh vàng.
Rồi Tiểu Mãn thấy, từ phía hạ lưu, một chiếc thuyền lớn đang chèo ngược lên. Thuyền quan, mui đen, cắm cờ xanh của huyện nha Thanh Phổ. Trên mũi thuyền, một người đàn ông gầy gò mặc áo dài màu tro đứng chắp tay, gương mặt lạnh lùng. Phía sau hắn là hơn hai mươi nha dịch, gươm giáo sáng loáng.
Tống sư gia.
Thuyền cập vào chân đê. Tống Cảnh bước lên, liếc nhìn Phùng Thế Xương đang bị trói, rồi liếc nhìn Trình Mặc, rồi dừng mắt ở Mạch Đại Thành. Hắn mở một cuộn giấy trong tay ra, đọc to, giọng đều đều không chút cảm xúc:
"Phụng lệnh Huyện thái gia! Mạch Đại Thành, thôn Liễu Đê, ngày mùng hai tháng sáu tự ý đào bới thân đê đoạn cây liễu cụt, làm hỏng kết cấu đê, gây sạt lở đêm nay! Trình Mặc, tuần đê thừa, kháng lệnh điều động, tự ý ở lại, phá hỏng cửa cống xả lũ phân lưu đã được Huyện thái gia phê chuẩn! Phùng Thế Xương phụng mệnh làm việc công, bị kẻ xấu ngăn trở!"
Hắn cuộn tờ giấy lại, khẽ phẩy tay.
"Cởi trói cho Phùng chưởng quỹ. Bắt Mạch Đại Thành và Trình Mặc, giải về huyện nha."