Những ngày sau đó trôi qua theo một nhịp điệu mà Ôn Tri Hạ về sau nhớ mãi.
Bốn giờ rưỡi sáng, chuông báo thức. Năm giờ, có mặt ở quán mì nhà họ Lục, xắn tay áo rửa bát, lau bàn, nhóm bếp than. Sáu giờ rưỡi, ăn một bát mì do bà Tống Ngọc Lan nhất quyết dúi vào tay, rồi cùng Lục Tầm đạp xe đến trường. Bảy giờ đến năm giờ chiều, học trên lớp, làm đề, sửa đề. Tám giờ tối đến mười giờ, ngồi ở góc quán mì dưới bóng đèn tròn, làm mười hai dạng toán đến mức nhắm mắt cũng thấy đồ thị hàm số bay lượn. Mười một giờ đêm, về nhà, ôn Sinh và Hóa đến một giờ sáng.
Mẹ cô xót con, đêm nào cũng để phần một bát cháo trứng trên bếp. Cha cô không nói gì, nhưng có một tối cô về muộn, thấy ông ngồi hút thuốc ở ngoài sân, đợi đến khi cô dắt xe vào cổng mới dụi điếu thuốc, đứng dậy đi ngủ.
Môn Sinh học là thứ dễ nhất. Mười một năm làm hộ lý, những gì cô thấy trong bệnh viện còn nhiều hơn những gì sách giáo khoa lớp mười hai có thể viết. Khi thầy dạy Sinh giảng về hệ tuần hoàn, trong đầu cô hiện lên hình ảnh những ống dẫn lưu, những túi máu, những chỉ số huyết áp cô từng ghi vào sổ theo dõi hàng ngàn lần. Chỉ có điều, cô phải tập trả lời theo cách của học sinh, theo đúng thuật ngữ trong sách, chứ không phải theo cách bác sĩ nói với hộ lý ở khoa.
Môn Hóa khó hơn. Môn Văn thì cô có lợi thế: một người ba mươi ba tuổi đã đi qua bao nhiêu chuyện đời viết nghị luận xã hội tự nhiên có chiều sâu hơn. Môn Tiếng Anh, cô gần như bắt đầu lại từ đầu, chỉ có thể học thuộc từ vựng đến khuya.
Còn môn Toán, là cuộc chiến của cô với chính mình, và với Lục Tầm.
"Sai." Cậu gạch một đường bút đỏ lên bài làm. "Điều kiện xác định. Lần thứ ba rồi."
"Tớ biết rồi, tớ biết rồi." Cô vò đầu. "Tớ cứ quên."
"Không phải quên. Là cậu vội." Cậu đẩy bình trà lúa mạch về phía cô. "Cậu làm bài như thể có ai đuổi sau lưng."
Cô cầm cốc trà, không nói gì. Cậu nói đúng. Mười một năm ở bệnh viện, cô đã quen làm mọi thứ thật nhanh. Thay ga giường trong hai phút, lật người bệnh trong mười giây, vì luôn có một giường khác đang bấm chuông gọi. Cô đã quên mất cách chậm lại.
"Thở đi," Lục Tầm nói. "Đọc đề hai lần. Viết điều kiện trước. Rồi mới làm."
Cô thở. Đọc đề hai lần. Viết điều kiện trước.
Lần này, cô làm đúng.
Lục Tầm không khen. Cậu chỉ đánh một dấu tích nhỏ ở góc giấy, rồi đẩy sang bài tiếp theo. Nhưng cô thấy khóe môi cậu hơi nhếch lên, rất nhanh, rồi biến mất.
* * *
Sáng ngày mười tám tháng Năm, xảy ra một chuyện.
Hôm ấy chợ phiên, quán mì đông khách hơn thường lệ. Bà Tống Ngọc Lan vừa trụng mì vừa múc nước dùng, tay thoăn thoắt. Ôn Tri Hạ đứng ở chậu rửa bát phía sau, Lục Tầm bưng mì ra bàn.
Một gã đàn ông say rượu từ đêm hôm trước, mặt đỏ gay, loạng choạng va phải chiếc giá để nồi. Nồi nước dùng sôi sùng sục nghiêng đi. Bà Tống Ngọc Lan theo phản xạ đưa tay ra đỡ.
Tiếng hét thất thanh.
Nước dùng sôi tạt lên cẳng tay phải của bà, từ cổ tay đến gần khuỷu. Bà ngã ngồi xuống đất, ôm lấy cánh tay, mặt trắng bệch.
"Mẹ!" Lục Tầm lao đến, mặt cắt không còn giọt máu.
Mấy bà bán rau bên cạnh nhao nhao: "Bôi kem đánh răng! Kem đánh răng!" "Không, bôi nước mắm! Ngày xưa bà tôi..." "Đắp lòng trắng trứng gà!"
"Không ai được bôi gì hết!"
Ôn Tri Hạ không nhớ mình đã chạy đến bằng cách nào. Cô quỳ xuống bên cạnh bà Tống Ngọc Lan, nắm lấy cổ tay bà, mắt nhanh chóng quét qua vết bỏng. Da đỏ rực, đã bắt đầu phồng rộp ở mặt trong cẳng tay, diện tích chừng bằng hai lòng bàn tay. Độ hai nông. Chưa có chỗ nào trắng bệch hay cháy đen.
"Lục Tầm, nước lạnh. Vòi nước, nhanh lên."
Cậu khựng lại một giây, rồi lập tức hiểu ý. Hai người đỡ bà đến vòi nước máy cạnh chậu rửa bát. Cô mở vòi, để dòng nước mát chảy nhẹ lên vết bỏng.
"Cô ơi, cô đừng rút tay ra, đau thì cứ nói với cháu, nhưng phải để nước chảy ít nhất hai mươi phút." Giọng cô đều đều, bình tĩnh, giống hệt cái giọng cô vẫn dùng để trấn an những bệnh nhân sợ hãi trong phòng cấp cứu. "Lục Tầm, cậu tháo cái vòng tay với nhẫn của cô ra, trước khi tay sưng lên. Nhẹ thôi."
Lục Tầm làm theo, tay cậu run nhưng động tác cẩn thận. Chiếc nhẫn bạc mỏng trên ngón áp út của mẹ cậu được tháo ra.
"Đừng bôi kem đánh răng, nước mắm hay trứng gà gì hết ạ," cô quay sang nói với mấy bà hàng xóm đang đứng vây quanh. "Bôi vào sẽ nhiễm trùng, lại giữ nhiệt trong da, bỏng càng sâu hơn. Phải xả nước lạnh, rồi băng lại bằng gạc sạch, rồi đưa đi trạm y tế."
"Con bé này nói như bác sĩ ấy nhỉ," một bà lẩm bẩm.
Hai mươi phút trôi qua dài như hai mươi năm. Bà Tống Ngọc Lan dần ngừng run. Cơn đau dịu bớt. Cô lấy chiếc khăn mặt sạch nhất trong quán, chưa dùng, nhúng nước, quấn nhẹ lên vết bỏng, không ép vào chỗ phồng rộp.
"Lục Tầm, đưa cô lên trạm y tế thị trấn đi. Nói với bác sĩ là bỏng nước sôi độ hai nông, đã xả nước hai mươi phút. Bọng nước đừng để ai chọc vỡ."
Lục Tầm nhìn cô. Trong ánh mắt cậu có rất nhiều thứ cô không đọc được. Cuối cùng cậu chỉ gật đầu, cõng mẹ lên lưng, đi về phía trạm y tế cách đó hai con phố.
Gã say rượu đã chuồn mất từ lúc nào.
Cô ở lại, dọn dẹp quán, úp nồi, tắt bếp, kéo tấm bạt che lại. Rồi cô ngồi xuống chiếc ghế nhựa đỏ, nhìn hai bàn tay mình. Chúng đang run. Không phải vì sợ. Mà vì cô vừa nhận ra, mười một năm làm hộ lý, những năm tháng cô từng cho là vô ích và nhục nhã nhất đời mình, hóa ra cũng để lại cho cô một thứ gì đó.
* * *
Chiều hôm đó, Lục Tầm đến lớp muộn một tiết. Cậu đi thẳng đến bàn cô, đặt lên mặt bàn một hộp sữa đậu nành và một chiếc bánh bao nhân thịt còn nóng.
"Bác sĩ trạm y tế nói, nhờ xả nước kịp nên sẽ không để lại sẹo lớn," cậu nói nhỏ. "Mẹ tớ bảo tớ cảm ơn cậu."
"Cô không sao là tốt rồi."
Cậu đứng đó thêm một lúc, như muốn hỏi gì. Cô biết cậu muốn hỏi gì. Một đứa con gái mười bảy tuổi, sao lại biết sơ cứu bỏng thành thạo như một y tá lâu năm?
Nhưng cậu không hỏi. Cậu chỉ nói: "Tối nay vẫn học chứ?"
"Học."
Tối hôm ấy quán mì không mở, nhưng bóng đèn tròn vẫn sáng. Bà Tống Ngọc Lan ngồi trên chiếc ghế mây ở góc, tay quấn băng trắng, nhìn hai đứa học bài, thỉnh thoảng lại sai Lục Tầm rót thêm trà cho cô. Trên chiếc kệ gỗ, bát hương trước khung ảnh cô gái có một nén hương mới thắp, khói bay thẳng lên rồi tan vào bóng tối.
Lúc về, bà gọi cô lại, nắm lấy tay cô bằng bàn tay trái còn lành.
"Tiểu Hạ, sau này cháu muốn làm bác sĩ phải không?"
"Dạ."
"Cháu sẽ làm được." Bà vỗ nhẹ mu bàn tay cô. "Cô nhìn người không sai đâu. Cháu có cái tâm của người làm thuốc."
Cô đứng đó, cổ họng nghẹn lại, không nói được gì.
Kiếp trước, không ai nói với cô câu này. Kiếp trước, cô chỉ nghe người ta nói: "Hộ lý thì biết gì, đi thay bô đi."
* * *
Ngày hai mươi tháng Năm, cô Phương Tuệ gọi cô lên phòng giáo viên.
"Thầy Tào đã trả hồ sơ của em về phòng giáo vụ rồi," cô Phương nói, giọng thấp. "Ngày mười ba. Thầy ấy nói là kiểm tra hồ sơ đoàn viên của khối mười hai, thấy hồ sơ của em thiếu giấy xác nhận kết nạp đoàn nên mượn ra để bổ sung."
"Hồ sơ đoàn viên của em đầy đủ mà cô."
"Cô biết. Cô đã xem rồi." Cô Phương ngừng một chút. "Hồ sơ đã được trả về, nhìn bên ngoài không có gì khác. Nhưng trong phong bì, theo quy định phải có bốn ảnh thẻ dự phòng của học sinh, chụp lúc đăng ký thi. Bây giờ chỉ còn ba."
Ôn Tri Hạ siết chặt hai bàn tay.
Một tấm ảnh. Họ đã lấy đi một tấm ảnh thẻ của cô.
Để làm gì? Để so sánh? Để làm mẫu? Hay để... Trong đầu cô bỗng lóe lên một ý nghĩ: kiếp trước, trên tấm thẻ công tác của Gia Kỳ ở bệnh viện, ngoài cái tên "Ôn Tri Hạ", còn có một tấm ảnh. Ảnh của Gia Kỳ. Muốn đổi ảnh trong hồ sơ trúng tuyển, người ta cần phải biết ảnh gốc trông như thế nào, cỡ bao nhiêu, phông nền màu gì, để làm một tấm giống hệt.
"Cô Phương." Cô ngẩng đầu lên. "Em muốn nhờ cô một việc."
Tối hôm ấy, cô đi photo tất cả những gì cô có: chứng minh thư, sổ hộ khẩu trang có tên cô, giấy khai sinh, giấy chứng nhận đoàn viên, bảng điểm học kỳ, cả bài thi thử lần ba có chữ ký của cô. Mỗi thứ hai bản. Cô ra tiệm ảnh Hồng Phát chụp thêm một bộ ảnh thẻ mới, dặn ông chủ in sáu tấm, và giữ lại phim âm bản. Ông chủ ngạc nhiên vì lần đầu có đứa học trò đòi giữ phim, nhưng vẫn làm.
Rồi cô ngồi viết một tờ giấy, chữ viết tay, ký tên, điểm chỉ:
"Tôi, Ôn Tri Hạ, sinh ngày 14 tháng 3 năm 1993, học sinh lớp 12A3 trường THPT số 1 huyện Bạch Thạch, số báo danh dự thi đại học năm 2010: 10430212. Tôi xin cam đoan: từ ngày 8 tháng 5 năm 2010 trở về sau, tôi không ủy quyền cho bất kỳ ai, kể cả người thân, thay mặt tôi điền nguyện vọng, nhận giấy báo trúng tuyển, hay làm bất kỳ thủ tục nào liên quan đến hồ sơ tuyển sinh của tôi. Ảnh thẻ của tôi đính kèm dưới đây."
Cô dán ba tấm ảnh thẻ mới ở cuối tờ giấy, rồi nhét tất cả vào một phong bì giấy kraft, dán kín. Ngoài phong bì, cô và cô Phương Tuệ cùng ký tên chéo qua mép dán, ghi ngày "21/5/2010".
"Em làm thế này, là đang chuẩn bị cho một cuộc chiến đấy, Tri Hạ," cô Phương nói khi cất phong bì vào ngăn kéo có khóa trong phòng giáo viên.
"Vâng." Cô nhìn thẳng vào mắt cô giáo. "Em biết."
Cô Phương im lặng nhìn cô rất lâu. Rồi cô thở dài, khóa ngăn kéo lại.
"Cô sẽ giữ nó. Cho đến khi nào em cần."
* * *
Cuối tháng Năm, Nhất Trung tổ chức kỳ thi thử lần thứ tư, lần cuối cùng trước kỳ thi thật.
Khi bảng điểm được dán lên bảng tin, Hồ Tiểu Mạn hét lên đầu tiên.
"Tiểu Hạ! Tiểu Hạ! Mày lên hạng bốn mươi hai toàn khối! Năm trăm năm mươi điểm! Lần trước mày có bốn trăm chín mươi mấy thôi mà!"
Cô đứng trước bảng tin, nhìn con số 550 cạnh tên mình. Toán: 118. Văn: 121. Tiếng Anh: 96. Tổ hợp tự nhiên: 215.
Sáu mươi điểm trong hai mươi ngày. Vẫn còn thiếu. Kiếp trước, khi thi thật cô được 603. Nhưng cô biết, kỳ thi thật năm 2010 dễ hơn đề thi thử của Nhất Trung, ai cũng biết thầy cô ra đề thi thử khó để học sinh không chủ quan.
Phía sau cô, một tiếng cười khẩy vang lên.
"Ôi, giỏi quá nhỉ."
Ôn Gia Kỳ đứng đó với hai cô bạn cùng lớp 12A1, tay cầm chiếc điện thoại Nokia nắp trượt mới tinh. Tên chị ta nằm ở trang cuối bảng điểm, gần cuối cùng: 338 điểm.
"Chị Kỳ," cô gật đầu chào, giọng bình thản.
"Tiểu Hạ dạo này chăm học ghê." Gia Kỳ nghiêng đầu, cười ngọt ngào. "Nghe nói tối nào em cũng đến quán mì nhà họ Lục học đến khuya? Con gái con đứa, tối nào cũng ở nhà một thằng con trai..."
Hai cô bạn của chị ta khúc khích cười.
Tiểu Mạn tức đỏ mặt, định xông lên. Ôn Tri Hạ giữ tay bạn lại.
"Chị nói đúng," cô mỉm cười. "Em học ở quán mì. Bà chủ quán ngồi canh cả buổi. Còn chị, chị học ở đâu mà được ba trăm ba mươi tám điểm vậy? Em muốn biết để tránh."
Mặt Gia Kỳ tái đi rồi đỏ bừng. Xung quanh có mấy tiếng cười nén lại.
Chị ta nhìn cô chằm chằm một lúc, rồi nhếch môi, quay người bỏ đi. Nhưng trước khi đi, chị ta giơ chiếc điện thoại lên, chụp một tấm ảnh, nhắm thẳng vào cô.
Tách.
"Làm gì vậy?" Tiểu Mạn quát.
"Kỷ niệm thôi mà," Gia Kỳ cười, nhét điện thoại vào túi. "Kỷ niệm em họ giỏi giang của chị."
Chị ta đi rồi, Tiểu Mạn vẫn còn tức tối: "Đồ thần kinh! Tự nhiên chụp ảnh người ta!"
Ôn Tri Hạ không nói gì. Cô nhìn theo bóng Gia Kỳ, trong lòng có một dự cảm không lành.
Tấm ảnh thẻ mất tích. Bây giờ là một tấm ảnh chụp lén. Họ đang tìm hiểu cô. Họ đang chuẩn bị.
* * *
Ngày năm tháng Sáu, học sinh khối mười hai nhận thẻ dự thi.
Đó là một tấm thẻ giấy cứng màu trắng, khổ bằng bàn tay, có ảnh thẻ của cô dán ở góc trái, đóng dấu giáp lai đỏ của Sở Giáo dục tỉnh. Họ tên, số báo danh, điểm thi: Trường THPT số 2 huyện Bạch Thạch, phòng thi số 14, chỗ ngồi số 12. Mặt sau in nội quy phòng thi. Không có thẻ này, sẽ không được vào phòng thi.
Cô cầm tấm thẻ trong tay rất lâu. Rồi cô làm một việc mà kiếp trước cô chưa từng nghĩ tới: cô đi photo nó, hai bản, mặt trước mặt sau. Một bản đưa cô Phương. Một bản giữ trong cặp sách.
Tối hôm đó cô không đến quán mì. Lục Tầm bảo đêm trước ngày thi phải nghỉ ngơi, không được học thêm chữ nào. "Đầu óc cần trống," cậu nói. "Như cái bát phải rửa sạch mới đựng được mì."
Tối mùng sáu, đêm trước kỳ thi, nhà cô có khách.
Bà nội cô, Ôn lão thái thái, bảy mươi hai tuổi, xưa nay sống với nhà bác cả, rất hiếm khi sang nhà cô. Hôm ấy bà sang, chống cây gậy trúc, do Gia Kỳ dìu một bên. Bà mang theo một rổ trứng gà luộc nhuộm đỏ, theo tục lệ ăn trứng đỏ trước ngày thi để "đỗ đạt hanh thông".
"Tiểu Hạ đâu, ra đây bà xem nào." Bà nội ngồi xuống ghế, híp mắt nhìn cô. "Chà, gầy quá. Ôn thi vất vả lắm hả? Thôi, thi được thì tốt, không được cũng chẳng sao, con gái mà."
"Cháu cảm ơn bà."
"Tiểu Hạ, chị chúc em thi tốt nhé." Gia Kỳ cười, nắm lấy tay cô, lắc lắc. "Ngày mai chị em mình cùng cố gắng."
Mẹ cô pha trà, bày bánh. Cha cô hôm ấy chạy chuyến xa chưa về. Tri Viễn bị bà nội gọi ra, xoa đầu, dúi cho hai quả trứng đỏ.
Cuộc thăm hỏi kéo dài nửa tiếng. Trong lúc bà nội cứ kéo cô lại hỏi chuyện, Gia Kỳ nói muốn đi vệ sinh, rồi đi về phía sau nhà. Nhà vệ sinh nằm ở cuối sân, phải đi qua buồng của cô.
Năm phút sau, Gia Kỳ quay lại, ngồi xuống, cười nói như không có gì.
Chín giờ tối, bà nội và Gia Kỳ ra về. Cô tiễn họ ra cổng, đứng nhìn hai bóng người khuất sau đầu hẻm.
Rồi cô quay vào buồng, như một thói quen mới hình thành trong mấy tuần nay, mở cặp sách ra kiểm tra lần cuối.
Bút chì 2B. Bút bi đen, hai cây. Thước kẻ. Compa. Tẩy. Máy tính cầm tay. Bản photo thẻ dự thi. Chứng minh thư.
Ngăn trong của cặp, nơi cô cất tấm thẻ dự thi bản gốc, được kẹp trong một tấm bìa nhựa trong suốt.
Tấm bìa nhựa vẫn còn đó.
Nhưng bên trong, trống rỗng.