Họ tìm thấy hắn ở trụ cầu Vạn An.
Cầu Vạn An là cây cầu đá cổ nhất phủ Vân Xuyên, bảy nhịp, dựng từ thời tiền triều. Nhịp giữa đã sập từ hai chục năm trước trong một mùa lũ, người ta làm lại bằng gỗ, nhưng hai trụ đá ở hai bên nhịp sập vẫn còn, đứng trơ trọi giữa dòng như hai ông lão đứng canh. Đêm nay nước sông đã dâng lên gần chạm mặt cầu gỗ, cuồn cuộn quanh chân trụ, tạo thành những xoáy nước đen ngòm.
Chiếc thuyền của Lôi Chấn buộc vào một vòng sắt gỉ ở chân trụ phía nam. Trên mũi thuyền treo một ngọn đèn bão nhỏ, ánh sáng vàng vọt lắc lư trong mưa. Lôi Chấn đứng giữa thuyền, áo chàm ướt sũng dán vào người. Ôn Đức Lương quỳ ở mép thuyền, hai tay bị trói ra sau lưng, đầu bị ấn chúi về phía mặt nước, mũ quan đã rơi mất, búi tóc bung ra, tóc bạc xõa xuống ướt nhẹp.
Bùi Cảnh Hành chèo chiếc thuyền nan vào sát trụ cầu, cách thuyền Lôi Chấn chừng ba trượng. Dòng nước xô chiếc thuyền nan dạt sang một bên. Hắn móc mái chèo vào một khe đá trên trụ, giữ cho thuyền đứng lại.
Tri Ý ngồi giữa thuyền. Nàng không nhìn xuống nước. Nàng nhìn Lôi Chấn.
– Lôi bộ đầu. – Nàng gọi.
Lôi Chấn ngẩng lên. Ánh đèn bão hắt lên khuôn mặt hắn, những giọt mưa chảy dài trên gò má sạm nắng như nước mắt.
– Đừng gọi ta là bộ đầu nữa. – Hắn nói. – Ta không phải bộ đầu. Ta là thằng Cả nhà lão Lôi thợ chài thôn Hạ Khê. Ta tên là Lôi Chấn. Năm ấy hai mươi tuổi.
* * *
– Đêm mười bảy tháng bảy năm ấy, – Lôi Chấn nói, giọng trầm, đều, như kể chuyện của một người khác, – ta chở hai khoang cá lên phủ thành bán. Mưa to quá, không về được. Ta ngủ lại trên thuyền ở bến Nam môn. Nửa đêm ta nghe tiếng nước. Ta không biết là tiếng gì. Ta chỉ thấy sợ. Ta tháo dây thuyền, chèo về. Chèo cả đêm, ngược gió, ngược mưa, mà nước thì cứ cuồn cuộn xuôi về phía hạ lưu, đẩy thuyền ta lùi lại. Đến sáng ta mới về được.
Hắn dừng lại. Mưa rơi trên mặt nước, rào rào.
– Không còn thôn nữa. Chỉ còn nước. Ta tìm thấy cha ta mắc trên ngọn cây gạo đầu thôn. Mẹ ta, ba ngày sau mới tìm thấy, ở tận khúc sông quặt phía dưới. Còn Tú Nhi… – Giọng hắn vỡ ra, lần đầu tiên. – Tú Nhi ta tìm thấy trong đám lau, cách gò miếu Thổ địa chưa đầy hai mươi bước. Hai mươi bước. Nó đã chạy gần tới nơi rồi. Trong tay nó còn nắm một chiếc thuyền giấy. Nó gấp cho ta. Hôm trước khi ta đi phủ thành, nó dặn: “Anh Cả bán cá xong mua cho em cây lược mới nhé, em gấp thuyền này cho anh, thả xuống sông thì Long vương phù hộ.”
Tri Ý cắn chặt môi.
– Ta ngồi trên gò ấy ba ngày. – Lôi Chấn nói. – Đến chiều ngày thứ hai, ta thấy một cái bè chuối chống ngang qua. Trên bè có một người đàn ông, đang ôm một cái chậu gỗ. Trong chậu có một đứa bé gái. Ta nhận ra cái chậu ấy. Cái chậu tắm của nhà Lục đại nhân, cả thôn chỉ có nhà ấy có cái chậu sơn đỏ như thế. Ta nghĩ, đứa bé ấy sống rồi. Con gái của kẻ làm vỡ đê thì sống. Còn em gái ta thì chết.
Hắn cười, một tiếng cười khô khốc.
– Mười bốn năm. Mười bốn năm ta tin là Lục Thừa làm vỡ đê. Triều đình nói thế. Quan phủ nói thế. Cả thôn còn sống sót nói thế. Ta vào nha môn làm bộ khoái, vì ta nghĩ ở đó ta sẽ biết được hết chuyện năm ấy. Ta cứu Ôn đại nhân khỏi tay bọn cướp sông, vì ta nghĩ ông ta là quan tốt, ông ta đã bắt Lục Thừa, đã trả thù cho Hạ Khê. Ta theo ông ta mười năm. Ta đứng sau lưng ông ta mười năm. Như một con chó.
Bàn tay hắn đang túm gáy Ôn Đức Lương siết lại. Ôn Đức Lương rên lên một tiếng, đầu bị ấn chúi thêm xuống, mũi gần chạm mặt nước.
– Rồi năm ngoái, có người nhét bức thư ấy dưới cửa phòng ta. – Lôi Chấn nói. – Lúc đầu ta không tin. Ta đi tìm Tạ Văn Khiêm. Ta không nói gì, ta chỉ đặt một chiếc thuyền giấy năm nếp lên bàn học của lão. Lão nhìn thấy, mặt trắng như tờ giấy. Lão biết. Lão biết từ đầu. Ta ngồi đó đợi. Đến nửa đêm, lão tự lấy cuốn sổ dưới nền nhà ra, đặt trước mặt ta, khóc như một đứa trẻ. Lão bảo mười lăm năm nay đêm nào lão cũng mơ thấy nước. Lão bảo lão giữ cuốn sổ ấy là để có ngày trả lại sự thật cho Lục đại nhân. Nhưng lão không dám. Mười lăm năm, lão không dám.
– Thế mà ngươi vẫn giết ông ấy. – Bùi Cảnh Hành nói.
– Ta đợi một năm. – Lôi Chấn ngẩng lên, nhìn thẳng vào hắn. – Một năm, ta đợi lão tự đi thú tội. Lão không đi. Ta đợi Phùng Đại Thông tự đi. Lão không đi. Lão còn đúc thêm một quả chuông cho chùa Thanh Lương. Ta đợi Hầu Tam. Hầu Tam mở thêm một sòng bạc. Ta đợi, đợi, đợi. Rồi ta nghe tin triều đình phái một Thôi quan mới xuống. Một Thôi quan bị giáng chức vì dám lật lại án cũ. Ta nghĩ, đến lúc rồi. Nếu ta không làm, Thôi quan mới đến sẽ không bao giờ biết phải tìm ở đâu. Ta phải để lại dấu. Ta phải để lại thuyền.
* * *
Mưa nặng hạt hơn. Nước sông dâng lên thêm, xoáy mạnh quanh chân trụ. Chiếc thuyền nan của Bùi Cảnh Hành chòng chành dữ dội, mái chèo móc vào khe đá kêu răng rắc. Tri Ý bám chặt mạn thuyền, mười đầu ngón tay trắng bệch.
– Lôi đại ca. – Nàng gọi. Lần đầu tiên nàng gọi hắn như thế.
Lôi Chấn quay sang nhìn nàng.
– Huynh khắc tên cha ta lên bia. – Nàng nói. – Rồi huynh đục đi. Vì sao?
Hắn im lặng rất lâu. Ánh đèn bão lắc lư. Bóng hắn trên mặt nước đen ngòm vỡ ra thành trăm mảnh.
– Vì ta đã đi theo cô. – Cuối cùng hắn nói. – Sau khi đọc bức thư, ta đi theo cô. Ta thấy cô đi khám xác ở nghĩa trang. Ta thấy cô đi chợ mua cá diếc. Ta thấy cô trèo lên mái nhà chèn lá chuối. Ta thấy cô dắt ông già mù ra sân sờ quả mướp. Ta thấy cô cười. Ta nghĩ, Tú Nhi nếu còn sống, giờ cũng hai mươi ba tuổi. Ta nghĩ, cái lão già mù kia, lão đã ôm con bé trong chậu gỗ về nuôi, nuôi thành người, nuôi thành như thế. Ta không giết lão được. – Giọng hắn khàn đặc. – Ta không giết được người đã vớt một đứa trẻ Hạ Khê lên khỏi nước.
Tri Ý không nhìn thấy gì nữa. Nước mắt nàng hòa với nước mưa, chảy tràn trên mặt.
– Còn chiếc thuyền có chữ “Vãn” ở chân bia, – nàng nói, giọng nghẹn lại, – là huynh để lại cho ta?
– Ta biết Thôi quan sẽ đến Hạ Khê. Ta biết cô sẽ đi cùng. – Hắn nói. – Ta chỉ muốn… muốn có người gọi cái tên ấy một lần. Lục Vãn. Con gái của Lục đại nhân. Không phải con của kẻ có tội. Con của người đã chạy bảy lần trong nước lũ.
* * *
– Ôn Đức Lương. – Lôi Chấn cúi xuống, giật mạnh búi tóc bạc của Tri phủ, kéo đầu ông ngẩng lên. – Đêm nay có Thôi quan làm chứng. Có con gái Lục đại nhân làm chứng. Có sông Vân Xuyên làm chứng. Ngươi nói đi. Nói hết những gì ngươi đã làm.
Ôn Đức Lương ho sặc sụa, nước mưa và nước sông tràn vào miệng. Khuôn mặt tròn phúc hậu của ông giờ tái xanh, méo mó, như một tờ giấy bị vò nát. Ông nhìn Lôi Chấn, nhìn Bùi Cảnh Hành, rồi nhìn Tri Ý. Ánh mắt ông dừng lại ở nàng rất lâu.
– Con bé ấy… – ông thì thào. – Giống mẹ nó.
– Nói! – Lôi Chấn gầm lên.
Và Ôn Đức Lương nói.
Ông nói về ba vạn lượng bạc. Về đá hộc đổi thành đá vụn. Về ba lá đơn của Lục Thừa bị đốt trong lò sưởi hậu đường. Về đêm mười bảy tháng bảy, khi tin đê vỡ báo về huyện nha, ông đã ngồi suốt đêm trong thư phòng, không dám ra ngoài, không dám nhìn về phía hạ lưu. Về việc ông đã viết tờ trình lên phủ đổ hết tội cho Lục Thừa.
– Bảy phần tiền, – ông nói, giọng như người đã chết, – ta gửi lên Ngọc Kinh. Qua tay một người tên là Tiết Mặc. Quản sự của một phủ đệ lớn. Người đeo ngọc bội cá chép. Ta không biết chủ nhân hắn là ai. Ta không dám hỏi. Ta chỉ biết, mười lăm năm nay, cứ mỗi lần ta được thăng chức, lại có một phong thư không ký tên gửi đến, dấu son hình cá chép.
– Ai giết Lục Thừa? – Bùi Cảnh Hành hỏi.
Ôn Đức Lương nhắm mắt lại.
– Tiết Mặc. – Ông nói. – Đêm mùng ba tháng tám. Ta đứng ngoài cửa ngục. Hắn vào một mình. Ta nghe tiếng giãy giụa. Rất lâu. Rồi hắn ra, tay trái có ba vết cào rướm máu, từ cổ tay lên đến khuỷu. Hắn lấy khăn lụa lau máu, nói với ta: “Xong rồi. Ngày mai gọi ngỗ tác đến.” Rồi hắn đi. – Ông mở mắt, nhìn Tri Ý. – Ta đứng đó. Ta chỉ đứng đó. Ta không làm gì cả.
– Cuốn sổ thật của Tạ Văn Khiêm, – Bùi Cảnh Hành quay sang Lôi Chấn, – ngươi để ở đâu?
– Ở đế rùa của tấm bia Hạ Khê. – Lôi Chấn nói. – Dưới bụng con rùa có một hốc đá. Trong sổ có ghi từng khoản tiền, từng ngày gửi, từng cái tên nhận. Kể cả Tiết Mặc.
* * *
Rồi Lôi Chấn đứng thẳng dậy. Hắn túm lấy cổ áo Ôn Đức Lương, nhấc bổng ông lên khỏi sàn thuyền, như nhấc một bao gạo.
– Lôi Chấn! – Bùi Cảnh Hành quát. – Hắn đã khai rồi! Để hắn sống, mang hắn về Ngọc Kinh, hắn sẽ là nhân chứng để lật lại án Lục Thừa, để truy đến tận Tiết Mặc!
– Về Ngọc Kinh? – Lôi Chấn cười. – Về Ngọc Kinh để làm gì? Để người có ngọc bội cá chép cho hắn tự ải trong ngục, như Lục đại nhân? Mười lăm năm trước, triều đình đã xử án này một lần rồi. Ta không tin triều đình nữa.
– Vậy tin ta! – Tri Ý gào lên.
Lôi Chấn khựng lại.
Nàng đứng dậy giữa chiếc thuyền nan đang chòng chành, hai chân run lẩy bẩy, nước sông đen ngòm cuồn cuộn quanh nàng. Nàng không bám vào mạn thuyền nữa.
– Huynh nói huynh muốn có người gọi cái tên Lục Vãn một lần. – Nàng nói, giọng run, nhưng rõ ràng. – Vậy ta gọi. Ta là Lục Vãn. Con gái của Lục Thừa. Cha ta không cần thêm một cái xác nữa. Cha ta đã có ba trăm mười một cái xác rồi. Cha ta cần được rửa oan. Cần có người đứng trước công đường, trước triều đình, nói rằng Lục Thừa không làm vỡ đê. Nếu huynh giết ông ta, thì người đứng nói câu ấy sẽ chết cùng với ông ta. Và cha ta sẽ mãi mãi là kẻ có tội.
Mưa rơi. Nước sông gầm réo. Lôi Chấn đứng đó, tay vẫn túm cổ áo Ôn Đức Lương, nhìn nàng.
– Lôi đại ca. – Nàng nói, nhỏ hơn. – Tú Nhi gấp thuyền gửi cho Long vương, là để xin cá về. Không phải để xin người chết.
Bàn tay Lôi Chấn run lên.
Rồi hắn từ từ hạ Ôn Đức Lương xuống sàn thuyền.
* * *
Đúng lúc ấy, từ phía thượng nguồn, một tiếng ầm vang lên như sấm.
Một khúc gỗ khổng lồ, có lẽ là cả một thân cây bị lũ quật đổ từ đâu đó trên thượng nguồn, lao xuống theo dòng nước, đập thẳng vào trụ cầu Vạn An. Trụ đá rung lên. Chiếc thuyền nan của Bùi Cảnh Hành bị sóng hất tung. Mái chèo móc vào khe đá gãy đôi.
Tri Ý đang đứng. Nàng không kịp bám vào đâu cả.
Nàng rơi xuống nước.
Lạnh. Lạnh đến tận xương. Nước đục ngầu tràn vào mắt nàng, vào mũi nàng, vào miệng nàng. Nàng không thở được. Nàng vùng vẫy. Tay chân nàng quẫy đạp vô vọng trong dòng nước đen kịt. Dòng xoáy kéo nàng xuống, xuống, xuống. Trong tai nàng chỉ còn tiếng nước ục ục, ục ục, như có con trâu khổng lồ đang uống nước dưới lòng sông.
Và nàng nhớ.
Nàng nhớ hết. Đêm mưa. Tiếng mõ. Một người đàn ông gầy, ướt sũng, bế nàng chạy trên đê, hơi thở dồn dập, mùi mực trên tay áo. Đặt nàng vào cái chậu gỗ sơn đỏ. Một người đàn bà nhét vào tay nàng chiếc thuyền giấy Tú Nhi vừa gấp cho nàng chiều hôm ấy. “Vãn nhi! Giữ lấy! Đừng buông!” Rồi tiếng đê vỡ. Rồi nước. Rồi bóng tối.
Một bàn tay túm lấy cổ áo nàng.
To. Thô ráp. Rất mạnh.
Bàn tay ấy kéo nàng lên. Mặt nàng nhô khỏi mặt nước. Nàng hít vào một hơi, nghẹn, ho sặc sụa. Một cánh tay vòng qua ngực nàng, giữ chặt. Một giọng nói khàn đặc sát bên tai:
– Đừng vùng vẫy. Nằm ngửa ra. Ta giữ cô.
Lôi Chấn.
Hắn đã nhảy xuống nước. Hắn bỏ Ôn Đức Lương lại trên thuyền, nhảy xuống dòng nước xoáy dưới chân trụ cầu, lặn xuống bóng tối, tìm nàng. Hắn kéo nàng bơi ngược dòng, từng sải một, về phía chân trụ đá. Nàng nghe tiếng hắn thở hồng hộc, nghe tiếng nước vỗ vào người hắn, nghe tiếng Bùi Cảnh Hành gào tên nàng ở đâu đó trong mưa.
Rồi lưng nàng chạm vào đá. Có ai đó túm lấy tay nàng, kéo lên. Bàn tay lạnh, gầy, có một vết sẹo trắng chạy chéo trên mu. Bùi Cảnh Hành đã leo được lên bậc đá dưới chân trụ cầu, một tay bám vào vòng sắt gỉ, một tay kéo nàng lên.
Nàng nằm sóng soài trên bậc đá, ho ra nước, thở hổn hển. Bùi Cảnh Hành quỳ bên cạnh nàng, vuốt tóc ướt khỏi mặt nàng, bàn tay hắn run bần bật.
– Kiều Tri Ý. – Hắn nói, giọng vỡ ra, không còn chút gì của sự bình thản thường ngày. – Kiều Tri Ý. Cô nghe ta nói không?
Nàng gật đầu. Nàng quay đầu nhìn xuống mặt nước.
Lôi Chấn vẫn còn ở dưới nước, một tay bám vào chân trụ, cách bậc đá chừng một sải. Trên trán hắn có một vết rách lớn, máu chảy ròng ròng xuống mặt, hòa vào nước mưa. Có lẽ khúc gỗ đã va vào hắn lúc hắn lao xuống. Hắn không trèo lên. Hắn chỉ ngẩng đầu nhìn nàng, ánh mắt lơ mơ, nhưng khóe miệng, cái nếp nhăn sâu ở khóe miệng ấy, khẽ giãn ra.
– Lần này, – hắn nói, rất khẽ, – ta về kịp rồi.
Bàn tay hắn bám vào chân trụ bắt đầu trượt xuống.
– Không! – Tri Ý lao tới.
Bùi Cảnh Hành nhanh hơn. Hắn nằm sấp xuống bậc đá, vươn người ra, túm lấy cổ tay Lôi Chấn đúng lúc nó tuột khỏi đá. Hắn nghiến răng kéo, gân xanh nổi trên trán. Tri Ý túm lấy vạt áo Bùi Cảnh Hành, ghì lại. Hai người kéo, kéo mãi, cho đến khi thân hình to lớn của Lôi Chấn được lôi lên bậc đá, nằm bất động, máu từ vết rách trên trán vẫn chảy.
Trên chiếc thuyền buộc ở chân trụ, Ôn Đức Lương vẫn quỳ đó, tay bị trói, toàn thân run lẩy bẩy, nhìn họ như nhìn những bóng ma.
Ở phía bờ, ánh đuốc đã bắt đầu xuất hiện, từng đốm, từng đốm, như sao rơi. Tiếng Tiền Lục gào lên trong mưa. Tiếng mái chèo khua nước.
Tri Ý ngồi trên bậc đá lạnh, ôm đầu Lôi Chấn trong lòng, ép tay lên vết thương trên trán hắn. Hắn mở mắt, nhìn nàng.
– Lục cô nương. – Hắn thì thầm. – Cái thuyền trên gối cha cô… không phải của ta.