Chiếc thuyền giấy có chữ “Vãn” nằm trong lòng bàn tay Tri Ý suốt quãng đường về.
Nàng không biết vì sao mình lại nhặt nó lên. Nàng chỉ biết khi nhìn thấy nó trôi bập bềnh trong vũng nước dưới chân bia, nàng đã cúi xuống trước khi kịp nghĩ, như có ai đó nắm lấy tay nàng mà kéo. Giờ nó đã khô bớt, giấy cong lại, chữ “Vãn” nhòe thành một vệt mực loang như vết bầm.
– Không phải giấy Hà công. – Bùi Cảnh Hành nói, khi nàng đưa cho hắn xem. Hắn soi nó dưới ánh hoàng hôn lọt qua cửa xe. – Giấy bản thường. Nhưng cách gấp thì giống. Mũi năm nếp.
– Cùng một người gấp?
– Hoặc cùng một người dạy. – Hắn trả lại cho nàng. – Lục Vãn là con gái Lục Thừa, mất tích năm bốn tuổi. Người gấp thuyền này viết tên con bé, thả trôi dưới chân bia. Có thể là để tế. Cũng có thể…
Hắn không nói hết câu. Tri Ý cũng không hỏi. Nàng cất chiếc thuyền vào trong ngực áo, nơi nó nằm im, nhẹ bẫng, mà không hiểu sao nàng cứ thấy nặng.
* * *
Xe về đến cổng Nam khi trời vừa tắt nắng. Bùi Cảnh Hành không về phủ nha mà bảo Tiểu Đậu đánh xe thẳng đến phố Hà Tân, khu chợ đêm ven sông, nơi có Kim Ngân phường.
Kim Ngân phường là sòng bạc lớn nhất phủ Vân Xuyên. Một tòa nhà gỗ hai tầng mái cong, sơn son, treo hai chuỗi đèn lồng đỏ dài từ mái xuống tận đất. Mặt trước nhìn ra phố, mặt sau dựng trên cọc gỗ chìa ra sông, có một bến nhỏ để khách sang trọng đi thuyền đến. Ngày đêm tiếng xúc xắc, tiếng hò reo, tiếng chửi thề vọng ra không ngớt.
Chủ sòng là Hầu Đắc Lộc. Người ta gọi là Hầu Tam gia.
Khi Bùi Cảnh Hành bước vào, sòng bạc đang đông nghịt. Nhưng chỉ cần hắn mặc áo bào xanh, đeo đai quan, bước qua ngưỡng cửa, tiếng ồn ào lập tức tắt như ngọn nến bị thổi. Hàng chục đôi mắt nhìn hắn, rồi nhìn sang Tri Ý đi sau, rồi lén lút liếc về phía cầu thang lên tầng hai.
– Hầu Đắc Lộc ở đâu? – Bùi Cảnh Hành hỏi.
Không ai trả lời. Rồi từ trên cầu thang, một giọng ồ ồ vọng xuống:
– Đại nhân tìm tiểu nhân có việc gì?
Hầu Đắc Lộc năm nay bốn mươi chín tuổi. Gã to ngang, vai u thịt bắp đã bắt đầu chảy xệ thành mỡ, bụng phệ thắt đai lưng lụa đỏ. Một vết sẹo dài chạy từ chân mày trái xuống gò má, kéo mí mắt trễ xuống thành một nửa cái nhìn ngái ngủ. Gã mặc áo gấm, ngón tay đeo ba cái nhẫn vàng. Nhưng khi gã bước xuống cầu thang, Tri Ý nhận thấy bước chân gã không vững. Mặt gã tái xám dưới lớp da đỏ ửng vì rượu. Và tay phải gã, tay đeo nhẫn, cứ không ngừng mân mê chuôi một con dao găm giắt ở thắt lưng.
Một người đang sợ. Rất sợ.
– Hầu Tam gia, – Bùi Cảnh Hành nói, – chúng ta lên lầu nói chuyện.
* * *
Phòng trên lầu nhìn ra sông. Qua cửa sổ, có thể thấy mặt nước đen ngòm phản chiếu ánh đèn lồng đỏ, lăn tăn như máu loãng. Một cái bàn gỗ hoàng đàn, mấy cái ghế bành, một tủ rượu, trên tường treo một bức thư pháp lớn bốn chữ “Hòa khí sinh tài”.
Hầu Đắc Lộc rót một chén rượu, uống cạn, rót chén nữa, uống cạn nữa, rồi mới ngồi xuống.
– Tiểu nhân nghe nói lão Phùng với thầy Tạ đều chết rồi. – Gã nói, giọng khàn. – Đại nhân đến đây, chắc là để nói tiểu nhân là người tiếp theo.
– Ngươi biết?
– Mười ngày trước, tiểu nhân cũng nhận được một chiếc thuyền giấy. – Gã móc trong ngực áo ra một vật, ném lên bàn. Chiếc thuyền giấy đã bị vò nát, rồi lại được vuốt phẳng, nhăn nhúm. – Nhét dưới gối tiểu nhân. Dưới gối! Trong phòng tiểu nhân có bốn tên đầy tớ canh cửa, mà không đứa nào thấy ai vào.
Bùi Cảnh Hành cầm chiếc thuyền lên, soi dưới đèn. Giấy Hà công. Dấu nước chữ “Hà”.
– Ngươi biết vì sao người ta muốn giết ngươi.
Hầu Đắc Lộc không trả lời. Gã nhìn chằm chằm vào chén rượu, mắt đỏ ngầu.
– Ta đã đến Hạ Khê. – Bùi Cảnh Hành nói tiếp, giọng không cao không thấp. – Ta đã thấy đê. Ta đã thấy đá vụn trộn bùn. Ta đã thấy tấm bia ba trăm mười một cái tên. Và ta đã thấy mặt sau tấm bia, có khắc năm cái tên khác. Tên thứ nhất và thứ hai đã bị gạch. Tên thứ ba là tên ngươi.
Chén rượu trong tay Hầu Đắc Lộc rơi xuống, lăn lông lốc trên mặt bàn, rượu đổ tràn ra.
– Kẻ đó là ai? – Gã thì thào. – Kẻ đó là ai?
– Ta không biết. Nhưng ta biết, nếu ngươi khai ra sự thật năm ấy, ta có thể bảo vệ ngươi. Còn nếu ngươi không khai, thì sớm muộn gì ngươi cũng sẽ nằm trong nghĩa trang phía tây, bên cạnh lão Phùng và thầy Tạ, và chiếc thuyền giấy trên ngực ngươi sẽ là chiếc thứ ba.
* * *
Hầu Đắc Lộc im lặng rất lâu. Ngoài cửa sổ, có tiếng mái chèo khua nước, tiếng hát nghêu ngao của một người lái thuyền say rượu. Trong phòng, ngọn đèn dầu cháy lách tách.
Rồi gã bắt đầu nói. Lúc đầu ấp úng, rồi nhanh dần, như một con đê bị vỡ, không ngăn được nữa.
– Ba vạn lượng bạc. – Gã nói. – Tháng tư năm ấy, tiền về tới huyện Vân Thủy. Ôn đại nhân, lúc ấy còn là huyện lệnh, cho gọi ba người bọn tiểu nhân đến hậu đường: lão Phùng, thầy Tạ, và tiểu nhân. Ông ấy nói, tiền tu đê là tiền triều đình, mà triều đình thì ở xa. Đê Hạ Khê ba mươi năm chưa vỡ, chắc gì năm nay đã vỡ. Đá hộc lớn đắt, đá vụn rẻ. Đắp bên ngoài một lớp đá hộc cho đẹp, bên trong trộn đá vụn với bùn, thì ai biết?
– Và các ngươi đồng ý.
– Ai mà không đồng ý? – Hầu Đắc Lộc cười, một tiếng cười méo mó như khóc. – Lão Phùng lúc ấy chỉ là thằng buôn đá nhỏ, nợ nần chồng chất. Thầy Tạ là thư lại quèn, mẹ già ốm liệt giường. Tiểu nhân là đốc công, tháng lương ba lạng bạc. Mà Ôn đại nhân hứa chia cho mỗi người hai nghìn lượng.
– Ba người, sáu nghìn lượng. Còn hai vạn bốn nghìn lượng kia?
Hầu Đắc Lộc ngẩng lên, nhìn Bùi Cảnh Hành, ánh mắt kỳ lạ.
– Đại nhân nghĩ một huyện lệnh nhỏ như Ôn đại nhân năm ấy dám nuốt hai vạn lượng bạc à? – Gã hạ giọng. – Tiểu nhân không biết gì nhiều. Nhưng tiểu nhân nhớ một lần say rượu, Ôn đại nhân có nói với lão Phùng: “Tiền này, ta cũng chỉ là người chuyển. Bảy phần phải gửi lên trên. Trên đó có người lo cho chúng ta.”
– Trên đó là ai?
– Không biết. Thật sự không biết. – Hầu Đắc Lộc lắc đầu lia lịa. – Tiểu nhân chỉ biết sau khi đê vỡ, Lục Thừa bị bắt, Ôn đại nhân sợ lắm, đêm nào cũng không ngủ được. Rồi có một người từ Ngọc Kinh đến. Đi kiệu nhỏ, không mang cờ hiệu, ở trong hậu đường huyện nha ba ngày. Người đó đi rồi, Ôn đại nhân hết sợ. Nửa tháng sau Lục Thừa chết trong ngục. Một năm sau Ôn đại nhân được thăng làm đồng tri phủ. Bốn năm sau làm tri phủ.
– Người từ Ngọc Kinh ấy, ngươi có nhìn thấy mặt không?
– Chỉ thấy lưng. Cao, gầy, mặc áo đen. – Hầu Đắc Lộc dừng lại, như vừa nhớ ra điều gì. – À, hắn đeo một miếng ngọc bội ở thắt lưng. Màu trắng, chạm hình con cá chép đang nhảy qua sóng.
Bùi Cảnh Hành ghi vào sổ. Tri Ý thấy ngòi bút than trong tay hắn dừng lại một nhịp ở chữ “cá chép”, rồi mới viết tiếp.
– Còn Lục Thừa, – Tri Ý lên tiếng, lần đầu tiên từ khi vào phòng, – các ngươi đã chặn đơn của ông ấy?
Hầu Đắc Lộc quay sang nhìn nàng, như bây giờ mới nhận ra có một đứa con gái đứng đó.
– Ba lá đơn, – gã nói, giọng đột nhiên mệt mỏi. – Người đưa thư là người của Ôn đại nhân. Cả ba lá đều nằm trong lò sưởi của hậu đường. Tiểu nhân đứng đó, tận mắt nhìn chúng cháy.
* * *
Hầu Đắc Lộc không chịu ký vào tờ khai.
– Tiểu nhân ký, thì tiểu nhân chết chắc. – Gã nói, mặt cắt không còn hột máu. – Không phải chết vì cái thằng gấp thuyền giấy kia, mà chết vì người trên Ngọc Kinh. Đại nhân bảo vệ được tiểu nhân khỏi một thằng giết người, chứ bảo vệ được tiểu nhân khỏi người có ngọc bội cá chép không?
Bùi Cảnh Hành không trả lời câu ấy. Hắn chỉ nói:
– Đêm nay ta cho người canh giữ ngươi. Sáng mai, ta đưa ngươi về phủ nha, giam riêng một phòng, có lính canh ngày đêm. Khi nào ngươi muốn ký thì ký.
Hắn cho gọi Lôi Chấn.
Lôi Chấn đến rất nhanh, như thể đã đợi sẵn ở gần đó. Hắn mang theo sáu bộ khoái, ai nấy đều đeo đao, mặc áo chàm. Hắn nghe Bùi Cảnh Hành dặn dò, gật đầu, rồi đi một vòng quanh tòa nhà, xem xét từng cửa ra vào, từng cửa sổ, từng góc tường.
– Đại nhân yên tâm. – Hắn nói khi quay lại. – Mặt trước có hai người, mặt sau phía bến sông có hai người, hai người ở chân cầu thang. Ty chức đích thân canh ở cửa phòng. Cửa sổ phòng có song sắt, ty chức đã kiểm tra, chắc chắn. Một con ruồi cũng không bay vào được.
Tri Ý đứng sau lưng Bùi Cảnh Hành, nhìn Lôi Chấn. Dưới ánh đèn lồng đỏ, khuôn mặt sạm nắng của hắn vẫn bình thản như mọi khi, nếp nhăn ở khóe miệng vẫn sâu như mọi khi. Nàng nhìn xuống tay áo hắn. Vải chàm, dệt chéo, ở cổ tay áo bên phải có một chỗ sờn, chỉ thưa ra một mảng nhỏ bằng móng tay.
Nàng nhớ đến những sợi vải chàm dưới móng tay Tạ Văn Khiêm.
Rồi nàng nhớ đến câu cha nàng hay nói: “Thấy người chết đuối thì đi bắt cả con sông.” Áo bộ khoái nào mà không sờn tay? Ngày nào cũng tuốt đao, vật lộn, trèo tường. Nàng nhìn sang sáu bộ khoái kia, người nào tay áo cũng sờn ít nhiều.
Nhưng nàng vẫn kéo nhẹ tay áo Bùi Cảnh Hành khi hai người xuống cầu thang.
– Đại nhân, – nàng nói thật nhỏ, – lão Chu nói người ở bia có bàn tay rất to.
– Ta nghe rồi.
– Lôi bộ đầu…
– Ta biết. – Bùi Cảnh Hành không quay lại, không dừng bước. – Ta cũng để ý tay áo của hắn. Và cách hắn nhìn tờ giấy Hà công ở nghĩa trang. Nhưng chưa đủ. Một bàn tay to, một chỗ áo sờn, một ánh nhìn, không đủ để bắt một bộ đầu mười năm chưa từng có lỗi. Nếu ta bắt nhầm, kẻ thật sự sẽ biết ta đang nghĩ gì.
– Vậy đêm nay…
– Đêm nay ta ở lại đây. – Hắn nói. – Cô về đi. Cha cô ở nhà một mình.
* * *
Tri Ý về đến nhà lúc canh hai. Tiểu Đậu xách đèn đưa nàng đến tận đầu hẻm Trúc Bì rồi mới quay lại phố Hà Tân. Trong nhà tối om. Cha nàng đã ngủ. Nàng rón rén đi qua cửa phòng ông, nghe tiếng ngáy đều đều, rồi về phòng mình.
Nàng không ngủ được.
Nàng nằm nhìn lên mái nhà, nghe tiếng chuột chạy trên xà, tiếng gió lùa qua khe ngói, tiếng mõ cầm canh xa xa. Nàng nghĩ đến tấm bia ba trăm mười một cái tên. Nghĩ đến Lôi Tú Nhi tám tuổi, gấp thuyền giấy gửi cho Long vương. Nghĩ đến Lục Thừa chạy đi chạy lại bảy tám lần trong nước lũ. Nghĩ đến cái tên Lục Vãn, bốn tuổi, mất tích. Nghĩ đến người có ngọc bội cá chép.
Nàng rút chiếc thuyền giấy có chữ “Vãn” trong ngực áo ra, đặt lên gối, nhìn nó dưới ánh trăng lọt qua song cửa. Rồi không biết từ lúc nào, nàng thiếp đi.
Nàng mơ.
Trong mơ, trời mưa. Mưa như trút. Có tiếng nước ục ục, ục ục, như có con trâu khổng lồ đang uống nước dưới lòng đất. Có ai đó đang bế nàng, chạy, chạy rất nhanh, hơi thở dồn dập bên tai. Mùi bùn. Mùi mồ hôi. Mùi mực. Rồi có tiếng gì đó vỡ ra, ầm một tiếng như sấm, và nước, nước lạnh ngắt từ khắp nơi tràn tới, ập vào mặt nàng, vào mũi nàng, vào miệng nàng. Nàng không thở được. Nàng vùng vẫy. Có một bàn tay nắm lấy tay nàng, nhét vào đó một thứ gì nhỏ nhỏ, nhẹ nhẹ, cứng cứng. Một giọng đàn bà hét lên, rất gần mà cũng rất xa: “Vãn nhi! Giữ lấy! Đừng buông!”
Nàng giật mình tỉnh dậy, mồ hôi ướt đẫm lưng áo.
Ngoài trời đã tờ mờ sáng. Có tiếng gõ cửa dồn dập ở cổng tre.
* * *
– Kiều cô nương! Kiều cô nương!
Là giọng Tiền Lục. Tri Ý vội khoác áo chạy ra mở cổng. Tiền Lục đứng ngoài, mặt mày xám ngắt, áo quần ướt sũng như vừa lội nước, thở không ra hơi.
– Hầu Tam… – hắn nói đứt quãng. – Hầu Tam mất tích rồi!
– Mất tích? – Tri Ý túm lấy tay áo hắn. – Không phải có người canh cả đêm sao?
– Có! Có canh! – Tiền Lục gần như khóc. – Đến canh ba, chuồng ngựa sau Kim Ngân phường bỗng bốc cháy. Lửa lớn lắm, sắp lan sang sòng bạc. Lôi bộ đầu hô mọi người đi chữa cháy, chính ông ấy cũng chạy xuống. Chỉ chừng một khắc thôi. Lúc quay lại, cửa phòng Hầu Tam vẫn khóa trong, phá cửa vào thì không thấy người đâu. Song sắt cửa sổ bị cưa mất hai thanh, vết cưa cũ, cưa từ trước, chỉ để dính lại một chút xíu, đẩy nhẹ là bung ra. Bên dưới cửa sổ là sông.
– Bùi đại nhân đâu?
– Đang cho người lặn tìm dưới sông, chèo thuyền dọc hai bờ. Đại nhân sai ta đến gọi cô.
– Đợi ta một lát. Ta lấy hòm.
Nàng quay vào nhà. Đi ngang qua phòng cha, nàng định gõ cửa báo một tiếng. Tay nàng vừa chạm vào cánh cửa thì nó đã mở ra, kẽo kẹt.
Kiều Bá Viễn đang ngồi trên giường. Ông đã thức dậy từ lâu, hay có lẽ không ngủ cả đêm. Ông ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đầu gối, đôi mắt đục mờ nhìn thẳng vào khoảng không. Mặt ông trắng bệch như giấy bản.
– Cha?
– Ý nhi. – Ông nói, giọng rất khẽ, rất chậm. – Đêm qua có người vào phòng ta.
Tri Ý đứng sững.
– Ta nghe tiếng thở. – Ông nói tiếp. – Hắn đứng ở cạnh giường ta rất lâu. Không nói gì. Không làm gì. Chỉ đứng đó. Ta giả vờ ngủ. Ta không dám động đậy. Rồi hắn đi. Bước chân rất nhẹ, như người quen đi trên mái ngói.
Ông giơ bàn tay run rẩy lên, chỉ về phía cái gối của mình.
– Hắn để lại cái gì đó. Ta sờ thấy. Con xem đi.
Tri Ý bước tới bên giường. Trên cái gối mây đã sờn, ngay chỗ đầu cha nàng vừa nằm, có một chiếc thuyền giấy.
Giấy Hà công, ngả vàng, có dấu nước. Mũi thuyền ba nếp.
Và trên mái che, có ai đó đã dùng mực đỏ viết bốn chữ, nét chữ thanh mảnh, ngay ngắn, như chữ của một người đọc sách nhiều năm:
“Cảnh Hòa thất niên.”