"Đừng để họ đóng chốt."
Kim Lũ đọc dòng chữ ấy đến lần thứ mười thì trời sáng.
Nàng đã thức trắng. Ngọn đèn tinh sa trên bàn cháy đến tận đáy, lửa xanh nhỏ dần như một hạt đậu. Chiếc đĩa sứ ghép từ mười một mảnh nằm giữa bàn, dưới ánh vàng của chiếc cứ đinh lơ lửng, những đường khắc trên mặt nó sâu và rõ đến mức như vừa mới khắc đêm qua.
Bây giờ thì nàng đã hiểu nó là gì.
Đường cong lớn chạy dọc chiếc đĩa, từ mép này sang mép kia, không phải hoa văn. Đó là Hắc Ngân. Cha nàng đã vẽ lại hình dáng của vết nứt trời, chính xác đến từng nhánh rạn. Nàng so với hình dáng Hắc Ngân nhìn từ Vọng Ngân Đài chiều qua, nhận ra những chỗ phồng, những chỗ thắt, những nhánh rẽ, đều khớp. Chỉ có điều, vết nứt trên đĩa ngắn hơn vết nứt bây giờ một đoạn.
Dọc theo vết nứt khắc trên đĩa, hai bên mép, là những dấu chấm nhỏ. Kim Lũ đếm. Bốn mươi chín chấm. Chúng không đều nhau: chỗ dày, chỗ thưa, có chỗ hai chấm sát cạnh nhau, có chỗ cách cả một đốt ngón tay. Nhưng với con mắt của thợ cứ từ, nàng nhận ra ngay quy luật. Mỗi cặp chấm đối diện nhau qua vết nứt là một điểm đặt đinh. Chúng được bố trí sao cho lực căng của đinh này đỡ lấy lực căng của đinh kia, đúng như cách nàng đã chấm mười ba điểm trên chiếc bát thanh từ của Vạn Kim Hiệu.
Cha nàng đã tính toán cách vá Hắc Ngân bằng bốn mươi chín cứ đinh.
Còn ở chính giữa vết nứt, ở chỗ thắt nhỏ nhất, chỗ mà trên bầu trời thật nàng biết là "tim" của Hắc Ngân, nơi ánh xanh rỉ ra mạnh nhất vào đêm ngân vũ, có một ký hiệu khác hẳn. Một vòng tròn, bên trong là một đường gãy khúc như tia chớp, hai đầu tia chớp chạm vào vòng tròn. Bên cạnh nó, khắc nhỏ như kiến bò, là một chữ duy nhất:
"Chốt."
Và dòng chữ cảnh báo nằm ngay bên dưới.
Kim Lũ úp hai bàn tay lên mặt. Mắt nàng cay xè, không biết vì thức đêm hay vì điều gì khác.
Cha nàng không đi làm thuê. Cha nàng biết điều gì đó. Cha đã giấu bản vẽ này dưới đáy hộp đồ nghề, nơi chỉ có nàng, một thợ cứ từ, mới nghĩ đến chuyện gõ đáy để nghe tiếng rỗng. Ông để lại nó cho nàng.
"Đừng để họ đóng chốt." Họ là ai? Chốt là gì?
* * *
Sáng mùng năm, Yến Trầm vẫn ngồi ở hiên nhà, như một pho tượng. Khâu Bạch đã đi chợ về, ôm một túi bánh bao còn bốc khói, đưa cho Tiểu Đinh hai cái, rồi ngồi xổm xuống cạnh thằng bé xem nó vẽ, khen lấy khen để.
Kim Lũ mở cửa, đứng trước Yến Trầm.
— Tôi đi với ông.
Hắn ngẩng lên. Nàng nhìn thẳng vào mắt hắn.
— Nhưng tôi có điều kiện. Thứ nhất, những gì ông biết về cha tôi, ông phải nói hết. Không giấu. Thứ hai, chuyện đêm hôm trước, ông không được báo về Các cho đến khi tôi đồng ý. Thứ ba, nếu ông nói dối tôi một lần, tôi không làm nữa.
Yến Trầm nhìn nàng một lúc lâu.
— Điều thứ hai, tại hạ đã không báo, — hắn nói. — Điều thứ nhất, tại hạ đã nói hết những gì tại hạ biết. Điều thứ ba, — hắn ngừng lại, như cân nhắc, — tại hạ không hứa được. Có những điều tại hạ không được phép nói. Nhưng tại hạ hứa sẽ không bịa ra điều gì để lừa cô.
Đó là câu trả lời thật thà nhất mà Kim Lũ từng nghe từ một người lạ. Nàng không biết nên giận hay nên tin.
— Được, — nàng nói. — Nhưng hôm nay và ngày mai tôi phải làm bát cho Vạn Kim Hiệu. Ngày kia mới đi được.
— Bát gì?
Nàng mở hộp gấm. Yến Trầm cúi xuống nhìn chiếc bát thanh từ, rất lâu. Rồi hắn đưa tay, không chạm vào bát, chỉ chỉ vào chân đế đã tách rời.
— Cô xem bên trong chân đế chưa?
— Chưa. Tôi định gắn đáy trước.
— Nên xem.
Kim Lũ nhíu mày, cầm mảnh chân đế lên, nghiêng dưới ánh sáng. Mặt trong của chân đế, nơi bình thường thợ lò in ấn triện của lò nung, đã bị ai đó dùng vật cứng cạo đi. Nhưng không cạo hết. Còn sót lại nửa nét của một ký hiệu, năm vòng tròn nhỏ xếp thành hình hoa mai.
— Đây là gì?
— Ấn của ngự lò, — Yến Trầm nói. — Lò chuyên nung đồ cho Bổ Thiên Các. Mỗi năm chỉ làm bốn mươi chín món, chỉ dùng để ban thưởng.
Kim Lũ đặt mảnh sứ xuống. Đồ Vạn Kim, một thương nhân ở trấn biên, lại có một chiếc bát mà Bổ Thiên Các dùng để ban thưởng. Và ông ta đã đập vỡ nó, rồi cạo đi ấn triện, rồi mới mang đi vá.
— Ông ta được thưởng vì cái gì?
— Tại hạ không biết, — Yến Trầm nói. Rồi sau một lúc, hắn nói thêm, giọng thấp hơn: — Nhưng tại hạ cũng muốn biết.
* * *
Kim Lũ làm việc suốt hai ngày.
Mười ba lỗ khoan trên men thanh từ mỏng như vỏ trứng, mỗi lỗ mất gần nửa canh giờ. Nàng khoan với nhịp thở, kéo dây cung khi thở ra, dừng lại khi hít vào. Tiểu Đinh ngồi cạnh, nín thở theo nàng, có lúc đỏ cả mặt. Mười ba chiếc cứ đinh vàng, nàng mua vàng ở tiệm kim hoàn của lão Phùng, tự tay nung và rèn, uốn từng chiếc cho vừa khít với khoảng cách giữa hai lỗ.
Yến Trầm không làm phiền. Nhưng thỉnh thoảng nàng ngẩng lên, thấy hắn đứng ở cửa, nhìn bàn tay nàng chuyển động, ánh mắt chăm chú như người đang học. Có một lần hắn hỏi:
— Tại sao không khoan xuyên qua?
— Khoan xuyên thì men sẽ vỡ từ mặt trong ra, — nàng đáp, mắt không rời mũi khoan. — Và nước sẽ rỉ qua lỗ. Bát vá rồi phải đựng được canh nóng. Không đựng được thì vá làm gì?
— Không đựng được thì vá làm gì, — hắn lặp lại khẽ, như đang ghi nhớ.
Chiều mùng sáu, mười ba chiếc đinh đã yên vị. Chiếc bát thanh từ giờ mang trên mình một đường đinh vàng chạy chéo từ miệng xuống đáy, như một nhành cây vàng mọc trên nền trời xanh. Nàng trám kim tất vào khe nứt, để khô. Đẹp. Nàng biết nó đẹp. Đó là cái đẹp chỉ có ở đồ vật đã từng vỡ.
Nàng rót nước sôi vào. Không một giọt rỉ ra.
— Xong, — nàng nói, thở ra một hơi. — Để kim tất khô thêm một ngày, ngày kia mang trả, đúng hạn.
— Mai chúng ta đi Bạch Thạch Lâm, — Yến Trầm nói. — Sáng sớm.
* * *
Bạch Thạch Lâm nằm cách trấn Liệt Không mười dặm về phía đông, ở chân một dãy đồi thấp.
Năm mươi năm trước, nơi này từng là một rừng thông, có một thôn nhỏ chừng ba mươi nóc nhà. Rồi một đêm, một tiểu ngân lớn mở ra giữa rừng. Ngân phong thổi suốt hai ngày trước khi người của Bổ Thiên Các đến kịp. Khi gió tắt, cả khu rừng, cả thôn, cả những con người không kịp chạy, đều biến thành đá trắng.
Kim Lũ đã nghe kể từ nhỏ, nhưng đây là lần đầu tiên nàng đến tận nơi.
Sáng mùng bảy, trời âm u, mây xám đè thấp. Bốn người đi bộ: Yến Trầm đi trước, la bàn năm màu trong tay; Kim Lũ đeo hộp đồ nghề sau lưng; Khâu Bạch ôm một túi vải đựng ba khối ngũ sắc thạch to bằng nắm tay; và A Sơn, người nhất quyết đi theo, vác một sợi dây thừng dài và một cây xà beng sắt.
— Anh không yên tâm để em đi với người lạ, — A Sơn nói, liếc Yến Trầm một cái đầy cảnh giác. Yến Trầm làm như không nghe thấy.
Rừng đá hiện ra khi họ vượt qua ngọn đồi thứ hai.
Kim Lũ dừng lại, không bước tiếp được.
Hàng nghìn cây thông đứng im lìm, trắng toát, từng cành, từng lá kim, từng vết nứt trên vỏ cây đều được giữ nguyên như được tạc bởi bàn tay một người thợ điêu khắc điên rồ. Không có tiếng chim. Không có tiếng gió lùa qua lá. Chỉ có sự im lặng đặc quánh, như cả khu rừng đang nín thở. Mặt đất phủ một lớp bột trắng mịn như tuyết, giẫm lên kêu lạo xạo.
Họ đi sâu vào trong. Đến giữa rừng, những cây thông thưa dần, nhường chỗ cho những mái nhà. Thôn cũ. Những ngôi nhà đá trắng, những hàng rào đá trắng, một cái giếng đá trắng với chiếc gàu đá trắng treo lơ lửng. Và những con người.
Một người đàn ông đang cúi xuống buộc dây giày. Một người đàn bà đang bế con chạy, tóc tung bay, mãi mãi không chạm đất. Một ông già ngồi trên bậc cửa, tay cầm tẩu thuốc. Một đứa trẻ đang ngoái đầu nhìn lại phía sau, miệng há ra, như đang gọi ai đó.
Khâu Bạch im bặt. Cậu thiếu niên nói nhiều ấy, suốt quãng đường đi, lần đầu tiên không nói được câu nào.
A Sơn tháo mũ da, cúi đầu.
Kim Lũ nhìn đứa trẻ đang ngoái đầu, nghĩ đến Tiểu Đinh đêm hôm ấy, quỳ trên giường, vạt áo sau lưng đang hóa đá. Nàng nắm chặt quai hộp đồ nghề đến mức các khớp ngón tay trắng bệch.
— Ở đây, — Yến Trầm nói khẽ.
Kim la bàn năm màu chĩa về phía cuối thôn, nơi có một ngôi miếu đá nhỏ. Họ đi đến. Trước cửa miếu, lơ lửng trong không trung ngang tầm mắt, là một vết nứt.
Nó lớn hơn vết nứt trong nhà Kim Lũ rất nhiều. Dài bằng một cánh cửa, chỗ rộng nhất có thể thò lọt một bàn tay. Mép của nó không sắc như vết nứt mới, mà đã mòn, tròn trịa, có những chỗ phủ một lớp như men đá vôi. Ánh xanh rỉ ra từ bên trong yếu ớt, và gió lạnh chỉ thoảng ra từng đợt, như hơi thở của một người già đang ngủ.
— Vết nứt năm mươi năm trước, — Yến Trầm nói. — Các đã khép nó, nhưng không khép hoàn toàn. Nó ngủ. Theo ghi chép, nó đã ngủ bốn mươi năm. Nhưng ba tháng nay, nó bắt đầu thở trở lại.
— Ông muốn tôi vá nó?
— Tại hạ muốn xem cô vá nó, — hắn sửa lại. — Khâu Bạch, lập trận.
Khâu Bạch vội vàng mở túi vải, đặt ba khối ngũ sắc thạch xuống đất thành hình tam giác quanh vết nứt, cách nhau chừng năm bước. Yến Trầm bắt quyết, miệng niệm một câu chú ngắn. Ba khối đá sáng lên, mỗi khối một màu xanh, đỏ, vàng, rồi ba luồng sáng nối với nhau, tạo thành một bức màn mỏng như sương bao quanh cả bốn người và vết nứt.
— Trận này chắn được ngân phong trong một nén nhang, — Yến Trầm nói. — Cô bắt đầu đi.
* * *
Kim Lũ mở hộp đồ nghề. Lần này nàng đã chuẩn bị: hai mươi chiếc cứ đinh bạc, mua bằng toàn bộ số tiền tiết kiệm trong năm.
Nàng chọn điểm. Vết nứt này mép đã mòn, không còn "eo thắt" rõ ràng như vết nứt trong nhà, nhưng vẫn có những chỗ hai mép gần nhau hơn. Nàng đặt chiếc đinh bạc đầu tiên vào, ấn hai chân đinh xuống hai mép.
Tay nàng xuyên qua không khí. Chiếc đinh rơi xuống đất, nảy lên hai cái trên lớp bột đá, rồi nằm im.
Kim Lũ sững người. Nàng nhặt lên, thử lại. Vẫn rơi. Thử chỗ khác. Vẫn rơi.
— Không được, — nàng lẩm bẩm. — Tại sao? Đêm hôm trước...
— Đinh đêm hôm trước là đinh gì? — Yến Trầm hỏi.
— Đinh vàng. Của cha tôi.
— Ngoài vàng, còn gì nữa không?
Kim Lũ nhắm mắt, nhớ lại. Chiếc đinh của cha, thân có khắc hoa văn mảnh như sợi tóc. Nàng nhớ lại cảm giác lúc cầm nó: ấm, như vừa có người nắm. Nhớ lại lúc gõ búa, hoa văn ấy bừng sáng lên. Sáng màu gì? Không phải vàng. Lúc đầu, trong một khoảnh khắc, nó sáng màu xanh lam, rồi mới chuyển sang vàng.
Xanh lam. Màu của tinh sa.
— Hoa văn trên đinh, — nàng nói nhanh. — Cha tôi đã khảm tinh sa vào hoa văn.
Nàng lục hộp đồ nghề, lấy ra lọ kim tất. Sơn vàng đã khô cứng, nhưng nàng mang theo một bình dầu trẩu nhỏ. Nàng nhỏ dầu vào, khuấy bằng mũi dao. A Sơn hiểu ý trước cả khi nàng mở miệng, lôi từ trong ngực áo ra một túi vải nhỏ, phần tinh sa hắn nhặt được đêm ngân vũ vẫn chưa kịp bán.
— Bao nhiêu?
— Một nhúm.
Nàng nghiền tinh sa bằng chuôi búa trên nắp hộp đồ nghề, những hạt xanh vỡ ra thành bột mịn lấp lánh, rồi trộn vào kim tất. Sơn vàng chuyển sang một màu kỳ lạ, vàng óng nhưng ánh lên sắc xanh khi nghiêng dưới ánh sáng. Nàng nhúng chiếc đinh bạc vào, phủ kín hai chân đinh.
Lần này, khi nàng ấn hai chân đinh xuống, nàng cảm thấy lực cản. Cứng, mát, như men sứ.
Nàng gõ búa.
Coong.
Tiếng chuông xa xăm lại vang lên, yếu hơn đêm hôm trước, như tiếng chuông cách thêm một ngọn núi. Chiếc đinh bạc lóe sáng, nhưng ánh sáng nhạt hơn, chập chờn. Hai mép vết nứt run rẩy, rồi co lại về phía nhau, nhưng chỉ một chút.
— Không đủ mạnh, — Yến Trầm nói. — Nhưng có tác dụng. Tiếp tục.
Kim Lũ gật đầu, nhúng chiếc thứ hai, đặt cách chiếc thứ nhất một khoảng vừa đủ. Gõ. Rồi chiếc thứ ba. Chiếc thứ tư. Mỗi chiếc đinh bạc chỉ kéo được vết nứt lại một chút, nhưng chúng đỡ lấy nhau. Đến chiếc thứ năm, nàng cảm thấy cả vết nứt rung lên một cái, như một chiếc bát nứt vừa được bóp chặt trong lòng bàn tay.
Và rồi, đúng lúc ấy, vết nứt thức dậy.
Một luồng ngân phong mạnh khủng khiếp thổi ra từ khe hở chưa khép. Bức màn sương của ngũ sắc trận oằn xuống như cánh buồm gặp bão. Khâu Bạch kêu lên một tiếng, khối ngũ sắc thạch màu đỏ trước mặt cậu nứt toác.
— Nó phản kháng! — Khâu Bạch hét. — Sư huynh, trận sắp vỡ!
Yến Trầm bước lên, đứng chắn giữa Kim Lũ và vết nứt. Hắn giơ hai tay lên, bắt một quyết ấn phức tạp, và Kim Lũ thấy từ cổ tay trái của hắn, nơi có mảng bạch thạch, tỏa ra một luồng sáng trắng bạc. Bức màn sương ổn định lại. Nhưng mặt hắn trắng bệch, môi mím chặt, mồ hôi chảy thành dòng.
— Tiếp tục, — hắn nói qua kẽ răng. — Đừng dừng.
Kim Lũ không dừng. Chiếc thứ sáu. Chiếc thứ bảy. Tay nàng run lên vì lạnh, nhưng nhịp búa vẫn đều, đều như tiếng tim đập. Coong. Coong. Coong.
Rắc!
Một cành thông đá lớn phía trên miếu, không chịu nổi sức gió, gãy lìa, rơi thẳng xuống. A Sơn lao tới, đẩy Kim Lũ sang một bên. Cành đá sượt qua vai Yến Trầm, xé toạc áo choàng xám và vạt áo năm màu bên trong, rồi đập xuống đất vỡ tan thành trăm mảnh.
Kim Lũ gượng dậy, quay lại vết nứt. Còn một khe nhỏ. Nàng nhúng chiếc đinh thứ tám, đặt vào, gõ ba búa thật mạnh.
Coong. Coong. Coong.
Vết nứt khép lại. Tám chiếc đinh bạc, ánh lên sắc vàng xanh, nằm thành một hàng lơ lửng giữa không trung trước cửa ngôi miếu đá trắng. Gió tắt. Sự im lặng của khu rừng trở lại, nhưng lần này nó không còn đặc quánh nữa. Nó nhẹ hơn, như tiếng thở phào của một người vừa trút được gánh nặng.
Khâu Bạch ngồi bệt xuống đất, cười như mếu. A Sơn thở hổn hển, phủi bột đá trên vai.
Kim Lũ quay sang Yến Trầm, định hỏi hắn có sao không.
Và nàng sững lại.
Áo choàng và áo trong của hắn đã bị cành đá xé rách từ vai xuống ngực. Dưới lớp vải rách, trên da ngực trái, ngay trên tim, có một vết sẹo. Không phải sẹo của dao kiếm. Đó là một hình vẽ ánh bạc, như được khắc bằng ánh trăng vào da thịt: một vòng tròn, bên trong là một đường gãy khúc như tia chớp, hai đầu tia chớp chạm vào vòng tròn.
Giống hệt ký hiệu ở tim Hắc Ngân trên chiếc đĩa sứ của cha nàng.
Ký hiệu có một chữ khắc bên cạnh: "Chốt."
Yến Trầm nhận ra ánh mắt nàng. Hắn chậm rãi kéo vạt áo rách lại, che đi vết sẹo, không nói một lời. Nhưng Kim Lũ đã kịp thấy đôi mắt hắn trong khoảnh khắc ấy. Không phải lúng túng. Không phải tức giận.
Mà là thứ ánh mắt của một người đã biết trước số phận của mình từ rất lâu, và đã thôi chống cự.