Chương 3: Thiên Hà Kẻ Giữ Cổng

Không ai trong tam giới biết tên thật của kẻ giữ cổng thiên hà. Người ta gọi hắn là Thiên Hà Lại — chức danh, không phải tên. Hắn đứng ở vị trí này từ trước khi Ngọc Hoàng Đại Đế lên ngôi, từ trước khi Tây Thiên có tên gọi Linh Sơn, từ trước khi Hoa Quả Sơn có con vượn nhỏ đầu tiên học được chữ trên đá. Công việc của hắn đơn giản đến mức ai nghe lần đầu cũng nghĩ không phải công việc: đứng ở cổng thiên hà, quan sát tất cả những gì đi qua, và không làm gì cả. Không chặn. Không hỏi. Không phán xét. Chỉ nhìn. Thiên Đình có vô số thần quan với vô số chức năng — ghi chép, phán xét, thi hành, trừng phạt, ban thưởng. Riêng Thiên Hà Lại không làm gì trong số đó. Hắn chỉ đứng ở ranh giới giữa thiên đình và thế gian, nhìn mọi thứ đi qua theo cả hai hướng, và nhớ. Vì vậy, hắn là sinh vật biết nhiều nhất trong tam giới — biết nhiều hơn Ngọc Hoàng, nhiều hơn Như Lai, nhiều hơn cả Thái Bạch Kim Tinh với cuốn Thiên Mệnh Lục. Bởi vì Thiên Mệnh Lục ghi những gì được định sẵn, còn Thiên Hà Lại nhìn thấy những gì thật sự xảy ra — và hai thứ đó không phải lúc nào cũng giống nhau. ✦ ✦ ✦ Vào năm đầu tiên của cuộc hành trình thỉnh kinh, một vị tiên quan trẻ tên Vân Hạc được phân công đến cổng thiên hà học việc. Đây là hình phạt nhẹ nhất của Thiên Đình — không phải bị cách chức hay đày đọa, chỉ bị điều đến làm việc ở nơi nhàm chán nhất trong ba cõi. Vân Hạc đến với tâm thế của người bị đày, mặt mày u ám, và ngay ngày đầu tiên đã hỏi Thiên Hà Lại: "Tại sao chúng ta chỉ đứng nhìn? Không có gì để làm sao?" Thiên Hà Lại nhìn hắn. Đôi mắt của kẻ giữ cổng thiên hà — không già, không trẻ, không biểu cảm theo bất kỳ cách nào mà người thường có thể đọc — chứa trong đó thứ gì đó mà Vân Hạc mất một lúc mới nhận ra: không phải trống rỗng, mà là đầy — đầy đến mức không còn chỗ trống cho bất kỳ phản ứng bề mặt nào. "Nhìn là làm." Thiên Hà Lại nói. "Ngươi sẽ hiểu sau." Vân Hạc không hiểu. Không phải ngày đó, không phải tuần đó, không phải tháng đó. Nhưng vào tháng thứ ba, có một điều xảy ra khiến hắn bắt đầu hiểu. ✦ ✦ ✦ Đó là đêm Tôn Ngộ Không giết Bạch Cốt Tinh — lần đầu, trước khi Đường Tăng đuổi ông đi. Từ cổng thiên hà, không nhìn thấy sự kiện đó trực tiếp — núi non và mây che khuất. Nhưng Vân Hạc thấy những gì đến sau: một luồng khí trắng bay lên từ phía hạ giới, mang theo âm hưởng của cái chết yêu quái, và ngay sau đó — chưa đầy một khắc sau — một luồng khí khác, tối hơn, nặng hơn, bay lên từ cùng hướng đó. "Cái gì vậy?" Hắn hỏi. "Oan khuất." Thiên Hà Lại không quay đầu nhìn. "Của Ngộ Không." "Nhưng hắn vừa giết yêu quái—" "Hắn vừa bị thầy mình phủ nhận trước mặt trời đất, vì làm đúng điều hắn được giao làm." Thiên Hà Lại giọng bình thản như người đọc báo cáo. "Oan khuất của người mạnh không nhỏ hơn oan khuất của người yếu. Nó chỉ không có ai nghe." Vân Hạc im lặng một lúc. "Vậy chúng ta—" "Chúng ta nhìn." Thiên Hà Lài nói. "Và chúng ta nhớ. Bởi vì trong tam giới này, có nhiều thứ xảy ra mà không ai nhớ đến. Không phải vì chúng không quan trọng. Mà vì không có ai đứng ở đúng chỗ để thấy." Vân Hạc nhìn về phía hạ giới — bóng tối và mây, ẩn giấu những ngọn núi và con đường và bốn con người đang cố gắng đi về phía tây với những vết thương mà không ai trong Thiên Đình ghi vào báo cáo. "Vậy việc chúng ta làm có ý nghĩa gì?" Hắn hỏi. "Nếu chúng ta chỉ nhìn và nhớ mà không làm gì để thay đổi?" Thiên Hà Lài quay lại nhìn hắn lần đầu tiên kể từ khi hắn đến. "Ngươi nghĩ rằng được nhìn thấy không có giá trị sao?" Lão thần nói chậm. "Ngươi nghĩ rằng được nhớ đến không có nghĩa lý?" Hắn không trả lời được. "Trong hàng triệu năm ta đứng ở đây," Thiên Hà Lại tiếp tục, "ta đã thấy vô số sinh linh đi qua — thần tiên, yêu quái, người thường, những thứ không có tên trong bất kỳ điển lệ nào. Và điều khiến họ đau khổ nhất không phải đau đớn hay cái chết hay thất bại. Mà là sự vô hình — cảm giác rằng những gì họ trải qua không được bất kỳ ai chứng kiến, không để lại dấu vết nào trong tam giới này." Lão thần nhìn về phía tây, nơi đoàn thỉnh kinh đang tiếp tục hành trình trong bóng đêm. "Ta đứng ở đây và nhìn. Ta nhớ từng khuôn mặt, từng nỗi đau, từng khoảnh khắc dũng cảm và hèn nhát và tuyệt vọng và hy vọng của tất cả những ai đi qua ranh giới này. Và vì ta nhớ — những thứ đó tồn tại. Không bị xóa đi. Không bị bỏ quên." Vân Hạc đứng im. "Đó là việc chúng ta làm." Thiên Hà Lài kết thúc, giọng không to hơn gió thổi qua thiên hà. "Và đó là đủ."