Chương 2: Mười Trang Cuối

Mười trang cuối của phần dịch thứ sáu mươi bảy phần trăm không nằm trong bất kỳ cấu trúc nào trong bảy cấu trúc. Chúng nằm trên cỗ máy Tây Hoang. Không phải trên bề mặt — trên bề mặt cỗ máy không có ký tự, chỉ có các bộ phận chuyển động. Mà bên trong nhịp điệu của nó. Lục Tiêu là người đầu tiên nhận ra điều này — cậu đã ngồi đủ lâu với cỗ máy, đủ lần, để nhận ra rằng một số mẫu trong nhịp điệu của nó không phải ngẫu nhiên cũng không phải phản ứng với người quan sát. Chúng là thông điệp. Được mã hóa theo một lớp thứ hai của ký tự Tiền Nhân — không phải ký tự viết mà ký tự âm thanh, tần số, nhịp điệu. Cậu mất ba năm để giải mã chúng. Và khi giải mã xong, cậu ngồi nhìn kết quả trong nửa ngày trước khi đến tìm Vệ Vô Song. ✦ ✦ ✦ Họ ngồi trong thư phòng nhỏ của Thiên Giám Các — cùng căn phòng nơi Lục Tiêu đến báo tin về cấu trúc thứ sáu mười năm trước, nhưng lần này không có không khí hứng khởi của người tìm được thứ mới. Không khí lần này khác: nặng, tĩnh lặng, loại tĩnh lặng của hai người biết họ sắp nói đến điều sẽ thay đổi cách họ nhìn mọi thứ trước đây. "Đọc cho bà nghe." Vệ Vô Song đặt trà xuống. Lục Tiêu nhìn vào trang giấy — bản dịch của mình, chữ nhỏ và dày đặc, viết lại nhiều lần ở một số chỗ vì không chắc từ nào chính xác hơn. "Bắt đầu từ đoạn thứ ba," cậu nói, "vì đoạn một và hai là về kỹ thuật mã hóa, không quan trọng bằng." Rồi cậu đọc: "'Chúng tôi không xây những công trình này để lại tri thức cho người đến sau. Chúng tôi xây chúng vì không còn lựa chọn nào khác. Kẻ Quan Sát đã tìm ra chúng tôi — không phải vì chúng tôi làm gì sai, mà vì chúng tôi làm gì đúng. Tri thức của chúng tôi đã đủ lớn để phát ra tín hiệu mà Kẻ Quan Sát nhận được. Và khi một nền văn minh đủ hiểu biết để phát ra tín hiệu đó — nó không còn vô hình nữa.'" Cậu ngừng đọc. Nhìn lên. Vệ Vô Song không nói gì, mắt nhìn vào một điểm giữa không khí. Cậu tiếp tục: "'Chúng tôi gọi nó là Kẻ Quan Sát vì chúng tôi không tìm được từ nào chính xác hơn. Nó không phải sinh vật theo nghĩa chúng tôi hiểu — không có cơ thể, không có ý chí theo nghĩa cá nhân, không có mục tiêu có thể mô tả bằng ngôn ngữ của cảm xúc. Nó là một hệ thống — cũ hơn nền văn minh của chúng tôi theo cấp độ mà con số không diễn đạt được — và hệ thống đó vận hành theo nguyên lý đơn giản như tất cả các hệ thống vật lý: cân bằng. Khi một điểm trong hệ thống vượt quá ngưỡng nhất định — ngưỡng tri thức, ngưỡng phức tạp, ngưỡng mà chúng tôi cũng không hiểu hoàn toàn — hệ thống tự điều chỉnh.'" Cậu đặt trang giấy xuống. Nhìn bà. "Tự điều chỉnh," bà lặp lại chậm. "Tiền Nhân dùng chữ đó thay vì nói thẳng ra." Cậu nhìn vào tay. "Nhưng ý nghĩa của nó, trong ngữ cảnh của phần còn lại, rõ ràng hơn." "Nó xóa bỏ những thứ đã vượt ngưỡng." "Đúng vậy." Vệ Vô Song đứng dậy, đi đến cửa sổ. Bên ngoài, sân của Thiên Giám Các đang có mấy học sinh trẻ chạy qua — tiếng cười, tiếng sách vở, tiếng bình thường của một buổi chiều bình thường. "Và Tiền Nhân đã đạt ngưỡng đó." Bà nói, không quay lại. "Họ biết mình sắp đạt ngưỡng đó từ trước khi đạt. Đó là lý do họ xây bảy cấu trúc và cỗ máy." Giọng Lục Tiêu bằng phẳng — bằng phẳng theo cách của người đã dành ba năm làm quen với thông tin trước khi phải nói ra. "Không phải để lại tri thức cho chúng ta. Mà để cố chạy trốn. Cố chuyển bản thân — không phải thể xác, mà là ý thức, ký ức, tri thức — vào một dạng tồn tại khác mà Kẻ Quan Sát không nhận ra là 'nền văn minh đã đạt ngưỡng'." Bà quay lại nhìn cậu. "Cỗ máy không phải gương phản chiếu ý định." "Đó là cách nó hoạt động ở cấp độ bề mặt." Cậu gật đầu. "Nhưng bên dưới — nó là con thuyền thoát hiểm. Chỉ là không đủ thời gian để hoàn thiện trước khi Kẻ Quan Sát đến." Im lặng dài. "Và bây giờ cỗ máy đang chậm lại." Bà nhìn xuống bàn tay mình. "Không phải vì nó đang nghỉ. Vì nó đang nhận tín hiệu." "Từ Kẻ Quan Sát." "Từ Kẻ Quan Sát." Bà lặp lại câu đó như người đang kiểm tra xem nó có vỡ ra khi chạm vào không. "Mười hai nghìn năm sau khi Tiền Nhân biến mất. Và nó vẫn còn ở đây." "Hoặc nó đã quay lại." Lục Tiêu nhìn bà. "Phần cuối của đoạn dịch nói rằng chu kỳ của Kẻ Quan Sát không cố định — nó có thể im lặng hàng chục nghìn năm. Nhưng nó không bao giờ rời đi. Nó chỉ chờ." "Chờ đến khi có nền văn minh tiếp theo đạt ngưỡng." Cậu không trả lời. Không cần. Vệ Vô Song nhìn qua cửa sổ. Mấy học sinh trẻ vẫn đang chạy qua sân. Tiếng cười vẫn vang lên. Buổi chiều vẫn bình thường hoàn toàn. "Bao lâu nữa?" Bà hỏi. "Theo những gì Tiền Nhân mô tả về chu kỳ — chúng ta còn bao lâu trước khi chúng ta đạt ngưỡng?" Lục Tiêu im lặng đủ lâu để bà biết câu trả lời không phải số lớn. "Họ không cho con số cụ thể." Cậu nói. "Nhưng họ nói rằng dấu hiệu đầu tiên là khi cỗ máy bắt đầu nhận tín hiệu từ Kẻ Quan Sát." Cậu nhìn bà. "Cỗ máy đã bắt đầu chậm lại đêm qua." Bà gật đầu một lần. Rất chậm. "Vậy thì," bà nói, "chúng ta không còn nhiều thời gian."