Vệ Vô Song đọc trong ba canh giờ.
Không phải ba canh giờ liên tục — bà dừng lại nhiều lần, khi cần giải thích cho những người đứng xung quanh điều gì đó bà vừa đọc, khi cần thời gian tự mình hiểu, khi viên đá trong suốt cần được đặt lại vị trí để duy trì phản ứng của cỗ máy ở mức ổn định.
Nhưng những gì bà đọc được — dịch ra tiếng Hán đương đại theo cách tốt nhất bà có thể — là đủ để giữ mọi người trong phòng đứng yên mà không cần bất kỳ mệnh lệnh nào.
"Chúng tôi đã xây cỗ máy này không phải để tạo ra quyền năng. Chúng tôi xây nó để hiểu. Hiểu cấu trúc của vật chất, hiểu nguyên lý của chuyển hóa, hiểu ranh giới giữa những gì tồn tại và những gì có thể tồn tại. Tri thức không có hình thù của thiện hay ác."
"Nhưng chúng tôi phạm sai lầm mà mọi nền văn minh đủ thông minh để hiểu và đủ yếu đuối để mắc phải: chúng tôi đưa tri thức vào tay những người không cần hiểu nó, chỉ cần sử dụng nó."
"Cỗ máy không thể bị sử dụng như một công cụ đơn giản. Nó phản chiếu lại ý định của người vận hành ở cấp độ cơ bản nhất — không phải ý định bề mặt, mà là ý định sâu nhất, thứ người vận hành đôi khi không biết mình đang mang theo. Khi ý định là sức mạnh, cỗ máy tạo ra sức mạnh. Khi ý định là hủy diệt, cỗ máy tạo ra hủy diệt theo những cách vượt quá khả năng kiểm soát của người vận hành."
"Chúng tôi không bị kẻ thù từ bên ngoài diệt vong. Chúng tôi diệt vong bởi chính cỗ máy chúng tôi xây ra, khi những người cầm quyền quyết định dùng nó để duy trì quyền lực thay vì dùng nó để hiểu thêm về thế giới."
"Bảy cấu trúc này chứa đựng toàn bộ tri thức chúng tôi tích lũy trong ba nghìn năm văn minh. Chúng tôi để lại không phải vì muốn trao nó cho ai — mà vì muốn có người đọc được và hiểu rằng tri thức không có lỗi. Chỉ có người sử dụng nó mới có lỗi."
"Nếu các bạn đang đọc điều này: các bạn đủ thông minh để tìm đến đây. Xin hãy đủ khôn ngoan để không lặp lại điều chúng tôi đã làm."
✦ ✦ ✦
Khi Vệ Vô Song dừng đọc, căn phòng im lặng hoàn toàn trong thời gian dài đến mức bà nghe được tiếng thở của từng người xung quanh.
Ảnh Nguyệt — người chỉ huy Huyết Kỳ Lữ, vết sẹo trên mặt trông khác đi dưới ánh sáng xanh của tầng dưới — lên tiếng trước:
"Toàn bộ tri thức của một nền văn minh ba nghìn năm." Giọng bà ta không còn lạnh và tính toán như lúc trên. "Trong bảy cấu trúc."
"Đúng vậy." Vệ Vô Song cất sổ lại.
"Và Minh Nguyệt Tông muốn dùng cỗ máy này để..." Ảnh Nguyệt không nói hết câu.
"Để làm điều mà Tiền Nhân đã làm." Khải Nguyên nói thay, giọng không trách móc. "Duy trì quyền lực. Kiến Vũ cũng vậy. Mọi người đến đây vì lý do đó — bao gồm cả chúng tôi, ít nhất là lúc đầu, dù chúng tôi nói với nhau rằng mình đến để bảo vệ."
Không ai phủ nhận câu đó.
Hứa Khâm — vừa xuống tầng dưới sau khi ngừng chiến ở tầng trên, mặt mày đầy bụi đất và máu khô — nhìn cỗ máy từ xa. Người lính dày dạn hai mươi năm, không có thói quen triết lý, nhưng ánh mắt ông ta lúc này không giống ánh mắt của người muốn chiếm hữu thứ gì.
"Mười hai nghìn năm." Ông ta nói, giọng khàn. "Nó chạy một mình ở đây mười hai nghìn năm."
"Có lẽ hơn." Vệ Vô Song nhìn cỗ máy. "Họ không ghi rõ ngày xây, chỉ ghi thời gian tính từ khi nền văn minh bắt đầu sụp đổ."
"Và nó vẫn... ổn?"
"Theo những gì tôi có thể đọc được — có cơ chế tự duy trì bên trong. Không cần nhiên liệu theo nghĩa chúng ta hiểu. Sử dụng thứ gì đó từ môi trường xung quanh — nhiệt, áp suất, có lẽ còn thứ khác mà chúng ta chưa có tên gọi."
Hứa Khâm gật đầu chậm rãi. Rồi: "Bà nghĩ chúng ta nên làm gì với nó?"
Câu hỏi đó — từ miệng một tướng lĩnh Kiến Vũ, hỏi một người của Thiên Giám Các — khiến mọi người trong phòng nhìn về phía bà.
Vệ Vô Song suy nghĩ. Nhìn cỗ máy. Nhìn viên đá trong suốt vẫn đang sáng dưới sàn.
"Tôi nghĩ chúng ta nên đọc nó." Bà nói. "Toàn bộ bảy cấu trúc. Đọc và hiểu — không phải để sử dụng, mà vì Tiền Nhân đúng: tri thức không có tội. Chỉ có người sử dụng nó mới có tội."
"Ai đọc?" Ảnh Nguyệt hỏi.
"Nhiều người. Không phải một đế quốc, không phải một giáo phái." Bà nhìn quanh phòng. "Đây là điều tôi đề xuất — và tôi sẽ mang nó ra trước mặt tất cả các bên, kể cả Kiến Vũ, kể cả Minh Nguyệt Tông, kể cả ai đó tôi chưa biết còn quan tâm đến nơi này: thành lập một hội đồng. Học giả, không phải tướng lĩnh. Đọc và ghi chép. Đặt toàn bộ tri thức đó vào sách — không giữ làm bí mật của bất kỳ bên nào."
"Điều đó sẽ không xảy ra." Khải Nguyên lắc đầu. "Kiến Vũ sẽ không đồng ý."
"Có lẽ không phải Kiến Vũ đương triều." Vệ Vô Song nhìn ông ta. "Nhưng đó là điều đúng đắn nên làm. Và tôi sẽ cố."
Cỗ máy tiếp tục chạy theo nhịp chậm và sâu — nhịp mà bà đã thiết lập trong ba canh giờ đọc sách. Không tăng tốc, không phát nhiệt thêm. Chỉ đều đặn, như trái tim đã đập mười hai nghìn năm và sẽ còn đập thêm nhiều nữa, kiên nhẫn hơn bất kỳ đế quốc hay giáo phái hay con người nào.
