Trống Đăng Văn trước cổng Khai Phong phủ là thứ thiêng liêng theo một nghĩa rất cụ thể và rất thực tế — không phải thiêng liêng vì được trời phật ban phép, mà thiêng liêng vì ý nghĩa của nó là điều mà triều đình đã đặt thành quy định và Bao Chửng đã biến thành thực hành: bất kỳ ai, bất kỳ lúc nào, không phân biệt sang hèn hay giàu nghèo hay tuổi tác, đều có quyền đến đánh cái trống đó để kêu oan.
Nghe thì đơn giản. Thực tế thì đầy rẫy khó khăn — bởi vì để đến đánh trống trước cổng một trong những nơi uy quyền nhất thiên hạ, người ta cần vượt qua không chỉ khoảng cách vật lý mà còn vượt qua cái rào cản vô hình của sự sợ hãi, của không biết mình có đủ tư cách hay không, của không chắc người ta có nghe hay không. Phần lớn những người cần đến đánh trống nhất lại thường là những người ít tự tin nhất về việc mình có thể làm điều đó.
Đó là lý do tại sao Bao Chửng có chính sách rõ ràng: dù ngày hay đêm, dù thời tiết ra sao, khi trống Đăng Văn vang lên, Khai Phong phủ phải mở cổng. Không có ngoại lệ.
Nhưng không ai đã từng chuẩn bị cho lần đầu tiên trong lịch sử Khai Phong phủ, trống Đăng Văn vang lên lúc nửa đêm — chính xác là lúc canh hai khi phần lớn thành phố đang ngủ say, khi lính canh đang trong giờ luân phiên, khi ngay cả những cái đầu cẩn thận nhất cũng đang lơi lỏng một chút.
Tiếng trống vang lên — đục và chắc, không phải tiếng của người đánh mạnh mà tiếng của bàn tay nhỏ đập nhiều lần liên tiếp. Lính canh chạy ra ngay lập tức theo đúng quy trình, tay đặt lên kiếm, mắt quét khắp phía.
Trước cổng không có ai.
Chỉ có cái trống vẫn còn dư âm vang vọng trong đêm tối, và trên mặt trống, được đặt cẩn thận như ai đó đã nghĩ kỹ về vị trí trước khi đặt xuống, là một con búp bê rơm bện đơn giản — loại búp bê mà trẻ em làng quê chơi, bện từ rơm khô buộc lại bằng sợi dây lạt.
Bao Chửng được đánh thức bởi Vương Triều gõ cửa, giọng thận trọng nhưng không giấu được sự bất an.
Ông nghe báo cáo, nhìn con búp bê rơm được đặt lên bàn trước mặt ông, và ngồi im một lúc.
Công Tôn Sách, được gọi vào ngay sau, cũng nhìn con búp bê với vẻ mặt của người đang phân tích rất nhanh trong đầu.
"Búp bê trẻ em." Bao Chửng nói, không phải câu hỏi. "Ai đó muốn ta biết rằng có trẻ em đang gặp nạn."
"Hoặc," Triển Chiêu bước vào từ cửa bên, áo choàng còn chưa buộc hết nút vì ông vừa thức dậy khi nghe tiếng trống, "đây là cách ai đó dùng hình ảnh trẻ em để thu hút sự chú ý của phủ theo cách nhanh nhất và chắc chắn nhất. Con búp bê không xác định được gì cụ thể — không địa chỉ, không tên người, không mô tả vụ việc."
"Hai điều có thể đúng cùng lúc." Bao Chửng đứng dậy, khoác áo ngoài. "Có người đang cần giúp đỡ cho trẻ em và đồng thời đang quá sợ hãi để đến trực tiếp. Đó là lý do người đó đến lúc nửa đêm và biến mất ngay. Ta đi ra ngoài."
"Đại nhân—" Triển Chiêu bắt đầu.
"Ngươi theo ta." Bao Chửng đã đi ra cửa.
Không có ai tại chỗ trống Đăng Văn.
Bao Chửng đứng trước cổng phủ trong đêm tối, nhìn ra con phố vắng lặng. Đèn lồng đỏ hai bên cổng chiếu một vùng sáng nhỏ, ngoài ra là bóng tối dày đặc của thành phố đang ngủ.
Triển Chiêu đi một vòng xung quanh khu vực, nhẹ và nhanh như cái tên biệt danh của ông.
Ông tìm thấy đứa trẻ dưới gốc cây đa già bên kia đường — một đứa bé gái chừng tám tuổi, ngồi co ro sau gốc cây, áo quần cũ và bẩn, tóc rối, đang run nhẹ không biết vì lạnh hay vì sợ hay vì cả hai.
Khi Triển Chiêu đến gần, đứa bé không chạy. Nó chỉ nhìn ông bằng đôi mắt to đen, đôi mắt trẻ con nhưng không phải đôi mắt của đứa trẻ bình thường — có gì đó trong đó già hơn tuổi nó nhiều.
Triển Chiêu ngồi xuống đến ngang tầm nó. "Cháu tên gì?"
Đứa bé lắc đầu.
"Cháu đánh trống?"
Gật đầu.
"Ai dạy cháu đến đây?"
Đứa bé lấy từ trong ngực áo ra một mảnh giấy nhàu nát, đưa cho Triển Chiêu với cả hai tay.
Bao Chửng đọc mảnh giấy dưới ánh đèn lồng cổng phủ. Nét chữ vội, run rẩy, nhưng rõ ràng:
"Xưởng dệt phố Nam Hương, cạnh giếng đầu phố. Hai mươi đứa trẻ. Cứu chúng đi."
Không có tên người gửi. Không có chữ ký. Chỉ có câu đó và nỗi tuyệt vọng được nén lại trong từng chữ.
Bao Chửng nhìn đứa bé gái đang đứng cạnh Triển Chiêu. "Cháu từ đó đến đây?"
Đứa bé gật đầu.
"Ai đưa cháu đi?"
Đứa bé chỉ vào chính mình.
"Một mình?"
Gật đầu.
Bao Chửng nhìn đứa trẻ tám tuổi đã một mình trong đêm tối đến đánh trống cổng phủ. Ông không nói gì thêm, chỉ quay vào phủ và gọi người.
Triển Chiêu đến phố Nam Hương một mình, lúc canh ba, mặc áo thường dân.
Phố Nam Hương là con phố buôn bán vải lụa thuộc loại sầm uất nhất Khai Phong — ban ngày ồn ào với tiếng khách hàng mặc cả và tiếng vải sột soạt và màu sắc rực rỡ của hàng nghìn cuộn lụa bày ra. Ban đêm, phố vắng lặng nhưng không tắt hẳn — nhiều xưởng dệt ở đây làm thêm ca đêm để kịp hàng đặt, và tiếng khung cửi từ phía trong những cánh cửa đóng chặt là âm thanh nền quen thuộc của đêm phố Nam Hương.
Triển Chiêu đi dọc phố, tai nghe, mắt nhìn, bước đi không phát ra tiếng động dù mặt đường lát đá gồ ghề.
Ông dừng lại trước một xưởng lớn gần cuối phố — không phải xưởng lớn nhất hay có biển hiệu đẹp nhất, nhưng cổng kiên cố hơn các xưởng khác, không có cửa sổ thấp cho phép nhìn vào từ ngoài, và tiếng khung cửi từ trong đó nhanh hơn và dữ dội hơn bất kỳ xưởng nào khác — tiếng của máy móc đang bị thúc đẩy đến giới hạn chứ không phải tiếng của thợ làm việc theo nhịp bình thường.
Ông leo lên mái ngôi nhà đối diện bằng cách bám vào cột hiên và vách tường với sự nhẹ nhàng của người đã luyện nhẹ công từ nhỏ, rồi nhìn xuống qua ô cửa thông gió nhỏ trên mái xưởng.
Những gì ông nhìn thấy trong ánh đèn dầu le lói bên dưới khiến bàn tay ông nắm chặt lan can mái nhà cho đến khi các đốt ngón tay trắng bệch.
Hai mươi ba đứa trẻ — không phải hai mươi, hai mươi ba — ngồi trước những khung cửi đặt sát nhau trong căn phòng thấp và chật, ánh đèn yếu đến mức mắt người lớn cũng khó nhìn rõ chứ chưa nói đến những đứa trẻ đang cần ánh sáng tốt để thực hiện công việc dệt đòi hỏi độ chính xác cao. Chúng từ sáu đến khoảng mười hai tuổi, gầy và xanh xao theo cái cách của người thiếu ánh nắng mặt trời và thiếu ăn ngủ đủ giấc trong thời gian dài. Ngón tay chúng thoăn thoắt theo phản xạ đã thuần thục qua nhiều tháng luyện tập không ngừng nghỉ, nhưng đôi mắt chúng mờ đục vì buồn ngủ — và mỗi khi một đứa gục đầu xuống khung cửi, một người đàn ông mang roi đứng ở góc phòng bước lại và đánh vào vai không mạnh nhưng đủ để đứa trẻ giật mình tỉnh.
Không có tiếng khóc. Không có tiếng phản đối. Chỉ có tiếng khung cửi đều đặn và tiếng roi thỉnh thoảng và sự im lặng của những đứa trẻ đã không còn sức để làm gì khác ngoài tiếp tục công việc.
Triển Chiêu đứng trên mái nhà trong bóng tối, nhìn xuống và không nhúc nhích trong vài phút. Đây là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi mà người đàn ông được gọi là Ngự Miêu — người đã trải qua hàng trăm vụ án, đã đối mặt với đủ loại tội ác trong những năm làm hộ vệ cho Bao Chửng — cảm thấy cái gì đó trong lồng ngực mình siết chặt theo một cách không phải sợ hãi cũng không phải tức giận mà là thứ gì đó sâu hơn và khó gọi tên hơn.
Rồi ông quay người, leo xuống nhẹ nhàng, và đi về báo cáo.
Kế hoạch được thảo luận trong vòng một canh giờ — nhanh, không dư thừa lời, vì tình huống không cho phép chần chừ.
Bao Chửng nghe Triển Chiêu báo cáo xong, nhìn vào đứa bé gái đang ngồi trong góc phòng uống cháo mà Vương Triều đã mang đến cho nó.
"Cháu từ xưởng đó ra." Ông nói nhẹ nhàng, không phải câu hỏi.
Đứa bé gật đầu.
"Làm sao cháu ra được?"
Đứa bé đặt bàn tay nhỏ lên ngực, ra dấu khoảng cách nhỏ.
Triển Chiêu hiểu trước. "Có lỗ thông gió hay khe hở nào đó chỉ đứa trẻ nhỏ mới lọt qua được."
Gật đầu.
"Ai dặn cháu đến đây?"
Đứa bé im lặng một lúc. Rồi nó giơ hai tay lên trước mặt, đặt một tay lên tay kia — dấu hiệu của người nằm xuống.
"Người dặn cháu đã... không đứng dậy được nữa?" Bao Chửng hỏi nhẹ.
Đứa bé nhìn thẳng vào mắt ông và gật đầu.
Có một khoảnh khắc im lặng trong phòng. Rồi Bao Chửng đứng dậy.
"Vương Triều, Mã Hán, mỗi người dẫn năm nha lại. Bao vây bốn phía xưởng trước khi trời sáng — không để ai ra được. Triển Chiêu, ngươi vào từ mái. Ta đi cổng chính."
Không ai hỏi thêm. Mọi người đứng dậy và làm.
Chủ xưởng họ Phùng tỉnh dậy khi tiếng Khai Phong phủ vang lên ngoài cổng lúc tinh mơ.
Hắn không ngu ngốc — nghe tiếng phủ, hắn hiểu ngay đây không phải chuyện có thể giải thích qua. Hắn nhảy khỏi giường, chạy về phía cửa sau — và Triển Chiêu đã đứng đó, bình thản như người chờ khách quen.
Phùng thị nhìn kiếm sĩ trước mặt. Nhìn áo phủ. Rồi ngồi thụp xuống sàn.
Bên trong xưởng, khi cổng được mở, hai mươi ba đứa trẻ ngừng dệt và ngước nhìn lên. Ánh đèn lồng của phủ sáng hơn nhiều so với đèn dầu le lói mà chúng đã làm việc dưới đó bao nhiêu tháng. Chúng không biết những người đàn ông mang đèn lồng đó là ai hay có ý gì — một vài đứa nhỏ hơn co rúm lại theo phản xạ.
Bao Chửng bước vào, đứng giữa căn phòng thấp và chật đó.
Ông quỳ xuống — không ai ra lệnh, không ai dự tính trước — Bao Chửng, Khai Phong phủ doãn, tước vị và quyền lực bậc nhất thành Khai Phong, quỳ xuống trên sàn nhà xưởng dệt bẩn thỉu đến ngang tầm với những đứa trẻ đang nhìn ông bằng đôi mắt không biết phải cảm xúc gì.
"Các con không làm điều gì sai." Giọng Bao Chửng nhẹ đến mức khác hẳn giọng ông dùng trên công đường — nhẹ như tiếng người lớn nói với con trẻ trong đêm tối khi muốn chúng biết mình không đơn độc. "Bây giờ các con đã an toàn rồi. Không ai đánh các con nữa. Không ai bắt các con dệt nữa. Các con sẽ được ăn no và ngủ đủ giấc."
Không có phép màu. Không có đứa trẻ nào đột nhiên cười hay chạy lại ôm ông. Chúng chỉ nhìn ông, và nhìn những người đứng sau ông, và từ từ — rất từ từ — một vài đứa bắt đầu thở khác đi, thở dài hơn và chậm hơn như khi gánh nặng được đặt xuống.
Đó là đủ.
Phùng thị khai trong vòng một buổi sáng — không cần tra tấn, không cần ép buộc, chỉ cần nhìn vào khuôn mặt Bao Chửng và hiểu rằng đây là người không bị mua chuộc hay đe dọa.
Hai mươi ba đứa trẻ — phần lớn là trẻ mồ côi hoặc con nhà nghèo ở các làng xung quanh Khai Phong, được "nhận" về với lời hứa nuôi ăn học nghề dệt lụa. Mỗi đứa, gia đình nhận từ năm trăm đến một nghìn đồng tiền. Thực chất là mua bán người.
Vải dệt bởi những bàn tay nhỏ này — do các ngón tay nhỏ hơn có thể xử lý sợi tơ mịn hơn tay người lớn — có chất lượng mịn và đều đặn vượt trội, bán được giá cao cho các tiệm vải lớn ở Khai Phong và cả các thương nhân từ nơi khác đến.
Danh sách khách hàng của xưởng Phùng thị mà Triển Chiêu lấy được từ sổ sách bán hàng là thứ khiến Công Tôn Sách đọc xong phải đặt xuống và nhắm mắt lại một lúc: có mười bảy tiệm vải lụa nổi tiếng ở Khai Phong, ba tên thương nhân lớn, và hai cái tên quan lại nhỏ đặt hàng riêng.
Tất cả đều biết — hoặc đủ để nghi ngờ — rằng loại vải này được sản xuất bởi sức lao động của trẻ em.
Họ mua bởi vì rẻ. Và rẻ vì sức lao động của trẻ em không được tính đúng giá.
Bao Chửng xử tội Phùng thị tại công đường phủ ba ngày sau đó. Không chỉ Phùng thị — cả những người thu mua đã biết và vẫn mua.
Phán quyết đầy đủ mất nhiều trang giấy. Tóm lại: Phùng thị bị phạt nặng nhất. Những người thu mua bị phạt ở mức khác nhau tùy theo mức độ biết và tham gia.
Hai mươi ba đứa trẻ được đưa về tạm trú tại một ngôi nhà rộng mà phủ trưng dụng trong thời gian tìm kiếm thân nhân. Phần lớn có thể tìm được cha mẹ hoặc họ hàng — những người đã bán con hay cháu đi với nỗi đau và sự tuyệt vọng của người không có lựa chọn khác, nay được thông báo và đến nhận lại.
Bốn đứa trẻ không tìm được thân nhân — hoặc thân nhân đã mất, hoặc thân nhân không muốn nhận lại vì không đủ khả năng nuôi. Với bốn đứa đó, Khai Phong phủ sắp xếp để chúng được gửi vào chùa học chữ và học nghề với sự đảm bảo của phủ về điều kiện sống và đối xử.
Đứa bé gái tám tuổi — người đã một mình trong đêm tối đến đánh trống Đăng Văn — là một trong bốn đứa đó. Cha mẹ nó đã mất trước khi nó được đưa vào xưởng Phùng thị. Người lớn dặn nó đến phủ là người thợ dệt cùng xưởng đã gục ngã vì kiệt sức và không qua khỏi.
Bao Chửng, trong ngày cuối cùng trước khi đứa bé được đưa đi, gặp nó trong phòng đợi của phủ.
"Cháu tên gì?" Ông hỏi lần này.
Đứa bé nhìn ông, suy nghĩ. Rồi lần đầu tiên kể từ khi được tìm thấy, nó mở miệng nói — giọng khàn và nhỏ vì lâu ngày ít dùng: "Tiểu Vân."
"Tiểu Vân." Bao Chửng gật đầu, nghiêm túc như với người lớn. "Cháu đã làm điều rất dũng cảm đêm hôm đó."
Tiểu Vân nhìn xuống bàn tay mình — hai bàn tay nhỏ với những đầu ngón tay có vết chai vì nhiều tháng kéo sợi.
"Người ta dặn cháu," nó nói nhỏ. "Dặn trước khi... trước khi không dậy được nữa. Bảo nếu có chuyện, đến cổng phủ có cái trống."
"Người đó đã đúng." Bao Chửng đứng dậy. "Và cháu đã đúng khi nghe."
Đó là câu cuối cùng ông nói với Tiểu Vân. Ông không đặt tay lên đầu nó hay nói những lời hứa lớn lao. Ông chỉ đứng dậy và tiếp tục công việc.
Nhưng Triển Chiêu, người đứng bên cạnh và nhìn thấy tất cả, biết rằng trong những ngày sau đó, trước khi đi ngủ, Bao Chửng vẫn ngồi thêm một lúc trong thư phòng sau khi đã tắt hết đèn — chỉ ngồi trong bóng tối yên lặng, không đọc sách không viết hồ sơ, chỉ ngồi.
Đó là cách ông xử lý những thứ quá nặng để mang vào giấc ngủ.
Trong tuần sau khi vụ án kết thúc, Bao Chửng nhận được một bức thư không có tên người gửi.
Thư được dán kín và gửi qua đường bưu trạm thông thường, đánh địa chỉ đến thẳng Khai Phong phủ. Trong thư là một tờ giấy trắng — chỉ một tờ giấy trắng, không có chữ — và một nhúm tiền đồng nhỏ, đủ để một đứa trẻ mua vài bữa cơm.
Bao Chửng nhìn tờ giấy trắng và nhúm tiền đồng một lúc. Rồi ông gấp tờ giấy lại, cất vào ngăn kéo, và để nhúm tiền đồng trên bàn.
Công Tôn Sách nhìn thấy và hỏi: "Đây là gì vậy?"
"Ai đó trong số những người mua vải của Phùng thị muốn chuộc tội theo cách họ có thể." Bao Chửng nhìn nhúm tiền đồng. "Không đủ. Nhưng là thứ gì đó."
Ông đưa nhúm tiền đó cho Vương Triều và bảo chuyển đến cơ sở đang nuôi bốn đứa trẻ không tìm được thân nhân.
Không có cách nào biết người gửi là ai. Không có cách nào biết việc gửi tiền có làm nhẹ đi tội lỗi của họ hay không. Nhưng là thứ gì đó — và đôi khi, trong cuộc sống phức tạp và không hoàn hảo này, thứ gì đó là tất cả những gì có thể làm.
Tiểu Vân ở trong chùa Liên Hoa học chữ trong ba năm, rồi được đưa đến làm việc trong một xưởng dệt nhỏ của một chủ xưởng lương thiện — loại xưởng mà thợ làm việc ban ngày, có lương xứng đáng và có thể về nhà ban đêm.
Triển Chiêu biết điều này vì Bao Chửng có yêu cầu phủ theo dõi định kỳ tình hình của bốn đứa trẻ đó trong hai năm đầu. Không phải vì ông không tin xưởng mới hay chùa — mà vì ông tin rằng trách nhiệm của Khai Phong phủ không kết thúc khi phán quyết được tuyên.
Triển Chiêu có gặp Tiểu Vân một lần trong lần kiểm tra định kỳ cuối cùng, khi đứa bé đã mười một tuổi và đang học dệt trong xưởng mới.
Nó nhận ra ông ngay.
"Triển đại nhân." Nó cúi đầu theo cách thợ thủ công chào khách, đúng lễ, không khúm núm.
"Cháu khỏe không?" Ông hỏi.
"Dạ khỏe." Nó nhìn thẳng vào ông với đôi mắt mà ông nhận ra — đôi mắt tám tuổi trong đêm tối dưới gốc cây đa. Vẫn những đôi mắt đó, chỉ là bây giờ có thêm thứ gì đó mà hồi tám tuổi chưa có: sự tin tưởng rằng thế giới không chỉ toàn là thứ cần sợ.
"Đại nhân có muốn xem con dệt không?" Tiểu Vân hỏi, không phải khoe khoang mà là lời mời thực sự.
"Muốn." Triển Chiêu theo nó đến khung cửi.
Nó ngồi xuống và bắt đầu dệt — không vội vàng, không bị thúc giục, theo nhịp của mình. Tấm vải đang dệt màu xanh lam nhạt, mịn và đều.
Triển Chiêu nhìn những ngón tay nhỏ di chuyển trên khung cửi, và lần này không có cảm giác siết chặt trong lồng ngực mà là thứ gì đó ngược lại — nhẹ hơn, ấm hơn, khó gọi tên hơn.
Ông đứng đó một lúc, xem nó dệt.
Rồi ông từ biệt và quay về phủ.
Phố Nam Hương sau vụ án thay đổi theo cách chậm chạp nhưng rõ ràng.
Không phải thay đổi ngay lập tức — thứ ăn sâu vào cách kinh doanh lâu năm không thay đổi trong một đêm. Nhưng khi Khai Phong phủ công bố danh sách những người bị phạt trong vụ án và lý do, khi người ta biết rằng mua vải rẻ từ nguồn không rõ ràng có thể dẫn đến những hậu quả rất thực tế, thói quen bắt đầu thay đổi.
Một số tiệm vải bắt đầu chủ động hỏi thêm về điều kiện lao động của xưởng sản xuất trước khi ký hợp đồng. Không phải vì đột nhiên họ trở nên đạo đức hơn — mà vì rủi ro của việc không hỏi đã trở nên rõ ràng hơn.
Đó không phải giải pháp hoàn hảo. Nhưng là thứ gì đó. Và đối với Bao Chửng, người hiểu rằng thay đổi thực sự diễn ra từng bước nhỏ chứ không phải bằng một phán quyết duy nhất dù to lớn đến đâu, đó là đủ để tiếp tục.
Khai Phong phủ tiếp tục mở cổng mỗi ngày. Trống Đăng Văn tiếp tục đứng đó, sẵn sàng cho bất kỳ ai cần đến đánh, dù ngày hay đêm, dù người lớn hay trẻ con, dù lời kêu oan được nói thành lời hay chỉ được gửi qua một mảnh giấy nhàu nát trong tay đứa bé tám tuổi.
Một tháng sau vụ án phố Nam Hương, Bao Chửng nhận một văn thư từ Đề hình ti tỉnh bên cạnh — tỉnh Hà Bắc — hỏi về phương thức điều tra và xử lý vụ án lao động trẻ em của Khai Phong phủ. Văn thư cho biết họ đang gặp vụ tương tự trong địa bàn và muốn tham khảo kinh nghiệm.
Bao Chửng đọc văn thư, ngồi im một lúc, rồi cầm bút lên.
Ông viết phúc đáp trong hai canh giờ — không phải phúc đáp ngắn theo thể thức hành chính mà là bản mô tả chi tiết toàn bộ quy trình: từ cách tiếp nhận tố cáo đến cách bảo vệ nhân chứng đến cách kiểm tra hiện trường mà không làm lộ điều tra đến cách xử lý những đứa trẻ sau khi được giải cứu để đảm bảo chúng không rơi vào tình huống tương tự.
Ông không giữ kinh nghiệm đó cho riêng Khai Phong phủ. Không có lý do gì để giữ.
Công Tôn Sách đọc xong bản phúc đáp, nhìn Bao Chửng.
"Đại nhân viết tỉ mỉ hơn cần thiết."
"Nếu họ làm đúng, sẽ có nhiều đứa trẻ được an toàn hơn." Bao Chửng gấp thư lại, đưa cho người đưa thư. "Không có gì tỉ mỉ hơn cần thiết ở đây."
Đó là một buổi chiều bình thường ở Khai Phong phủ — hồ sơ chồng chất, người đến hỏi tư vấn, nha lại ra vào báo cáo. Không có gì để đánh dấu ngày hôm đó là đặc biệt.
Nhưng về sau, khi các phủ huyện trong vùng bắt đầu áp dụng những phương thức của Khai Phong trong việc điều tra và xử lý các vụ lao động trái phép, không ai nhớ đến cái buổi chiều bình thường mà Bao Chửng đã ngồi viết phúc đáp chi tiết cho một tỉnh khác.
Đó cũng là cách Bao Chửng làm việc — không phải bằng những quyết định rầm rộ hay những tuyên bố lớn lao, mà bằng từng việc nhỏ được làm đúng, được ghi lại, được chia sẻ để người khác có thể làm đúng theo.
Không ai nhớ những việc nhỏ đó. Nhưng những việc nhỏ đó là nền tảng.
Và nền tảng, dù không ai thấy, là thứ giữ cho mọi thứ đứng vững.
