"Ba mươi năm ghi chép. Và bà chưa bao giờ nói cho ai biết mình đang chờ đợi điều gì."
háng thứ sáu, bà Hồng nhà số 1 bị cảm nhẹ và nằm nhà hai ngày. Đây là lần đầu tiên trong ba mươi năm sống ở hẻm số 7 bà không ra ngoài vào buổi sáng.
Tác động của sự vắng mặt này lên hẻm số 7 lớn hơn mọi người nghĩ. Không có ai gõ cửa thông báo sự kiện. Không có ai nhắc quy tắc. Không có ai ngồi trước sổ quan sát.
Hẻm hoạt động bình thường. Nhưng theo một cách khác — hơi như người đi thiếu một bước quen thuộc mà không biết mình thiếu cho đến khi vấp.
Chị Lan mang cháo sang đầu tiên. Bà Cúc mang theo hai ngày sau với thêm một nồi thuốc bắc mà bà nhận xét "không biết đúng không nhưng cứ uống cho chắc." Cô Mai ghé qua "tình cờ" ba lần. Và anh Bình — điều làm chị Lan ngạc nhiên nhất — tự nguyện ghé hỏi thăm mà không được ai nhắc.
Lần ghé thứ hai, bà Hồng đang ngồi dậy đọc sách. Anh Bình đặt trái cây xuống và nhìn thấy cuốn sổ trên bàn — cuốn sổ dày mà anh biết từ ngày đầu tiên nhưng chưa bao giờ thấy bên trong.
"Bà đang viết thêm à?" Anh hỏi.
"Tôi ốm chứ không mù." Bà Hồng nhìn anh với ánh mắt khô khan đặc trưng. "Ngồi xuống đây, anh Bình."
Anh ngồi xuống ghế đối diện.
"Tôi sẽ cho anh đọc," bà nói, đẩy cuốn sổ sang. "Phần đầu. Từ năm 1987."
Anh Bình đọc. Không phải đọc nhanh — cuốn sổ viết tay nhỏ li ti, dày đặc, và mỗi trang là một ngày trong ba mươi năm. Anh đọc từ từ, bà Hồng ngồi uống trà im lặng, và căn phòng yên tĩnh theo cách chỉ những cuộc trò chuyện quan trọng mới yên tĩnh như vậy.
📓 · · · ☕
Năm 1987: bà Hồng dọn vào nhà số 1 cùng chồng và con trai nhỏ. Hẻm lúc đó chỉ có bốn nhà. Cây bàng mới trồng, cao ngang tầng một.
Năm 1989: cây bàng ra hoa lần đầu. Hàng xóm đầu tiên dọn vào — ông Tám nhà số 3, bán ve chai, hay hát nghêu ngao. Bà Hồng ghi: "Ông Tám hát không hay nhưng vui. Hẻm bắt đầu có tiếng người."
Năm 1995: chồng bà Hồng mất. Anh ghi chép chỉ có hai dòng ngày hôm đó, rồi tiếp tục bình thường từ hôm sau. Không phải vì bà không đau — anh Bình hiểu điều đó ngay — mà vì cuốn sổ là cách bà tiếp tục.
Năm 2003: ông Đức dọn vào nhà số 5 với Bạch Tuyết thứ nhất — không phải con vịt hiện tại mà con vịt trước đó, cũng tên Bạch Tuyết. Bà Hồng ghi: "Ông Đức là người thứ mười bảy dọn vào hẻm này. Mang theo vịt. Không giải thích lý do. Tôi quyết định không hỏi."
Anh Bình ngước nhìn khỏi cuốn sổ: "Bà chưa hỏi ông Đức tại sao nuôi vịt trong ba mươi năm?"
"Chưa."
"Sao vậy?"
Bà Hồng dừng lại. "Vì câu trả lời không quan trọng bằng sự thật là ông ấy yêu quý con vật đó. Lý do cụ thể thì có ích gì?"
Anh Bình gật đầu chậm.
Anh đọc tiếp đến năm 2024 — năm gia đình Nguyễn dọn vào. Và trong trang đầu tiên bà viết về họ, anh thấy một đoạn mà anh đọc hai lần:
"Gia đình Nguyễn dọn vào nhà số 7. Anh Bình trông như người quen lập kế hoạch và không quen để chuyện xảy ra tự nhiên. Chị Lan hiểu điều này và biết cân bằng. Bảo Ngọc — đứa trẻ này thú vị. Tôi chưa biết họ sẽ mang gì đến cho hẻm, nhưng tôi có linh cảm họ là thứ hẻm này đang cần. Không phải vì họ đặc biệt. Mà vì họ đến đúng lúc."
"Đúng lúc là sao, bà?" Anh Bình hỏi.
Bà Hồng nhìn ra cửa sổ. "Con trai tôi chuyển đi năm ngoái — lấy vợ, ra riêng. Tôi ở một mình trong nhà số 1. Không phải buồn — tôi không than vãn — nhưng hẻm này thiếu một gia đình trẻ. Thiếu tiếng trẻ con. Thiếu người vừa ngồi xuống vừa ghi chép." Bà nhìn anh Bình, ánh mắt không còn khô khan theo cách thường ngày. "Cái cuốn sổ của tôi từ năm 1987 — tôi viết vì muốn có người đọc nó một ngày nào đó. Không phải để xuất bản. Để ai đó biết rằng nơi này có lịch sử."
"Và anh là người đó?" Anh Bình hỏi, không chắc mình hiểu đúng.
"Anh là người đọc đầu tiên ngoài tôi." Bà gật đầu. "Bây giờ anh biết lịch sử. Anh có thể tiếp tục."
Anh Bình ngồi im một lúc. Rồi nhìn cuốn sổ. Rồi nhìn bà Hồng.
"Bà muốn tôi tiếp tục ghi chép?"
"Không nhất thiết là anh. Nhưng ai đó phải làm." Bà Hồng cầm lại cuốn sổ. "Hẻm này sẽ tiếp tục thay đổi. Người đến rồi đi. Cây bàng có thể bị chặt một ngày nào đó — chúng ta chỉ hoãn lại được thôi. Nhưng những gì xảy ra ở đây — những người ở đây — đáng được ghi nhớ."
Anh Bình về nhà buổi chiều hôm đó, mở cuốn sổ tay cá nhân của mình ra. Không phải để ghi thêm quy tắc bất thành văn hay bí mật của ai đó.
Ở trang mới, anh viết: "Hẻm số 7. Năm thứ nhất. Những điều tôi học được:"
Rồi để trống bên dưới, vì anh biết rằng danh sách đó chưa kết thúc.
