Như Huyền nhìn bàn tay phải của Giản Thừa Chu đang chìa ra trước mặt mình.
Lòng bàn tay ấy có vết chai mỏng ở đầu các ngón, dấu vết của hàng chục nghìn giờ trên phím đàn. Có vài vệt máu khô của chính anh, dính lại khi anh ôm bàn tay trái chạy lên dốc. Và nó không run. Hoàn toàn không run.
Cô đặt tay mình vào đó.
Anh nắm lấy, kéo cô đứng dậy. Đầu gối cô nhói lên một cơn đau buốt, cô suýt khuỵu xuống, anh đỡ lấy khuỷu tay cô. Họ cùng đi qua những tấm chiếu, qua những người đang ngồi, đến bên cây đàn 001. Bà Chu Thục Phân đứng nhích sang một bên nhường chỗ, đôi mắt đục mờ dõi theo họ, môi mấp máy một câu gì đó không ai nghe rõ.
Như Huyền ngồi xuống ghế đàn. Giản Thừa Chu ngồi xuống cạnh cô, chiếc ghế dài vừa đủ cho hai người, vai anh chạm vai cô.
Cô mở nắp phím.
Hai trăm người phía sau lưng cô im lặng. Cô nghe thấy tiếng gió, tiếng mưa quất vào cửa kính, tiếng đứa bé ở góc sảnh đang nấc lên từng cơn. Cô nghe thấy tiếng tim mình đập dồn dập trong tai, nhanh đến mức không còn phân biệt được nhịp.
Cô đặt tay lên phím.
Và cô không cử động được.
Mọi thứ trở lại y như mười năm trước. Đầu óc trắng xóa. Những bản nhạc cô thuộc lòng, những bản cô đã chơi hàng nghìn lần một mình trong căn tiệm vắng, biến mất hết, như ai đó đã xóa sạch một tấm bảng đen. Cô biết hai trăm người đang chờ. Cô biết mỗi giây trôi qua là một giây cô đang thất bại. Cô biết…
"Tiểu Huyền."
Giọng Giản Thừa Chu, rất khẽ, ngay bên tai trái của cô. Cái tai tinh hơn.
"Đừng chơi bài nào cả," anh nói. "Đánh thang âm Đô trưởng thôi. Bài tập đầu tiên của mọi đứa trẻ. Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si. Cô đã đánh nó cả triệu lần rồi."
Cô quay sang nhìn anh. Anh khẽ gật đầu về phía bàn phím, về phía bảy phím trắng ở quãng tám giữa.
Bảy phím mà cô đã cố tình để nguyên, không chỉnh lại, từ hôm đầu tiên.
Như Huyền hít một hơi thật sâu.
Rồi cô đánh thang âm Đô trưởng. Đô. Rê. Mi. Pha. Son. La. Si. Chậm rãi, đều đặn, như một đứa trẻ năm tuổi trong buổi học đàn đầu tiên.
Và cây đàn 001 hát lên.
Mi. Son. La. Son. Mi. Rê. Đô.
Ở góc sảnh, ông Bàng Đại Hải đứng bật dậy. Ông Lỗ Bách Xuyên đưa tay lên che miệng. Và bà Chu Thục Phân, bà cụ đã ba năm không nhận ra ai, cất tiếng hát:
"Thuyền nhỏ ơi, gió lặng rồi…"
* * *
Như Huyền đánh lại thang âm lần thứ hai. Rồi lần thứ ba. Bảy phím trắng dưới tay cô, bảy sợi dây mà một bà cụ chín mươi mốt tuổi đã tự tay vặn lệch, cứ thế ngân lên câu nhạc đầu tiên của bài ru, lần nào cũng như lần đầu.
Đến lần thứ tư, tay trái cô tự động tìm đến quãng trầm. Một hợp âm Đô trưởng, mềm và rộng, như mặt nước lặng dưới con thuyền. Rồi tay phải cô rời khỏi bảy phím bị lệch, dịch lên một quãng tám, nơi các phím đàn đã được chỉnh đúng, và tiếp tục giai điệu. Những nốt nhạc mà cô đã nghe đi nghe lại trên cuộn băng cassette suốt mấy ngày qua, những nốt cô đã thầm đánh trên mặt bàn thợ mỗi khi Giản Thừa Chu không để ý.
Buồm nâu khép lại, ngủ đi thôi.
Cô không còn nghĩ đến hai trăm người phía sau. Cô chỉ nghe thấy tiếng đàn, và tiếng hát khàn khàn run rẩy của bà Chu, và rồi, một giọng nữa hòa vào. Giọng ông Bàng, trầm, vụng về, lệch nhịp, nhưng đúng lời. Ông là đứa trẻ tám tuổi đã ngồi trong sảnh hội quán này sáu mươi năm trước, nghe một người phụ nữ trẻ vừa mất chồng hát cho đứa con chưa chào đời.
Đèn bến xa xa vẫn sáng.
Bên cạnh cô, Giản Thừa Chu đặt bàn tay phải lên phím đàn, ở quãng trầm nhất, nơi tai trái của anh còn nghe rõ. Anh không chơi giai điệu. Anh chơi một dòng bè đơn giản, từng nốt một, chậm rãi, đều đặn, như tiếng mái chèo khua nước. Như tiếng bước chân người đi về.
Bốn tay. Ba bàn tay. Hai người, trên một cây đàn mà ông bà anh đã làm ra bằng tay bảy mươi ba năm trước.
Chu Chu ơi, có bà ngồi đây.
Như Huyền nghe thấy giọng anh vỡ ra ở câu ấy. Anh không hát. Nhưng cô nghe thấy hơi thở của anh nghẹn lại, rồi lại tiếp tục, như người chèo thuyền bị một con sóng đánh lệch rồi lại cố giữ mái chèo.
Sóng có lớn, đừng sợ hãi.
Đến câu này, cả sảnh hội quán hát theo. Không phải ai cũng biết lời. Nhưng những người già biết. Những người đã từng ngồi trong sảnh này vào những đêm bão của sáu mươi năm trước, năm mươi năm trước, ba mươi năm trước. Bài ru mà bà Đàm Mẫn Nghi tưởng chỉ có mình bà và cháu trai biết, thật ra đã được cả một hòn đảo nghe thấy trong một đêm bão năm 1966, và không ai quên.
Đàn có lệch, bà chỉnh lại.
Đường về ở sau lưng con.
Như Huyền chơi câu cuối cùng thật chậm, để nốt Đô cuối cùng ngân dài, rồi nhẹ nhàng nhấc tay lên.
Âm thanh tan dần vào tiếng gió.
Ở góc sảnh, đứa bé đã ngủ.
* * *
Không ai vỗ tay. Như Huyền sau này nghĩ lại, đó là điều cô biết ơn nhất. Không có tiếng vỗ tay, không có ai đứng dậy hô hào. Cả sảnh hội quán chỉ im lặng, một sự im lặng ấm áp như chăn bông đắp lên người trong đêm lạnh. Có người lau nước mắt. Có người khẽ ru đứa con trong lòng. Bà Chu Thục Phân ngồi xuống ghế mây, nắm tay ông Lỗ, mỉm cười như một cô gái mười chín tuổi.
Như Huyền nhìn hai bàn tay mình trên phím đàn. Chúng không run nữa.
Rồi cô làm một việc mà chính cô cũng không ngờ tới.
Cô đặt tay trở lại bàn phím, dịch lên một quãng tám cho tránh xa bảy phím lệch, và bắt đầu chơi bản Ballade số 1 cung Son thứ của Chopin.
Những ô nhịp mở đầu chậm rãi, trầm lắng, như một câu hỏi. Ô nhịp thứ sáu. Thứ bảy. Thứ tám.
Thứ chín.
Cô thấy tay mình đi qua nó, như đi qua một bậc cửa đã từng chặn mình mười năm, mà hóa ra chỉ cao có mười lăm centimét.
Thứ mười. Thứ mười một. Thứ hai mươi.
Cô chơi hết bài, gần mười phút, trên một cây đàn bảy mươi ba tuổi vừa thay nỉ búa, nỉ còn cứng, trong một sảnh hội quán trăm tuổi đầy người ngồi trên chiếu, giữa một cơn gió giật cấp mười. Cô vấp hai nốt ở đoạn coda, vì đầu gối cô đau đến mức không đạp nổi bàn đạp. Cô không dừng lại.
Khi nốt cuối cùng tắt hẳn, cô mới nghe thấy tiếng vỗ tay.
Chỉ một người.
Giản Thừa Chu, ngồi cạnh cô, đặt bàn tay phải lên đùi, vỗ nhẹ lên đó từng nhịp. Bàn tay trái quấn băng của anh không vỗ được. Nên anh chỉ vỗ bằng một tay, chậm rãi, đều đặn, như một người mẹ vỗ về con mình.
Như Huyền quay sang nhìn anh. Rồi cô bật khóc.
Mười năm trước, ở hàng ghế thứ năm, chỉ có một người vỗ tay cho cô.
Đêm nay, lại chỉ có một người.
* * *
Gió dịu dần sau nửa đêm. Đến bốn giờ sáng, mưa tạnh. Đến sáu giờ, mặt trời mọc lên từ phía biển đông, đỏ rực như vừa được rèn trong lò, chiếu qua những ô cửa kính màu của hội quán, rải những vệt sáng xanh đỏ vàng lên mặt bốn cây đàn khô ráo nằm cạnh nhau.
Như Huyền tỉnh dậy, thấy mình đang ngồi tựa vào chân cây đàn 008, đầu gối được ai đó chườm một chiếc khăn lạnh, trên người đắp chiếc áo khoác len đen dài đến gối. Giản Thừa Chu ngồi cạnh cô, đầu tựa vào thành đàn, ngủ say, tay trái quấn băng đặt trên đùi, tay phải đặt trên tay cô.
Cô không động đậy. Cô ngồi như vậy rất lâu, nhìn những vệt nắng nhảy múa trên lớp vecni của cây đàn 001.
* * *
Phố Cầm Đài buổi sáng thứ Sáu trông như một chiến trường.
Nước đã rút, để lại một lớp bùn đen dày cả đốt ngón tay trên mặt đá lát. Rác rưởi, rong biển, thùng xốp, cả một con cá chết nằm phơi bụng giữa đường. Trên tường các ngôi nhà, một vệt nước bẩn chạy ngang ở độ cao sáu mươi centimét, thẳng tăm tắp như ai đó dùng thước kẻ.
Tiệm Kha Ký bên trong còn tệ hơn. Bùn phủ khắp sàn. Hai chiếc kệ thấp nhất đổ nghiêng, những cuộn nỉ búa, những hộp chốt đàn, những chai keo da trâu nằm ngổn ngang trong bùn. Chiếc ghế đẩu của thầy Kha nằm lật úp ở góc tiệm, cách chỗ cũ ba mét.
Như Huyền nhặt nó lên. Mặt ghế vẫn còn nguyên, vết lún hình tròn vẫn còn đó. Cô lau bùn bằng tay áo, đặt nó lại đúng chỗ cũ.
"Cô Mạnh."
Cô quay lại. Tiền Mậu Lâm đứng ở cửa, mặc áo khoác lông vũ màu xanh đen, giày ống cao su. Sau lưng ông ta là người trợ lý và bà Ngụy, người quản lý dãy nhà, mặt mày méo xệch.
"Thật đáng tiếc," Tiền Mậu Lâm nói, nhìn quanh căn tiệm ngập bùn, giọng chân thành. "Tôi vừa đi một vòng cả dãy. Số 15 đến 31 đều ngập. Sàn gỗ, tường vữa, hệ thống điện, phải cải tạo toàn bộ. Công ty đã quyết định đẩy nhanh kế hoạch nâng cấp." Ông ta đưa ra một tờ giấy. "Theo điều khoản bất khả kháng trong hợp đồng, công ty xin chấm dứt hợp đồng thuê trước hạn. Cô có thời hạn đến ngày hai mươi tháng Mười hai để dọn đồ. Công ty sẽ hỗ trợ một tháng tiền thuê để cô chuyển đi."
Như Huyền nhìn tờ giấy. Cô không cầm lấy. Cô thấy mình bình tĩnh đến lạ lùng.
"Ông Tiền," một giọng nói vang lên phía sau Tiền Mậu Lâm.
Giản Thừa Chu bước vào, tay trái quấn băng, áo len đen dính bùn đến đầu gối, tóc rối bù. Trông anh như vừa đi qua một trận bão, mà đúng là như vậy.
"Anh Giản." Tiền Mậu Lâm quay lại, nụ cười trở lại ngay lập tức. "May quá, tôi đang định lên tìm anh. Nghe nói cây đàn 001 đã được đưa lên hội quán an toàn. Thật là may mắn. Hạn của anh là ngày mười, nhưng nếu anh muốn, chúng ta có thể ký sớm…"
"Tôi không bán."
Tiền Mậu Lâm khựng lại.
"Căn nhà, cây đàn, tôi không bán gì cả." Giản Thừa Chu nói, giọng bình thản, rõ ràng, như đọc một bản nhạc đã thuộc lòng. "Tôi sẽ ở lại."
"Anh Giản, anh nên suy nghĩ kỹ. Một căn biệt thự trăm tuổi, chi phí…"
"Tôi đã suy nghĩ kỹ rồi. Từ đêm qua." Anh nhìn thẳng vào mắt Tiền Mậu Lâm. "Ông Tiền, ông là người làm kinh doanh, tôi không trách ông. Nhưng ông đã nói một câu đúng: một cây đàn cổ để trong căn nhà không ai đánh thì sẽ mục. Nên tôi sẽ để nó ở nơi có người đánh."
Anh quay sang Như Huyền.
"Tầng trệt Lầu Thính Đào rộng một trăm hai mươi mét vuông. Ngày xưa là xưởng chỉnh đàn của bà tôi. Có cửa lớn mở ra vườn, khiêng đàn ra vào dễ. Ở trên dốc cao, không bao giờ ngập."
Như Huyền nhìn anh, không nói được gì.
"Kha Ký chuyển lên đó," anh nói. "Phòng khách tầng một làm phòng đàn. Bọn trẻ trên đảo như Tiểu Phàm có thể đến tập. Ông Lỗ đưa bà Chu đến nghe. Ông Bàng, cô Phương Nhã, ai muốn đến cũng được. Tôi sẽ gọi nó là Nhà đàn Mẫn Nghi."
Tiền Mậu Lâm nhìn từ người này sang người kia, rồi khẽ cười, một nụ cười lần đầu tiên không có chút toan tính nào, chỉ có sự cam chịu của một người làm ăn biết mình đã thua.
"Tôi hiểu rồi," ông ta nói. Rồi ông ta gấp tờ thông báo lại, đút vào túi áo. "Hạn dọn đồ vẫn là ngày hai mươi, cô Mạnh. Việc này tôi không quyết được. Nhưng nếu cần người khiêng đàn, Duyệt Hải có xe chở hàng ở bến Trung Sơn. Gọi tôi."
Ông ta gật đầu chào, rồi bước ra khỏi tiệm, đôi giày ống cao su để lại những dấu chân trong bùn.
* * *
Như Huyền đợi đến khi tiếng bước chân khuất hẳn mới quay sang Giản Thừa Chu.
"Anh không cần làm thế vì tôi."
"Lần thứ hai cô nói câu đó rồi."
"Tôi nói thật đấy. Tôi không muốn anh giữ căn nhà vì thấy tôi đáng thương…"
"Tôi giữ căn nhà vì bà tôi bảo đừng bán nó vì sợ ở lại." Anh nói, rất chậm. "Hai năm tám tháng nay, tôi trốn khỏi mọi thứ vì sợ. Sợ sân khấu, sợ đàn, sợ nghe người ta nói tôi hỏng rồi. Đêm qua tôi ngồi cạnh cô, nhìn cô đi qua ô nhịp thứ chín. Tôi nghĩ, nếu cô làm được, thì tôi cũng phải làm được."
Anh dừng lại. Rồi anh nói thêm, nhỏ hơn, ngượng nghịu như một cậu học sinh:
"Còn nữa, tôi không biết sửa đàn. Nhà đàn mà không có thợ chỉnh đàn thì bà tôi sẽ mắng."
Như Huyền nhìn anh rất lâu. Rồi cô bật cười, cười đến mức phải vịn vào chiếc kệ gỗ nghiêng ngả ở góc tiệm mới đứng vững.
"Tiền thuê," cô nói, khi đã cười xong.
"Không cần…"
"Tiền thuê." Cô nhấn mạnh. "Tôi không ở nhờ ai. Một nghìn rưỡi một tháng. Giá khách thường."
Anh nhìn cô, khóe môi từ từ cong lên.
"Giá khách thường," anh lặp lại. "Được."
Ngoài kia, nắng sớm đã lên cao, chiếu qua ô cửa kính phủ bùn, rơi xuống khoảng sàn trống nơi hai cây đàn 001 và 023 từng đứng cạnh nhau. Trên đỉnh đồi Đông Ngạn, chúng vẫn đang chờ, cùng với bảy phím trắng ở quãng tám giữa mà không ai muốn chỉnh lại nữa.
Điện thoại trong túi Như Huyền rung lên. Một số máy Thâm Quyến. Kha Kiến Hoa.
"Cô Mạnh," giọng anh ta có vẻ khác thường, gấp gáp. "Đêm qua, lúc ngồi trong hội quán, tôi nghĩ mãi. Cha tôi chờ đến tháng Tư năm sau mới cho cô biết, là vì cha tôi nghĩ cô cần thời gian. Nhưng đêm qua tôi thấy cô chơi đàn. Tôi nghĩ cô đã sẵn sàng rồi."
Như Huyền nắm chặt chiếc điện thoại.
"Tôi đã gọi vợ tôi ở Thâm Quyến, nhờ gửi chuyển phát nhanh chiếc hộp sắt của cha tôi ra đảo. Mai là đến." Anh ta ngừng một chút. "Còn một chuyện nữa. Trước khi gửi, tôi đã nhờ vợ tôi mở nắp hộp ra xem bên trong có gì, để khai báo hàng gửi cho đúng. Cô ấy chụp ảnh gửi tôi. Trên cùng là một cuốn sổ của cha tôi. Trang đầu tiên chỉ có một dòng."
"Dòng gì?"
Đầu bên kia im lặng một lúc. Rồi Kha Kiến Hoa đọc, từng chữ một:
"Hồi Âm 002 – chuyện của Mạnh Tịnh."