Tô Niệm không nhớ mình đã chạy về nhà bằng cách nào.
Khi cô đẩy cánh cổng tre bước vào sân, mâm cúng trăng vẫn còn nghi ngút khói hương. Thẩm lão thái đang ngồi trên bậc thềm nhai bánh. Vương Quế Hoa đang dọn bát đũa. Kiến Quốc vừa từ ngoài ruộng về, trên vai vẫn còn vác cái cuốc.
Anh nhìn thấy gương mặt trắng bệch của cô, lập tức buông cuốc.
– Tú Vân?
Tô Niệm không trả lời anh. Cô đi thẳng qua sân, đẩy cửa phòng phía tây.
Thẩm Kiến Nghiệp đang ngồi trên mép giường, hai tay ôm đầu. Nghe tiếng cửa, anh ta ngẩng lên. Đôi mắt đỏ ngầu, gương mặt hốc hác như người vừa ốm dậy.
Tô Niệm giơ mảnh giấy lên trước mặt anh ta.
– Chú hai. – Giọng cô run lên, nhưng từng chữ rõ ràng. – Tiểu Hòa là cháu ruột của chú. Bốn tuổi. Năm ngoái chú còn cõng nó đi xem múa lân trên trấn. Nó gọi chú là chú hai, mỗi lần chú đi làm về nó đều chạy ra cổng đón.
Kiến Nghiệp nhìn mảnh giấy. Sắc mặt anh ta từ trắng chuyển sang xám ngoét.
– Lại Tam… hắn bắt con bé? – Anh ta lắp bắp. – Không… chủ nhiệm Lưu bảo… chỉ cần lấy được cuốn sổ thôi… không đụng đến con bé…
– Chú tin hắn à?
Phía sau lưng Tô Niệm, cánh cửa lại bật mở. Kiến Quốc đứng ở ngưỡng cửa, nhìn mảnh giấy trên tay vợ, rồi nhìn em trai. Không cần ai giải thích, anh đã hiểu.
Anh bước vào, túm lấy cổ áo Kiến Nghiệp, nhấc bổng anh ta lên khỏi mép giường, ép vào tường. Tấm vách đất rung lên, bụi rơi lả tả.
– Con tao ở đâu?
Thẩm lão thái và Vương Quế Hoa chạy đến cửa phòng, sững sờ.
– Kiến Quốc! Mày làm cái gì thế! Buông em mày ra! – Thẩm lão thái thét lên.
– Mẹ hỏi nó xem! – Kiến Quốc gầm lên, lần đầu tiên trong đời quát vào mặt mẹ mình. – Mẹ hỏi thằng con cưng của mẹ xem, nó cùng người ta làm cái gì! Bắt cóc cháu nội của mẹ! Đẩy vợ con xuống sông! Mẹ hỏi nó đi!
Thẩm lão thái lảo đảo, phải vịn vào khung cửa.
Kiến Nghiệp bị anh trai ghì chặt vào tường, mặt đỏ tía, rồi bỗng nhiên, như một quả bóng xì hơi, toàn thân anh ta mềm nhũn. Anh ta bật khóc. Khóc như một đứa trẻ.
– Em không biết… em không biết hắn bắt con bé… Anh ơi, em sai rồi… – Giọng khàn đặc vỡ vụn. – Năm ngoái em ký nhận khống hai tấn xi măng, chủ nhiệm Lưu cho em năm mươi đồng. Em tưởng chỉ một lần thôi. Rồi hắn nắm thóp em. Đêm mười một, em không biết chị dâu ra bến đò… em không đẩy chị ấy… là Lại Tam… em chỉ đứng nhìn… em không dám…
– Con tao ở đâu? – Kiến Quốc nhắc lại, từng chữ như đá tảng.
– Thuyền. – Kiến Nghiệp nấc lên. – Đêm nay có một chuyến xi măng nữa, ba mươi bao, thuyền của lão Mã bên huyện Phú Dương, neo ở dưới gốc long não từ chập tối. Lại Tam chắc chắn đưa con bé xuống thuyền. Còn nữa… – Anh ta nhìn Tô Niệm, ánh mắt đầy sợ hãi. – Chiều nay, chủ nhiệm Lưu sai em viết một mảnh giấy khác, gửi cho thầy Chu, nói là chị dâu hẹn thầy ấy giờ Tý ở bến đò. Chủ nhiệm bảo… đêm nay, phải để cả hai người cùng biến mất. Như thế, cả thôn sẽ tin là chị bỏ trốn theo trai.
Gian phòng nhỏ lặng như tờ.
Vương Quế Hoa đưa tay bịt miệng, nước mắt chảy dài. Thẩm lão thái ngồi sụp xuống bậc cửa, môi run run, không thốt nên lời.
Tô Niệm nhắm mắt lại.
Cô đã đúng. Trong dòng lịch sử mà cô biết, đêm Trung thu năm 1983, không chỉ có một người biến mất.
– Chú viết mảnh giấy hẹn đầu tiên phải không? – Cô hỏi, giọng bình thản đến lạnh lùng. – Nét chữ cứng cáp, viết trên phiếu xuất kho.
Kiến Nghiệp gật đầu, không dám ngẩng lên.
– Vậy thì bây giờ, chú có một cơ hội để sửa sai. – Tô Niệm mở mắt. – Duy nhất một cơ hội thôi.
* * *
Thời gian không còn nhiều. Trăng đã lên đến đỉnh tre. Còn chưa đầy hai canh giờ nữa là đến giờ Tý.
Tô Niệm sắp xếp mọi thứ trong vòng một nén nhang.
Quế Hoa chạy sang báo cho thím Lục, nhờ thím Lục tìm đội trưởng Tôn. Đội trưởng Tôn đi tìm Chu Minh Viễn, chặn anh ta lại trước khi anh ta ra bến đò, và báo cho Đổng Kiên rằng kế hoạch đã thay đổi. Công an không được xuất hiện ở bến đò. Họ phải mai phục ở con đường đất dẫn từ bến đò về lò gạch, con đường duy nhất để xe bò chở xi măng đi qua, và chỉ ập vào khi nghe thấy tiếng còi.
Còn đội trưởng Tôn, ông gọi thêm mấy người dân quân của đội, mang theo dây thừng và sào tre, men theo bờ sông từ phía hạ lưu, nấp trong bãi lau sậy, chờ sẵn.
Kiến Quốc sẽ xuống nước từ khúc sông phía thượng nguồn, cách bến đò hai trăm bước, thả mình trôi theo dòng nước, núp dưới gầm cầu tàu. Anh bơi giỏi nhất thôn. Đêm mười một, chính anh đã mò được cô dưới đáy sông.
Còn Kiến Nghiệp sẽ ra bến đò trước, như thể đến báo với Lưu Đức Hải rằng mọi việc đã được sắp đặt xong.
– Còn em? – Kiến Quốc nắm chặt lấy hai vai cô.
– Em mang cuốn sổ ra. Một mình. Như chúng yêu cầu.
– Cuốn nào?
Tô Niệm nhìn anh, rồi nhìn gói vải dầu trên tay mình. Gói giả, được làm từ chiều.
– Lưu Đức Hải không cần đọc cuốn sổ. – Cô nói khẽ. – Hắn chỉ cần đốt nó. Một người muốn hủy đi chứng cứ, sẽ không dám để chứng cứ ấy tồn tại thêm một khắc nào. Em đánh cược vào điều đó.
– Nếu em cược sai thì sao?
– Thì anh phải ở đủ gần, để kịp vớt cả hai mẹ con em lên.
Kiến Quốc nhìn cô rất lâu. Rồi anh kéo cô vào lòng, ôm thật chặt, chặt đến mức cô nghe thấy tiếng tim anh đập dồn dập như trống trận.
– Anh sẽ ở đó. – Anh nói vào tóc cô. – Lần này, anh sẽ không đến muộn nữa.
* * *
Giờ Tý.
Trăng rằm treo lơ lửng giữa trời, sáng đến mức có thể đếm được từng chiếc lá trên tán long não. Tiếng hò hát, tiếng trẻ con rước đèn ở trong thôn đã tắt từ lâu. Chỉ còn tiếng côn trùng rả rích và tiếng nước sông chảy ào ạt dưới chân bến đò.
Tô Niệm bước xuống những bậc đá xanh phủ rêu, gói vải dầu ôm chặt trước ngực.
Dưới bến, một chiếc thuyền gỗ lớn đang neo sát cầu tàu, mạn thuyền chìm sâu xuống nước vì chở nặng. Trên thuyền chất đầy những bao xi măng phủ bạt. Một người đàn ông gầy nhẳng, đội mũ cói, đứng ở đuôi thuyền, tay cầm sào. Lão Mã bên huyện Phú Dương.
Trên cầu tàu, Lưu Đức Hải đứng chắp tay sau lưng, tay cầm một chiếc đèn bão. Không còn bộ áo đại cán phẳng phiu, ông ta mặc chiếc áo bông cũ màu tối, nhưng cái bụng phệ và gương mặt tròn như mâm thì không lẫn vào đâu được.
Bên cạnh ông ta là Lại Tam. Trên tay Lại Tam là Tiểu Hòa.
Con bé bị bịt miệng bằng một chiếc khăn, hai tay bị trói ra sau. Chiếc đèn lồng con thỏ bằng giấy đỏ đã rơi xuống mặt cầu tàu, bị giẫm bẹp. Khi nhìn thấy Tô Niệm, đôi mắt to tròn đen láy của con bé mở to, nước mắt trào ra, cả người giãy giụa.
Tô Niệm cảm thấy tim mình như bị ai đó bóp nát.
– Tôi mang đến rồi. – Cô nói, giơ gói vải dầu lên. – Thả con tôi ra.
Lưu Đức Hải mỉm cười, nụ cười phúc hậu như ông Địa.
– Chị dâu Kiến Quốc đúng là người giữ chữ tín. – Ông ta chìa tay ra. – Đưa đây.
– Thả con tôi trước.
– Chị dâu, chị không có quyền ra điều kiện. – Lưu Đức Hải vẫn cười. – Lại Tam.
Lại Tam nhấc Tiểu Hòa lên, đưa ra khỏi mép cầu tàu. Bên dưới, dòng nước sông đen ngòm cuộn chảy, bọt trắng xóa.
– Đừng! – Tô Niệm thét lên.
Cô bước lên cầu tàu, đưa gói vải dầu cho Lưu Đức Hải. Ván gỗ dưới chân kêu kẽo kẹt. Tấm thứ nhất. Tấm thứ hai. Tấm thứ ba.
Tấm ván thứ ba. Bốn mươi ba năm sau, chính tấm ván này sẽ gãy dưới chân cô.
Lưu Đức Hải nhận lấy gói vải dầu, cân nhắc trong tay. Rồi ông ta làm đúng điều Tô Niệm đã đánh cược. Ông ta không mở ra. Ông ta mở nắp đèn bão, đưa gói vải dầu vào ngọn lửa.
Vải dầu bén lửa rất nhanh. Chỉ một thoáng, cả gói giấy đã bùng cháy, ánh lửa đỏ rực soi sáng gương mặt béo tròn đang mỉm cười của Lưu Đức Hải. Ông ta cầm gói giấy đang cháy, giơ lên ngắm nghía một lúc, rồi buông tay. Đốm lửa rơi xuống mặt sông, xèo một tiếng, tắt ngấm.
– Hai năm. – Ông ta thở ra một hơi dài, đầy thỏa mãn. – Lão Tam ơi lão Tam, lão chết rồi còn làm khổ tôi hai năm trời.
– Thả con tôi ra. – Tô Niệm nói, giọng run lên.
Lưu Đức Hải quay sang nhìn cô. Nụ cười trên mặt ông ta vẫn còn đó, nhưng đôi mắt ti hí đã lạnh như băng.
– Chị dâu à, chị thông minh như thế, lẽ nào lại không hiểu? – Ông ta nói, giọng nhẹ nhàng như đang dỗ dành. – Chị đã nhìn thấy những gì chị không nên thấy. Con bé này cũng đã nhìn thấy mặt Lại Tam. Thầy Chu thì đã viết đơn lên huyện. Ba người các người, đêm nay, sẽ cùng nhau bỏ trốn khỏi thôn Thanh Khê. – Ông ta mỉm cười. – Một câu chuyện rất đẹp, phải không?
Ông ta quay đầu về phía bờ:
– Kiến Nghiệp! Thằng Chu đâu?
Trên bậc đá, Thẩm Kiến Nghiệp bước xuống. Một mình.
– Thầy Chu… không đến. – Anh ta nói, giọng khàn khàn.
Lưu Đức Hải nhíu mày.
– Không đến?
– Không đến. – Kiến Nghiệp bước thêm một bước nữa lên cầu tàu, rồi một bước nữa. Anh ta dừng lại ngay sau lưng Lại Tam. – Vì tôi không đưa thư cho thầy ấy.
Rồi, trước khi bất cứ ai kịp phản ứng, Kiến Nghiệp lao vào người Lại Tam.
* * *
Mọi chuyện xảy ra chỉ trong mấy hơi thở.
Lại Tam bị húc bất ngờ, loạng choạng, buông tay. Tiểu Hòa rơi xuống. Kiến Nghiệp nhào người tới, chụp được con bé ngay trước khi nó lăn khỏi mép cầu tàu, ôm chặt vào lòng.
– Chị dâu! – Anh ta hét lên, tung con bé về phía Tô Niệm.
Tô Niệm dang tay đón lấy. Tiểu Hòa rơi vào lòng cô, nhỏ bé, run rẩy, ấm nóng. Cô ôm chặt lấy con bé, xoay người, che nó sau lưng mình.
Lại Tam gầm lên như con thú bị thương, vung nắm đấm vào mặt Kiến Nghiệp. Kiến Nghiệp ngã ngửa ra sau, đập đầu xuống mặt ván. Lại Tam lao tới, giẫm qua người anh ta, xông về phía Tô Niệm.
– Con đĩ! Lần trước tao để mày sống là sai lầm!
Tô Niệm lùi lại. Tấm ván dưới chân kêu răng rắc. Phía sau lưng cô là mép cầu tàu, và dòng sông đen ngòm.
Lại Tam vươn tay túm lấy vai cô, đẩy mạnh.
Cô ngã.
Nhưng lần này, cô không rơi xuống dòng nước lạnh.
Một bàn tay to lớn, lạnh buốt và ướt sũng, vươn lên từ dưới gầm cầu tàu, chụp lấy cổ chân Lại Tam, giật mạnh. Lại Tam mất thăng bằng, ngã sấp mặt xuống ván. Cùng lúc ấy, một bàn tay khác đỡ lấy lưng Tô Niệm, đẩy cô ngược trở lại mặt cầu tàu.
Thẩm Kiến Quốc trèo lên từ dưới nước, nước sông chảy ròng ròng trên người. Anh không nói một lời, nắm đấm của anh đã giáng thẳng xuống mặt Lại Tam.
– Tuýt! Tuýt! Tuýt!
Tiếng còi vang lên từ phía bờ. Kiến Nghiệp, máu chảy đầy mặt, đã gượng ngồi dậy, rút chiếc còi đồng của đội dân quân mà đội trưởng Tôn gửi lại từ chập tối, thổi hết sức mình.
Đèn pin từ trên đường đất rọi xuống. Tiếng giày chạy rầm rập trên những bậc đá.
– Công an huyện đây! Tất cả đứng im!
Lão Mã trên thuyền hoảng hốt, chống sào định đẩy thuyền ra giữa dòng. Nhưng từ bãi lau sậy phía hạ lưu, mấy sợi dây thừng có móc sắt đã bay ra, móc chặt vào mạn thuyền. Đội trưởng Tôn và mấy người dân quân hò nhau kéo, chiếc thuyền chở nặng bị lôi giạt vào bờ, mắc cạn trên bãi bùn.
Lưu Đức Hải đứng giữa cầu tàu, chiếc đèn bão trên tay chao đảo. Gương mặt tròn như mâm của ông ta, lần đầu tiên, mất hết vẻ phúc hậu.
Ông ta quay người định chạy về phía bờ. Nhưng trên bậc đá, Chu Minh Viễn đã đứng đó, bên cạnh một người đàn ông trung niên mặc thường phục, vóc người rắn rỏi, tay cầm còng số tám.
– Lưu Đức Hải. – Đổng Kiên, đội trưởng đội điều tra kinh tế công an huyện, nói giọng đều đều. – Ông bị bắt quả tang về hành vi buôn bán trái phép vật tư nhà nước, bắt cóc trẻ em và cố ý giết người.
* * *
Lưu Đức Hải bị còng tay, dẫn lên những bậc đá. Lại Tam bị hai người công an ghì xuống đất, mặt sưng vù, miệng vẫn chửi rủa không ngớt. Lão Mã quỳ trên bãi bùn, run cầm cập, khai ra mọi thứ trước khi có ai kịp hỏi.
Tô Niệm ngồi bệt trên mặt cầu tàu, ôm chặt Tiểu Hòa trong lòng. Cô gỡ chiếc khăn bịt miệng ra, cởi dây trói cho con bé. Hai cổ tay bé xíu đã hằn lên những vết đỏ.
– Mẹ ơi… – Tiểu Hòa òa khóc, vùi mặt vào ngực cô. – Mẹ ơi, con sợ…
– Mẹ đây. – Tô Niệm vuốt tóc con bé, nước mắt cô rơi lã chã. – Mẹ ở đây rồi. Không sao rồi.
Kiến Quốc quỳ xuống bên cạnh hai mẹ con, vòng tay ôm lấy cả hai, toàn thân ướt sũng, run lên vì lạnh và vì một thứ gì đó lớn hơn cả cái lạnh.
Trên bậc đá, khi đi ngang qua họ, Lưu Đức Hải bỗng dừng lại. Hai người công an kéo ông ta đi, nhưng ông ta vẫn ngoảnh đầu lại, nhìn Tô Niệm. Ánh trăng rằm chiếu lên gương mặt béo tròn ấy, và ông ta bật cười. Một tiếng cười khàn khàn, rợn người.
– Con gái lão Tam. Mày tưởng mày thắng rồi à? – Ông ta nói. – Lò số ba sập, là ai ký lệnh không cho dừng lò? Mày tưởng một mình tao có đủ gan để làm chuyện ấy à? Cuốn sổ của cha mày đã cháy rồi. Mày cứ chờ xem.
Ông ta bị lôi đi, tiếng cười còn vọng lại trong đêm.
Tô Niệm nhìn theo bóng ông ta khuất dần trên con đường đất. Rồi cô cúi đầu, nhìn xuống mặt nước sông dưới chân cầu tàu.
Ánh trăng rằm in xuống dòng nước, vỡ ra thành ngàn mảnh bạc. Và giữa những mảnh bạc ấy, mắc giữa hai thanh gỗ của cầu tàu, có một thứ gì đó khẽ lấp lánh.
Một chiếc kẹp tóc bằng đồng. Hình con bướm.
Tô Niệm đưa tay ra định nhặt. Đầu ngón tay cô vừa chạm vào mặt nước lạnh buốt, thì trong tai cô, rất khẽ, rất xa, như vọng lại từ đáy sông, từ bốn mươi ba năm sau, có một giọng nói đàn bà thì thầm:
“Tốt lắm… Nhưng chưa hết đâu, con ạ.”