Đến tối hôm ấy, cả thành phố Vụ Giang đều biết tên Lương Chính Văn.
Đoạn video Đàm Dã cầm micro trên sân khấu lễ khởi công được chia sẻ hàng trăm nghìn lần chỉ trong vài giờ. Đoạn phát trực tiếp của Tiểu Bàng, cảnh hơn ba mươi người già ngồi chặn máy xúc trước một bưu cục gạch đỏ chín mươi bảy tuổi, leo lên vị trí số một trên mạng xã hội của cả tỉnh. Người ta đặt cho nó cái tên "Lá thư trễ hai mươi tám năm". Báo Thanh niên Tây Nam đăng bài điều tra lúc tám giờ tối, kèm theo ảnh chụp trang vở cuối cùng của Hà Tiểu Linh, nét chữ học trò nghiêng ngả: "Anh Tào là ai?"
Sơ Nguyệt không xem gì cả. Cô tắt điện thoại, ngồi trong căn phòng khách nhỏ ở ngõ Trà Hoa, cùng mẹ gấp những chiếc áo sơ mi trẻ em đã đính cúc xong, xếp vào thùng các-tông. Hai mẹ con không nói nhiều. Thỉnh thoảng Đinh Tú Phương dừng tay, nhìn ra cửa sổ, nhìn về phía bến Vọng Giang tối om dưới chân dốc, rồi lại cúi xuống gấp tiếp.
Chín giờ, có người gõ cửa.
Là ông Tống Đức Lâm. Ông mặc bộ âu phục màu xám tự may từ những năm tám mươi, đã hơi rộng so với thân hình gầy guộc bây giờ, thước dây không còn vắt trên cổ. Ông đứng ở cửa, cúi đầu thật sâu trước Đinh Tú Phương.
— Chị Đinh. — Ông nói, giọng run run. — Hai mươi tám năm. Tôi xin lỗi chị. Tôi đã thấy anh ấy chạy xuống bến đêm ấy mà không nói với ai. Tôi xin lỗi.
Sau ông Tống là Mễ Tiểu Đông, xách một nồi mì to còn bốc khói. Sau Mễ Tiểu Đông là bà cụ Tôn chín mươi mốt tuổi, được cháu dìu lên ba tầng cầu thang, tay cầm một túi táo. Rồi ông giáo Phương. Rồi vợ chồng nhà họ Lưu. Rồi Khâu Đại Niên với cái đồng hồ treo tường bát giác đã chết ở ba giờ mười bảy phút, ông bảo mang đến để treo trong nhà chị Đinh, vì "nó chết từ năm chú vào làm, cũng là năm trước khi Chính Văn mất, nó nên ở đây".
Căn phòng khách nhỏ chật kín người. Không ai nói những câu dài. Người ta chỉ đến, cúi đầu, nói một câu xin lỗi hoặc một câu chia buồn, để lại một chút gì đó, rồi về. Nhưng họ đến. Từng người, từng người, như những lá thư bị kẹt suốt hai mươi tám năm cuối cùng cũng đến được tay người nhận.
Đinh Tú Phương đứng ở cửa tiếp từng người. Lưng bà thẳng. Bà không khóc. Bà chỉ gật đầu, nói "cảm ơn", nói "không sao", nói "anh ấy biết". Nhưng khi người cuối cùng ra về, khi cánh cửa đóng lại, bà ngồi sụp xuống chiếc ghế cạnh máy may, nhìn cái đồng hồ bát giác Khâu Đại Niên vừa treo lên tường, và nói một câu mà Sơ Nguyệt nhớ mãi:
— Hai mươi tám năm, mẹ không dám ngẩng đầu đi qua chợ. Ngày mai mẹ sẽ đi chợ.
* * *
Sáng thứ Tư, ngày mười một tháng Mười một.
Diễn Chi ra viện, cánh tay trái treo trên dây đeo, trán dán băng gạc. Anh ta đến đón Sơ Nguyệt ở chân dốc bằng một chiếc taxi.
— Kiểm sát viên Giản muốn lấy lời khai của cha tôi. — Anh ta nói khi cô ngồi vào xe. — Bà ấy đồng ý để tôi có mặt, nhưng tôi không được hỏi. Tôi đã nộp đơn xin rút khỏi vụ án, vì tôi là người thân của đối tượng liên quan. — Anh ta im lặng một chút. — Tôi muốn cô đi cùng. Nếu cô không muốn, tôi hiểu.
— Tôi đi.
Trên đường qua cầu, Diễn Chi kể cho cô nghe những gì đã xảy ra trong hai mươi bốn giờ qua, giọng đều đều như đọc báo cáo, nhưng cô nhận ra anh ta nói nhanh hơn bình thường, như sợ dừng lại.
Ngụy Chấn bị Công an tỉnh tạm giữ lúc mười một giờ đêm qua, sau khi kiểm tra điện thoại cho thấy ông ta đã nhắn tin cho Hầu Tam ba lần trong ngày Chủ nhật. Hầu Tam bị bắt ở bệnh viện, mũi gãy, khai ra hai đồng bọn. Phùng Khải Minh im lặng suốt mười tiếng thẩm vấn, chỉ nói đúng một câu: "Tôi muốn gặp luật sư." Tập đoàn Khải Thịnh bị đình chỉ toàn bộ hoạt động thi công tại Thất Thập Nhị Bậc chờ điều tra.
— Còn Tào Chấn Bang?
Diễn Chi nhìn ra mặt sông.
— Sáng nay nhập viện. Bệnh viện Quân y. Cao huyết áp, tim mạch. Bác sĩ nói ông ta không đủ sức khỏe để làm việc với cơ quan điều tra trong ít nhất hai tuần. — Anh ta cười nhạt. — Hai tuần. Đủ để rất nhiều người gọi rất nhiều cuộc điện thoại.
Sơ Nguyệt nhớ lại câu nói của Phùng Khải Minh trên tầng 28. "Thành phố này không chạy bằng thư từ. Nó chạy bằng những người ngồi ăn cơm cùng nhau."
— Thư của chúng ta đã đến nơi rồi. — Cô nói. — Năm bản. Người ta có thể bảo "để từ từ xem xét", nhưng không ai có thể nói là họ chưa nhận được.
Diễn Chi quay sang nhìn cô. Rồi anh ta khẽ gật đầu.
* * *
Lần này, Cố Kiến Hoa không ngồi bên cửa sổ. Ông nằm trên giường, đầu giường được nâng cao, tấm chăn len kẻ ô đắp ngang ngực. Y tá nói từ đêm qua đến giờ ông rất tỉnh, tỉnh một cách bất thường. Ông không ngủ, cứ nằm nhìn lên trần nhà. Sáng nay ông đòi xem báo, rồi đòi người ta đọc to bài báo về lễ khởi công.
Giản Thục Nghi ngồi ở chiếc ghế cạnh giường, trên đùi đặt một máy ghi âm. Một cán bộ trẻ của Viện Kiểm sát ngồi ở bàn nhỏ góc phòng, mở laptop ghi biên bản. Diễn Chi đứng dựa lưng vào tường, cạnh cửa ra vào. Sơ Nguyệt đứng bên cạnh anh ta.
Cố Kiến Hoa quay đầu nhìn họ. Ánh mắt ông dừng lại trên con trai, trên cánh tay treo dây đeo, trên miếng băng gạc trên trán. Rồi ông nhìn Sơ Nguyệt.
— Cô bưu tá. — Ông nói. — Hôm ấy cô quỳ xuống trước mặt tôi để đưa thư. Cô biết không, cả đời làm cảnh sát, tôi chưa bao giờ bị ai làm cho xấu hổ như thế.
Rồi ông quay sang Giản Thục Nghi.
— Kiểm sát viên. Tôi biết bệnh của tôi. Có thể ngày mai tôi lại không nhớ gì nữa. Có thể chiều nay. Cho nên tôi nói một lần thôi. Bà ghi cho kỹ.
Giản Thục Nghi bấm nút ghi âm.
— Đêm mười bốn tháng Tám năm 1998, tôi được phân công trực chống lũ ở khu vực bến Vọng Giang. — Cố Kiến Hoa nói. Giọng ông khàn, chậm, nhưng rõ ràng, như một bản báo cáo đã được viết sẵn trong đầu từ rất lâu. — Mười một giờ rưỡi, bưu tá Lương Chính Văn tìm đến lều trực của tôi. Anh ta báo cáo về việc thuốc cứu trợ bị chuyển từ Kho số 3 xuống thuyền, có liên quan đến chủ nhiệm Phùng Khải Minh, và có một học sinh tên Hà Tiểu Linh nắm giữ bằng chứng. Tôi nghe. Tôi tin anh ta. Tôi biết anh ta. Năm ấy tôi ở khu tập thể phân cục, ngay đầu ngõ Đồng Hồ. Anh ta đưa thư cho nhà tôi suốt bốn năm, chưa bao giờ trễ một lá.
Ông ngừng lại, nhắm mắt.
— Nhưng tôi biết Phùng Khải Minh là người thế nào. Tôi biết ông ta thường xuyên ăn cơm với ai. Cho nên tôi bảo Lương Chính Văn về nhà đi, viết bằng văn bản, sáng mai mang đến phân cục. Tôi nói thế để mua thời gian. Tôi định sáng hôm sau sẽ báo cáo thẳng lên Công an thành phố, vượt cấp. Nhưng rồi… — Giọng ông khựng lại. — Khoảng mười hai giờ đêm, tôi gọi bộ đàm về phân cục, báo cáo tình hình trực lũ theo đúng quy định. Người nghe máy là Phó trưởng phân cục Tào Chấn Bang. Ông ấy hỏi có gì bất thường không. Tôi… tôi đã nói.
— Ông đã nói gì?
— Tôi nói có một bưu tá báo cáo nghi vấn về hàng cứu trợ ở Kho số 3. — Cố Kiến Hoa mở mắt ra. Hai giọt nước mắt đục lăn xuống thái dương, thấm vào gối. — Tôi nghĩ… tôi tự dối mình rằng tôi chỉ đang làm đúng quy trình. Báo cáo cấp trên. Tào Chấn Bang im lặng vài giây, rồi bảo: "Được, chuyện này để tôi xử lý. Cậu cứ lo việc chống lũ, đừng động vào."
Căn phòng im lặng. Chỉ có tiếng gõ bàn phím lạch cạch của cán bộ ghi biên bản.
— Sáng mười lăm, Lương Chính Văn không đến phân cục. Tào Chấn Bang gọi tôi lên, bảo bưu điện báo mất một phiếu chuyển tiền hai vạn tệ, bưu tá phụ trách bỏ trốn, cùng lúc có một đứa con gái mất tích, giao cho tôi phụ trách. Tôi hỏi, có phải là Lương Chính Văn không. Ông ấy nhìn tôi rất lâu, rồi nói: "Kiến Hoa, cậu có vợ đang chạy thận ở bệnh viện, đúng không? Cậu lo cho vợ cậu đi. Vụ này đơn giản thôi, cứ theo hướng bỏ trốn mà làm."
Diễn Chi đứng dựa tường, bất động. Sơ Nguyệt nhìn thấy bàn tay phải của anh ta, bàn tay còn lành lặn, nắm chặt lại đến trắng bệch.
— Ngày mười tám, Tào Chấn Bang bảo tôi ra bờ sông, đoạn cách bến Vọng Giang ba trăm mét về phía hạ lưu. Ở đó có một chiếc xe đạp màu xanh lá, khung xe có số 0417 viết bằng sơn trắng. Sơn còn mới. Tôi biết. Tôi lớn lên ở Vụ Giang, tôi biết không bưu tá nào ở Thất Thập Nhị Bậc đi xe đạp. Tôi biết đó là đồ giả. — Ông ngừng lại rất lâu. — Tôi vẫn lập biên bản. Tôi vẫn ký tên.
— Vì sao? — Giản Thục Nghi hỏi, giọng không có cảm xúc.
— Vì một tháng sau, Tào Chấn Bang đưa cho tôi một phong bì. Năm nghìn tệ. Ông ấy bảo là "tiền thưởng phá án". Tôi cầm. Tôi mang đến bệnh viện đóng tiền chạy thận cho vợ tôi. — Cố Kiến Hoa quay đầu, nhìn con trai. — Diễn Chi. Mẹ con được chạy thận thêm hai năm bằng số tiền ấy. Năm 2001 bà ấy vẫn mất. Bố đã bán linh hồn mình, đổi lấy hai năm. Và hai năm ấy bố không dám nhìn vào mắt mẹ con.
Diễn Chi không nói gì. Anh ta chỉ đứng đó, dựa lưng vào bức tường trắng, nhìn cha mình. Gương mặt góc cạnh ấy không có biểu cảm nào, nhưng Sơ Nguyệt thấy cằm anh ta run lên rất khẽ.
— Năm 2003, tôi tự tay ký giấy tiêu hủy chiếc xe đạp. — Cố Kiến Hoa nói tiếp, giọng mệt mỏi. — Tôi nghĩ hủy nó đi thì tôi sẽ quên được. Tôi đã không quên được. Hai mươi năm, mỗi lần nhìn thấy đồng phục bưu tá ngoài đường, tôi lại nghĩ đến anh ta. Khi bác sĩ bảo tôi bị Alzheimer, tôi đã thầm cảm ơn ông trời. Tôi nghĩ, cuối cùng thì tôi cũng sẽ được quên.
Ông nhìn Sơ Nguyệt.
— Nhưng cô đến. Cô quỳ xuống, đưa lá thư. Cô nói "hôm nay cháu trao tận tay bác". — Đôi môi khô nứt của ông run run. — Lương Chính Văn tin tôi. Anh ta viết thư cho tôi, ghi "khẩn, xin trao tận tay". Anh ta tin tôi, và tôi đã bán anh ta cho Tào Chấn Bang chỉ bằng một cuộc gọi bộ đàm.
— Có một chuyện nữa. — Giản Thục Nghi nói. — Năm 1999. Thâm Quyến.
Cố Kiến Hoa nhắm mắt.
— Tháng Ba năm 1999, Tào Chấn Bang gọi tôi lên, đưa cho tôi một mẩu giấy nhỏ, mép bị ố nước, chữ viết tay: "Sa Đầu Giác – lưu ký – 0814". Ông ấy bảo đây là manh mối về "đồng bọn" của Lương Chính Văn, bảo tôi đi Thâm Quyến một chuyến, tìm ra ai đến nhận thư ở hòm lưu ký ấy. Tôi hỏi mẩu giấy này ở đâu ra. Ông ấy không trả lời. — Ông thở dài. — Tôi đi. Tôi đến bưu cục Sa Đầu Giác, hỏi về hòm lưu ký số 0814. Nhân viên bảo chưa từng có thư nào gửi đến mã ấy. Nhưng có một cô gái trẻ, nói giọng Tây Nam, tuần nào cũng đến hỏi. Cô ta không để lại tên, không để lại địa chỉ.
Sơ Nguyệt cảm thấy tim mình như ngừng đập.
— Tôi ngồi ở quán nước đối diện bưu cục ba ngày. — Cố Kiến Hoa nói. — Ngày thứ ba, tôi thấy cô ta. Mười bảy tuổi, gầy, tóc cắt ngắn như con trai, mặc đồng phục công nhân nhà máy điện tử. Cô ta vào bưu cục, đi ra, tay không. Đứng ở bậc thềm khóc. Tôi nhận ra cô ta. Tôi đã nhìn ảnh cô ta trong hồ sơ mất tích hàng trăm lần.
— Ông đã làm gì?
— Không làm gì cả. — Ông mở mắt. Trong đôi mắt già nua ấy có một thứ ánh sáng rất lạ, vừa đau đớn vừa nhẹ nhõm. — Tôi ngồi yên trong quán nước, nhìn cô ta khóc, nhìn cô ta đi xa dần. Rồi tôi về Vụ Giang, báo cáo với Tào Chấn Bang rằng hòm lưu ký ấy không có ai đến nhận, manh mối là giả. — Ông nhìn con trai. — Đó là việc tốt duy nhất bố làm được trong vụ án này. Một lời nói dối.
* * *
Họ rời viện dưỡng lão lúc gần trưa. Cố Kiến Hoa đã thiếp đi, gương mặt bình yên như một đứa trẻ. Giản Thục Nghi mang biên bản về Viện Kiểm sát, trước khi đi còn quay lại nói với Sơ Nguyệt một câu: "Lời khai của một người mắc Alzheimer, giá trị pháp lý sẽ bị tranh cãi. Nhưng kết hợp với sổ kho gốc, quyển vở của Hà Tiểu Linh và lời khai của Đàm Dã, đủ để tôi xin lệnh khởi tố Tào Chấn Bang. Bệnh viện Quân y không giấu ông ta mãi được."
Diễn Chi đi bộ ra bến phà. Sơ Nguyệt đi bên cạnh anh ta. Họ không nói gì suốt quãng đường xuống đồi. Đến bến phà, anh ta dừng lại, đứng nhìn mặt sông rất lâu.
— Tôi đã viết báo cáo. — Cuối cùng anh ta nói. — Đêm qua, trong bệnh viện. Báo cáo bổ sung hồ sơ vụ án, đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự của nguyên Đội phó Cố Kiến Hoa về hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án và nhận hối lộ. Tôi đã ký tên. — Anh ta cười, nụ cười méo mó. — Cố Diễn Chi, cán bộ Tổ án tồn đọng. Ký tên dưới tên cha mình.
Sơ Nguyệt nhìn anh ta. Gió sông thổi tung mái tóc ngắn của anh ta, làm lộ ra miếng băng gạc trên trán.
— Ông ấy biết. — Cô nói khẽ. — Lúc nãy, khi ông ấy nói "đó là việc tốt duy nhất bố làm được", ông ấy nhìn anh. Ông ấy biết anh sẽ làm gì. Tôi nghĩ ông ấy muốn anh làm thế.
Diễn Chi im lặng.
— Bố tôi đã chết vì làm điều đúng. — Sơ Nguyệt nói tiếp. — Cha anh đã sống hai mươi tám năm vì không làm điều đúng. Tôi không biết ai khổ hơn ai. Nhưng tôi biết, hôm nay, anh đã làm điều đúng. Như bố tôi.
Anh ta quay sang nhìn cô. Đôi mắt một mí sâu thẳm ấy ướt đỏ, nhưng không có giọt nước mắt nào rơi xuống.
— Lương Sơ Nguyệt. — Anh ta nói. Lần đầu tiên anh ta gọi đủ tên cô. — Cảm ơn cô.
Chuyến phà kéo còi, chậm rãi cập bến.
* * *
Tối hôm ấy, Sơ Nguyệt về nhà, ngồi một mình trong phòng ngủ, mở cái túi thư da bò ra.
Bên trong còn sáu lá thư. Năm lá cô chưa kịp giao: thư của thầy giáo "N." gửi cô giáo Diêu Thục Cầm, hóa đơn tiền nước, tấm bưu thiếp núi Nga Mi, hai lá thư nhà. Và lá thư thứ mười một.
Phong bì trắng, không tem. "Hòm thư lưu ký số 0814, Bưu cục Sa Đầu Giác, Thâm Quyến". Không có tên người nhận. Người gửi: "Bưu tá 0417".
Cô cầm nó lên, nhìn nét chữ của bố. Cái số 4 có móc nhỏ ở đỉnh. Phong bì dày hơn những lá khác, sờ thấy cộm, như bên trong có gì đó ngoài giấy.
Mẩu giấy trong túi áo bố cô mà Phùng Khải Minh lấy đi, mẩu giấy đã đến tay Tào Chấn Bang, ghi "Sa Đầu Giác – lưu ký – 0814". Có lẽ bố cô đã viết nó cho chị Tiểu Linh, dặn chị đến đó nhận thư. Có lẽ ông viết hai bản. Một bản đưa cho chị Tiểu Linh trước khi chị lên thuyền. Một bản để trong túi áo, để nhớ.
Rồi ông viết lá thư này. Ông định gửi nó đi vào buổi sáng, cùng với lá thư cho Cố Kiến Hoa. Ông bỏ nó vào túi thư, nhét túi thư vào hốc đá sau tủ phân loại số bốn. Rồi ông quay lại hầm phòng không để lấy cuốn sổ kho gốc, bằng chứng cuối cùng.
Và ông không bao giờ trở về để gửi nó đi.
Cố Kiến Hoa nói: "Tuần nào cũng có một cô gái đến hỏi." Năm 1999.
Còn bây giờ?
Sơ Nguyệt nhìn đồng hồ. Chín giờ bốn mươi tối. Cô mở điện thoại, tra số của bưu cục Sa Đầu Giác, Thâm Quyến. Giờ này chắc chắn đã đóng cửa. Nhưng cô vẫn bấm số.
Chuông đổ một hồi dài. Cô định tắt máy thì đầu dây bên kia có người nhấc máy. Một giọng phụ nữ già, nói tiếng phổ thông pha giọng Quảng Đông.
— Bưu cục Sa Đầu Giác đây, ca trực đêm. Ai đấy?
— Cháu chào bác. Cháu là Lương Sơ Nguyệt, bưu tá ở Vụ Giang. — Cô nói, giọng run run. — Cháu muốn hỏi một chuyện rất cũ. Bưu cục mình có dịch vụ thư lưu ký không ạ? Cháu muốn hỏi về mã lưu ký 0814.
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu. Lâu đến mức Sơ Nguyệt tưởng đã mất sóng.
— 0814. — Bà già nói, giọng bỗng trở nên rất lạ. — Cháu nói 0814?
— Vâng.
— Bác làm ở bưu cục này ba mươi hai năm rồi, sang năm về hưu. — Bà nói chậm rãi. — Dịch vụ lưu ký bỏ từ lâu rồi. Nhưng mã 0814 thì bác nhớ. Cả bưu cục này ai cũng nhớ.
Sơ Nguyệt nín thở.
— Có một người phụ nữ. — Bà già nói. — Hai mươi tám năm nay, năm nào cũng vậy, cứ đến ngày mười lăm tháng Tám là cô ấy đến. Đứng trước quầy, hỏi đúng một câu: "Có thư cho mã lưu ký 0814 không?" Bọn bác bảo không có. Cô ấy cảm ơn, rồi đi. Năm đầu tiên cô ấy còn là con bé mười sáu mười bảy tuổi. Năm nay tóc đã có sợi bạc rồi.
Bà ngừng lại một chút.
— Mà cháu ơi, chuyện lạ lắm. Chiều nay cô ấy lại đến. Không phải ngày mười lăm tháng Tám. Cô ấy cầm một tờ báo, mắt đỏ hoe, hỏi bác cách gửi một tấm bưu thiếp đi Vụ Giang. Gửi cho ai thì bác không nhìn rõ. Chỉ thấy cô ấy ghi một con số.
Sơ Nguyệt nắm chặt điện thoại đến mức các ngón tay tê dại.
— Con số gì ạ?
— Bốn số. Bác nhớ vì nó lạ. — Bà già nói. — 0417.