Đàm Dã.
Cái tên ấy, Sơ Nguyệt đã nghe qua. Không phải từ lá thư, mà từ chính những con ngõ cô đi qua mỗi ngày.
— Trưởng ban bảo vệ của Khải Thịnh. — Diễn Chi nói khi họ rời khỏi quán mạt chược, bước xuống những bậc cầu thang sắt hoen gỉ của khu chợ cũ. Anh ta vừa tra xong trên điện thoại. — Bốn mươi bảy tuổi. Theo Phùng Khải Minh từ năm 1996, khi Phùng còn là chủ nhiệm kho. Từ một thằng khuân vác thành người tin cẩn nhất. Không vợ con. Không tiền án. Hồ sơ sạch đến mức đáng ngờ.
— Anh định làm gì?
— Triệu tập anh ta lên phân cục lấy lời khai. — Diễn Chi ngừng lại, nhíu mày. — Nhưng nếu tôi làm thế, Phùng Khải Minh sẽ biết ngay trong vòng một giờ. Có người trong phân cục đã báo tin cho họ về hồ sơ, cô nhớ chứ? Tôi cần thêm thời gian. Tôi cần biết ai là người đó trước.
— Vậy tôi đi.
Anh ta quay phắt lại.
— Không được.
— Tôi là bưu tá. — Sơ Nguyệt nói. — Tôi đi lại khắp khu phố này, gặp ai cũng là chuyện bình thường. Không ai nghi một bưu tá.
— Người của Khải Thịnh vừa đe dọa cô ở nhà bà Hà. Nhà cô vừa bị lục. Cô nghĩ họ không biết cô là ai?
— Thì sao? — Cô nhìn thẳng vào mắt anh ta. — Đồng chí Cố, bố tôi chết hay sống, hai mươi tám năm nay không ai tìm. Chị Tiểu Linh chết hay sống, hai mươi tám năm nay không ai tìm. Bây giờ có một người có thể biết, tôi không chờ được nữa.
Diễn Chi nhìn cô rất lâu. Gió từ sông thổi lên, làm tung mấy sợi tóc mái của cô.
— Cô cứng đầu thật. — Cuối cùng anh ta nói.
— Mẹ tôi bảo tôi giống bố.
— Vậy thì tôi bắt đầu hiểu vì sao bố cô lại chạy xuống bến giữa đêm lũ rồi.
Câu nói ấy không có ý chế giễu. Sơ Nguyệt nghe ra trong đó một điều gì đó khác, gần như là sự tôn trọng.
* * *
Sáng thứ Bảy, ngày mùng bảy tháng Mười một, bốn giờ bốn mươi phút.
Sơ Nguyệt ngồi thu mình trong bóng tối dưới mái hiên đổ nát của nhà số 8 ngõ Quế, đối diện nhà bà Quế Anh. Cô mặc áo khoác đen thay vì đồng phục, ôm một cái phích trà nóng, chân tê cóng vì lạnh.
Ý nghĩ này đến với cô từ tối qua, khi cô ghé qua nhà bà Quế Anh hỏi mượn lá thư của A Dã. Bà cụ đưa thư cho cô, rồi như sực nhớ ra, bà nói thêm một chuyện mà trước giờ bà chưa từng kể với ai:
— Hai mươi mấy năm nay, cứ đầu tháng là có người để trước cửa nhà bà một bao gạo, một can dầu, mùa đông thêm một sọt than. Không biết ai. Bà hỏi khắp ngõ, không ai nhận. Bà nghĩ là hội từ thiện của phường. Nhưng phường bảo không phải.
Hôm nay là đầu tháng. Ngày bảy.
Năm giờ kém mười. Sương bắt đầu dâng lên từ mặt sông, trườn qua những đống gạch vụn, quấn quanh thân cây quế già đánh dấu X đỏ.
Rồi cô nghe thấy tiếng bước chân.
Một bóng người cao lớn hiện ra từ đầu ngõ, vai vác một bao tải nặng, tay xách một can nhựa. Người ấy đi rất chậm, rất nhẹ, như sợ đánh thức ai đó. Đến trước cửa nhà số 9, người ấy đặt bao tải và can dầu xuống bậc thềm, xếp ngay ngắn, rồi lặng lẽ đứng đó, nhìn chậu thài lài trên cửa sổ tầng hai.
Đậu Phụ từ đâu chạy ra, cọ cọ vào ống quần người ấy, kêu meo meo khe khẽ. Người ấy ngồi xổm xuống, xoa đầu con mèo, rút từ túi áo ra một miếng cá khô.
— Ăn đi. — Một giọng đàn ông trầm khàn. — Trông bà cho cẩn thận.
Sơ Nguyệt đứng dậy, bước ra khỏi bóng tối.
— Anh Đàm Dã.
Người đàn ông giật mình quay lại. Ánh đèn đường vàng vọt từ đầu ngõ hắt lên gương mặt anh ta: thô ráp, xương gò má cao, da sạm nắng gió, một vết sẹo trắng cắt ngang chân mày trái, chia nó làm hai nửa. Anh ta mặc áo khoác đen có logo chim ưng vàng của Khải Thịnh, nhưng khóa kéo kéo lên tận cằm, như muốn giấu nó đi.
Ánh mắt anh ta nhìn cô, từ ngạc nhiên chuyển sang cảnh giác, rồi chuyển sang một thứ gì đó rất phức tạp.
— Bưu tá. — Anh ta nói. — Cô là con gái Lương Chính Văn.
— Anh biết tôi.
— Hầu Tam về kể. Cô dọa nó cản trở nhân viên bưu chính. — Khóe môi anh ta nhếch lên rất nhẹ. — Làm gì có điều luật đó.
— Tôi biết. — Sơ Nguyệt nói. — Nhưng anh ta tin.
Đàm Dã nhìn cô một lúc, rồi đứng dậy, phủi tay. Anh ta cao hơn cô gần hai cái đầu, đứng chắn ngang con ngõ hẹp như một bức tường.
— Cô ngồi đây từ mấy giờ?
— Bốn giờ bốn mươi.
— Lạnh như thế này. — Anh ta lắc đầu. — Cô muốn gì?
— Tôi muốn hỏi anh vì sao hai mươi tám năm nay anh mang gạo đến cho bà Hà mà không để lại tên.
Đàm Dã không trả lời.
— Tôi muốn hỏi anh vì sao người của anh đến đe dọa bà, mà anh lại đến đây lúc năm giờ sáng xoa đầu con mèo của bà. — Sơ Nguyệt tiến lên một bước. — Và tôi muốn đưa cho anh cái này.
Cô rút lá thư từ túi áo khoác ra. Phong bì màu nâu nhạt. Tem tám mươi xu hình hoa mẫu đơn. Dòng chữ bút bi xanh to và vụng về: "Gửi Hà Tiểu Linh, số 9 ngõ Quế".
Và góc dưới cùng, nhỏ xíu: "A Dã".
Sơ Nguyệt đã nghĩ đến rất nhiều phản ứng có thể có. Tức giận. Chối bỏ. Bỏ đi. Thậm chí là đe dọa cô. Nhưng cô không nghĩ đến điều đã xảy ra.
Người đàn ông cao lớn ấy nhìn lá thư, và cả thân hình to lớn của anh ta như bị rút hết xương. Anh ta lùi lại một bước, lưng va vào bức tường đá phủ rêu, rồi trượt dần xuống, ngồi bệt trên bậc thềm lạnh ngắt, ngay cạnh bao gạo vừa đặt xuống.
— Cô… — Giọng anh ta vỡ ra. — Cô lấy cái này ở đâu?
— Trong túi thư của bố tôi. Nó bị kẹt ở bưu cục từ ngày mười ba tháng Tám năm 1998. Chị Tiểu Linh chưa bao giờ nhận được nó.
Đàm Dã đưa bàn tay to bè, chai sạn ra, run rẩy cầm lấy lá thư. Anh ta nhìn nét chữ của chính mình, nét chữ của một thằng bé mười chín tuổi ít học, viết đi viết lại ba lần cho đỡ xấu.
— Nó chưa đọc. — Anh ta thì thầm. — Nó chưa bao giờ đọc…
— Bà Hà đã cho phép tôi mở. — Sơ Nguyệt nói khẽ. — Anh dặn chị ấy đừng nói với ai chuyện ở kho số 3. Anh hứa đưa chị ấy đi Thâm Quyến xem biển.
Đàm Dã gục đầu xuống hai đầu gối. Bờ vai rộng lớn của anh ta run lên. Không có tiếng khóc. Chỉ có tiếng thở nặng nề, đứt quãng, như tiếng thở của một người bị chết đuối vừa được kéo lên bờ.
Đậu Phụ lại gần, dụi đầu vào cánh tay anh ta.
Sơ Nguyệt đứng yên, chờ. Sương quấn quanh hai người như một tấm màn. Phía chân trời, sau những chiếc cần cẩu vàng, bầu trời bắt đầu chuyển sang màu xám bạc.
* * *
Rất lâu sau, Đàm Dã mới ngẩng lên. Mắt anh ta đỏ hoe, nhưng giọng đã bình tĩnh trở lại, bình tĩnh một cách mệt mỏi.
— Hai mươi tám năm. — Anh ta nói. — Tôi đợi ngày này hai mươi tám năm rồi. Ngày có người đến hỏi tôi. Tôi cứ nghĩ người đó sẽ là công an. Không ngờ lại là một con bé bưu tá.
— Tôi hai mươi tám tuổi rồi.
— Ừ. — Anh ta nhìn cô. — Cô sinh năm ấy. Tôi biết. Ba cô hay khoe. Anh ấy khoe với tất cả mọi người, khoe cả với bọn khuân vác chúng tôi. "Con gái tao biết lẫy rồi." "Con gái tao cười với tao rồi." Bọn tôi trêu anh ấy là ông bố ngốc.
Sơ Nguyệt cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại. Cô ngồi xuống bậc thềm, cách anh ta một khoảng.
— Kể cho tôi nghe đi. — Cô nói. — Đêm mười bốn tháng Tám.
Đàm Dã nhìn ra màn sương. Ánh mắt anh ta trôi đi xa, rất xa.
— Chiều mười bốn, chú Phùng gọi điện xuống Phù Lăng, bảo tôi về gấp. Tôi nhảy lên xe tải chở hàng, đến kho lúc gần bảy giờ tối. Mưa như trút. Nước sông đã lên đến bậc thứ hai mươi. Chú Phùng đưa chùm chìa khóa cho tôi, bảo đêm nay chuyển một lô hàng lên chỗ cao, tôi phụ trách mở cửa, khóa cửa, không cho ai vào.
— Hàng gì?
— Thuốc. — Anh ta nói. — Mấy trăm thùng thuốc. Tôi biết. Tôi không ngu. Không ai chuyển hàng lên chỗ cao bằng cách chất xuống thuyền. Có một chiếc thuyền máy không đăng ký neo ở cầu tàu riêng phía sau kho. Bọn họ khiêng thuốc từ kho xuống thuyền suốt từ tám giờ đến mười một giờ đêm. Tôi đứng ở cửa, cầm đèn soi đường cho họ.
Anh ta nhắm mắt.
— Khoảng mười giờ, tôi thấy Linh Linh.
— Chị ấy đến kho?
— Nó đứng dưới mái hiên nhà kho bên cạnh, cầm cái ô hoa tím. Tôi chạy ra, kéo nó vào chỗ tối. Tôi hỏi nó đến đây làm gì. Nó bảo nó đến xem bọn họ làm gì. Nó bảo nó đã chép lại sổ sách thật, chép hết rồi, giờ nó còn biết cả chuyện thuốc bị chở đi bằng thuyền nữa. Nó bảo sẽ đưa hết cho chú bưu tá Lương. Chú ấy quen một người ở báo tỉnh. — Đàm Dã lắc đầu, chậm rãi, như người đang đau. — Tôi van nó. Tôi bảo nó về nhà đi, coi như không thấy gì. Tôi bảo nó không hiểu chú Phùng là người thế nào đâu. Nó nhìn tôi, ánh mắt như nhìn người lạ. Nó hỏi: "A Dã, anh đứng soi đèn cho bọn họ đấy à?"
Giọng anh ta khàn đặc.
— Tôi không trả lời được. Nó quay lưng chạy đi. Tôi đứng nhìn cái ô hoa tím biến mất trong mưa.
— Rồi sao nữa?
— Mười một giờ, thuyền chở hàng đi. Tôi khóa cửa kho theo lệnh. Chú Phùng hỏi tôi: "Con bé nhà họ Hà có đến đây không?" — Đàm Dã mở mắt ra. — Tôi nói không.
— Ông ta biết về chị Tiểu Linh?
— Ông ta biết từ ngày con bé hỏi cô Bạch về số thuốc chênh lệch. Cô Bạch sợ quá, báo lại cho ông ta. — Anh ta cười chua chát. — Ai cũng sợ. Ai cũng báo lại.
Sơ Nguyệt im lặng. Cô nghĩ đến người phụ nữ ngồi trong quán mạt chược đầy khói thuốc, hai mươi tám năm không dám ngủ yên vì sợ tiếng nước.
— Sau đó tôi ở lại trực kho. — Đàm Dã nói tiếp. — Chú Phùng về văn phòng hợp tác xã trên phố. Tôi ngồi trong phòng bảo vệ, không ngủ được, cứ nghĩ đến Linh Linh. Khoảng hai giờ rưỡi sáng, mưa ngớt một chút. Tôi ra cầu tàu hút thuốc.
Anh ta dừng lại. Sơ Nguyệt thấy bàn tay anh ta siết chặt lá thư đến mức phong bì nhàu lại.
— Tôi thấy hai người. Ở phía dưới, chỗ bến thuyền hàng, cách kho chừng hai trăm mét. Một người cầm đèn pin. Ánh đèn màu đỏ.
Tim Sơ Nguyệt như ngừng đập.
— Đèn pin bọc vải đỏ. — Cô thì thầm.
— Cả khu phố chỉ có một người dùng loại đèn ấy. — Đàm Dã gật đầu. — Người còn lại cầm ô. Ô hoa tím. Hai người đi rất nhanh về phía mấy chiếc thuyền hàng xuôi dòng neo ở bến dưới. Tôi đứng nhìn. Tôi không gọi. Tôi nghĩ… tôi nghĩ có lẽ chú bưu tá đưa nó đi trốn. Có lẽ như thế là tốt nhất.
— Rồi sao?
— Rồi cái chấm đỏ và cái ô tím khuất sau dãy thuyền. Tôi không nhìn thấy nữa.
Anh ta nhìn cô, ánh mắt trống rỗng.
— Đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy Linh Linh.
Sơ Nguyệt ngồi lặng trên bậc thềm lạnh. Trong đầu cô, những mảnh ghép quay cuồng. Hai giờ sáng, bố cô chạy qua tiệm may ông Tống, nói "cháu phải lấy lại một thứ". Hai giờ rưỡi, bố cô và chị Tiểu Linh đi về phía những chiếc thuyền hàng xuôi dòng.
Vậy… những lời đồn là thật sao? Bố cô thật sự đã đưa chị Tiểu Linh đi?
Không. Không phải bỏ trốn. Là đưa đi trốn.
— Còn bố tôi? — Cô hỏi, giọng run lên. — Sau đó bố tôi đi đâu?
Đàm Dã im lặng.
Rất lâu. Lâu đến mức con mèo Đậu Phụ đã chán, bỏ đi chỗ khác.
— Tôi không biết. — Cuối cùng anh ta nói.
Nhưng anh ta không nhìn cô khi nói câu đó. Anh ta nhìn xuống bàn tay mình. Đôi bàn tay to bè, chai sạn, nắm chặt lá thư.
Sơ Nguyệt nhìn thấy. Và cô biết anh ta đang nói dối.
— Anh Đàm. — Cô nói khẽ. — Anh mang gạo đến cho bà Hà hai mươi tám năm. Anh biết vì sao không? Vì anh có lỗi. Anh có lỗi với chị Tiểu Linh vì đêm ấy anh đứng soi đèn cho bọn họ. Nhưng anh có lỗi với bố tôi vì điều gì?
Đàm Dã đứng phắt dậy. Bóng anh ta đổ trùm lên cô.
— Cô đừng hỏi nữa. — Giọng anh ta trầm xuống, gần như là gầm gừ. — Cô nghe tôi. Đừng hỏi nữa. Cô không biết Phùng Khải Minh là người thế nào đâu. Hai mươi tám năm trước ông ta là chủ nhiệm một cái kho. Bây giờ ông ta ngồi ăn cơm với thị trưởng. Nhà cô bị lục là lời cảnh cáo. Lần sau sẽ không chỉ là lục nhà nữa đâu.
— Anh đang đe dọa tôi?
— Tôi đang cứu cô! — Anh ta gần như hét lên, rồi chợt nhận ra mình quá to tiếng, liếc nhìn về phía cửa sổ nhà bà Quế Anh. Khi nói tiếp, giọng anh ta hạ xuống, khàn đặc. — Vụ lục nhà cô không phải người của tôi làm. Có lệnh từ trên xuống, giao thẳng cho thằng Hầu Tam, không qua tôi. Cô hiểu nghĩa là gì không? Nghĩa là chú Phùng không còn tin tôi nữa. Nghĩa là ông ta đang sợ.
Anh ta nhét lá thư vào túi áo trong, ngay chỗ ngực trái. Rồi anh ta nhìn cô lần cuối, ánh mắt vừa giận dữ vừa tuyệt vọng.
— Con gái của Lương Chính Văn. — Anh ta nói. — Ba cô đã chạy về phía nước lũ một lần rồi. Cô đừng chạy theo.
Anh ta quay lưng, bước nhanh ra khỏi ngõ Quế, biến mất trong màn sương sớm.
Sơ Nguyệt ngồi lại một mình trên bậc thềm nhà số 9. Bên cạnh cô là bao gạo và can dầu, xếp ngay ngắn, chờ một bà cụ tám mươi tám tuổi thức dậy mở cửa.
* * *
Buổi chiều, cô đến bưu cục như thường lệ. Thứ Bảy, chỉ có nửa ngày làm việc. Khâu Đại Niên đang dán nhãn các thùng hồ sơ chuẩn bị chuyển đi, Tiểu Bàng đang tháo những mẩu giấy ghi tên ngõ khỏi các ô tủ phân loại, cẩn thận xếp vào một cái hộp giày.
— Em giữ làm kỷ niệm. — Cậu cười ngượng khi thấy cô nhìn. — Chú Khâu bảo vứt đi, nhưng em tiếc.
— Ừ. Giữ đi.
Cô ngồi xuống bàn phân loại, mở cuốn sổ tay bìa xanh, ghi lại tất cả những gì Đàm Dã đã kể. Giờ giấc. Địa điểm. Ai đứng ở đâu. Ánh đèn màu gì. Ô màu gì. Cô viết bằng nét chữ nhỏ và đều đặn, như ghi địa chỉ người nhận.
Hai giờ sáng: bố đi qua tiệm may ông Tống, xuống bến.
Hai giờ rưỡi: bố và chị Tiểu Linh đi về phía thuyền hàng xuôi dòng.
Sau đó?
Cô nhìn dấu chấm hỏi rất lâu.
Điện thoại cô rung lên. Màn hình hiện tên: "Cố Diễn Chi".
— Alo?
Đầu dây bên kia im lặng một giây. Sơ Nguyệt nghe thấy tiếng gió rít, tiếng máy móc gầm gừ, tiếng người nói lao xao.
— Cô Lương. — Giọng Diễn Chi vang lên. Cô chưa bao giờ nghe giọng anh ta như thế này. Không đều đều. Không lạnh lùng. Mà căng như một sợi dây đàn sắp đứt. — Cô đang ở đâu?
— Ở bưu cục. Có chuyện gì vậy?
— Cô ở yên đó. Tôi sẽ đến đón cô. — Anh ta ngừng lại. Tiếng gió rít lên trong điện thoại. — Một tiếng trước, đội phá dỡ của Khải Thịnh đang đào móng ở khu Kho số 3 bến Vọng Giang. Máy xúc đào trúng một đường hầm phòng không cũ bị bịt kín bằng bê tông, nằm ngay dưới nền kho.
Sơ Nguyệt cảm thấy cây bút trong tay mình rơi xuống bàn.
— Bên trong đường hầm, — giọng Diễn Chi khàn đi, — có hài cốt người. Và bên cạnh hài cốt, có một tấm phù hiệu kim loại đã gỉ sét. Phù hiệu nhân viên bưu chính.
Anh ta hít vào một hơi.
— Trên phù hiệu khắc số 0417.