Chiếc xe công vụ màu trắng đã đi khuất từ lâu, nhưng Lục Châu vẫn đứng trước cửa chòi gạch, nhìn tờ giấy niêm phong có con dấu đỏ.
Đoàn Vĩ là người cuối cùng rời đi. Trước khi lên xe máy, anh ta dừng lại bên cạnh cô, ngập ngừng một lúc rồi nói nhỏ:
"Cô Bạch, ổ khóa đó cô mua ở đâu?"
"Tiệm ngũ kim đầu phố chính trên trấn. Loại ba mươi lăm tệ."
"Loại đó, người có nghề chọc hai phút là mở." Anh ta nhìn về phía cồn cát nhỏ cách chòi bốn mươi mét về phía bắc. "Mấy tấm ảnh kia chụp từ trên cao, góc chếch xuống. Người chụp đứng ở chỗ kia. Tôi sẽ ghi vào biên bản. Nhưng cô biết đấy, gió ở đây thổi một đêm là chẳng còn dấu chân nào."
"Anh tin tôi không bơm?"
Đoàn Vĩ không trả lời thẳng. Anh ta chỉ nói: "Người tự bơm nước trái phép thì không ai lại đi khóa cửa bằng ổ khóa mới toanh rồi để người ta chụp ảnh cửa mở. Chuyện này ngược đời quá."
Anh ta nổ máy, đi mất.
Lục Châu ngồi bệt xuống bậc cửa chòi. Đại Hoàng nằm xuống cạnh cô, mõm gác lên chân cô. Từ góc vườn ươm, những mầm Thiết Căn vẫn run run trong gió.
"Tiểu Lục," cô nói. "Bao nhiêu cây đang cần nước?"
"Vườn ươm: một nghìn bốn trăm bốn mươi ba cây sa sa một năm tuổi, khả năng chịu hạn tốt, có thể chờ thêm bảy đến mười ngày. Một trăm mầm Thiết Căn, khả năng chịu hạn trung bình. Ngoài đồng: một nghìn không trăm hai mươi cây trồng từ ngày mười tám đến ngày hai mươi tám tháng ba, đang trong giai đoạn bám rễ. Ước tính ba trăm bốn mươi cây có nguy cơ chết nếu không được tưới trong năm ngày tới."
Ba trăm bốn mươi cây. Cô nhắm mắt lại.
* * *
Hai ngày tiếp theo, cuộc chiến chở nước bước sang một giai đoạn mới, khốc liệt hơn.
Giếng làng ở sân nhà văn hóa vẫn còn nước, nhưng chủ nhiệm Mã Chí Bình gọi điện cho cô vào sáng ngày mười sáu, giọng khó xử: có người trong thôn phàn nàn rằng nhà họ Bạch lấy quá nhiều nước của giếng chung. Ông không cấm, chỉ "mong cô hiểu cho". Lục Châu hiểu. Mười bảy hộ đã ký cho Kim Ốc thuê đất, và Tôn Đức Vượng không cần tự mình nói gì, đã có người nói thay.
Giếng nhà bà Lỗ thì ngày càng yếu. Sáng mười bảy, máy bơm nhỏ chạy chưa đầy hai mươi phút đã hút lên toàn bùn. Bà Lỗ đứng nhìn miệng giếng, mặt sầm xuống.
"Giếng này chồng bà đào năm 1979. Bốn mươi bảy năm nay chưa bao giờ đục thế này."
"Bà ơi, con xin lỗi. Con lấy nước nhiều quá."
"Con xin lỗi cái gì!" Bà Lỗ quắc mắt. "Không phải con. Là cái lũ bơm đêm kia kìa. Giếng bà ở phía đông nhà con, gần Kim Ốc hơn. Con tưởng bà không biết đọc à? Bà xem cái bản đồ con vẽ rồi."
Lục Châu đứng sững. Bà Lỗ thở hắt ra, rồi vỗ mạnh lên vai cô.
"Thôi, đi. Đừng đứng đấy mà xin lỗi. Bà dắt lạc đà lên giếng Hồng Thủy."
Giếng Hồng Thủy là một giếng cổ nằm trong một khe núi đá cách thôn bảy cây số về phía nam, nước mặn chát, người không uống được, nhưng cây sa sa thì chịu được. Bà Lỗ dắt cả mười một con lạc đà đi, mỗi con đeo tám can. Một chuyến đi về mất năm tiếng. Mỗi chuyến được gần hai khối nước.
Đêm hôm ấy, Lục Châu ngồi trước khung màu xanh, mở cửa hàng hệ thống. Từ sau khi hoàn thành nhiệm vụ đầu tiên, một trong hai ô "Chưa mở khóa" đã sáng lên mà cô chưa có thời gian để ý:
【Cửa hàng】
– Gel giữ ẩm Lục Châu (đủ cho 100 gốc): 15 Điểm Lục. Giữ ẩm vùng rễ trong 14 ngày.
"Điều kiện mở khóa của món này là gì?"
"Ký chủ có từ một trăm cây sống trở lên. Đã đạt."
Cô có một trăm bốn mươi bốn điểm. Cô tính toán trên giấy: ba trăm bốn mươi cây nguy cấp nhất ngoài đồng, cộng một trăm mầm Thiết Căn, cộng thêm khoảng ba trăm sáu mươi cây có nguy cơ trung bình. Tám trăm gốc. Tám túi. Một trăm hai mươi điểm.
"Đổi tám túi."
Sáng hôm sau, tám túi giấy màu xanh lá nằm ngay ngắn trong góc lán dụng cụ, đúng chỗ cô chỉ định. Bên trong mỗi túi là những hạt gel trong suốt như hạt trân châu nhỏ, khi gặp chút nước liền nở ra thành một khối thạch mềm mát lạnh. Lục Châu chôn chúng quanh gốc từng cây, mỗi gốc một nắm, rồi tưới lên một gáo nước giếng Hồng Thủy. Bà Lỗ hỏi cô đó là gì, cô bảo là chất giữ ẩm mua trên mạng, giới khoa học dùng nhiều. Bà Lỗ gật gù, không hỏi thêm.
Còn lại hai mươi bốn điểm.
Ba hôm sau, khi cô dùng Thấu Thổ nhìn xuống những gốc đã chôn gel, vùng rễ của chúng vẫn giữ được một quầng lam nhỏ, đều đặn như một trái tim đang đập.
* * *
Tối ngày mười chín, Bạch Hạo đến.
Cậu đến lúc đã gần mười giờ đêm, đi bộ từ đầu thôn vì không muốn ai nghe tiếng xe. Cậu đứng ở cổng sân, tay ôm một tập hồ sơ nhựa màu xanh, mặt trắng bệch dưới ánh đèn.
"Chị." Giọng cậu run run. "Em tìm thấy cái này trong hộc xe của bố em. Dưới mấy tờ bản đồ cũ."
Lục Châu đón lấy tập hồ sơ. Bên trong là bộ hồ sơ gia hạn giấy phép khai thác giếng số một, đầy đủ từng trang: đơn đề nghị, bản sao giấy phép cũ, bản đồ vị trí giếng, kết quả phân tích chất lượng nước. Ở trang cuối cùng, chữ ký run run của ông, kèm dấu vân tay đỏ. Ngày ký: tám tháng một năm 2026.
Cô không nói được câu nào. Cô chỉ vuốt nhẹ ngón tay lên dấu vân tay đỏ, như thể nó vẫn còn ấm.
"Bố em không nộp," Hạo nói, mắt nhìn xuống đất. "Em hỏi mẹ em. Mẹ em khóc, kể hết. Bố em nợ ông Tôn một trăm hai mươi nghìn từ hồi nuôi cừu năm 2024. Ông Tôn không đòi gắt, chỉ bảo thỉnh thoảng giúp ông ấy vài việc thì trừ lãi. Cho thuê ba trăm mẫu đất, trừ mười lăm nghìn mỗi năm. Giữ cái hồ sơ này lại, ông ấy bảo trừ thêm hai mươi nghìn."
"Chú có biết ông Tôn giữ lại hồ sơ để làm gì không?"
"Ông Tôn bảo bố em: chỉ chậm vài tháng thôi. Ông già không có giếng thì không trồng được cây, không trồng được cây thì sẽ phải bán đất. Bán cho ông ấy, giá ba trăm nghìn, cả nhà cùng có lợi." Hạo ngẩng lên, mắt đỏ hoe. "Chị, bố em ngu, nhưng bố em không ác. Bố em chỉ sợ. Bố em sợ ông Tôn, sợ nợ, sợ làm gì cũng hỏng. Cả đời bố em thấy mình làm gì cũng hỏng."
Lục Châu đặt tay lên vai cậu em họ.
"Tiểu Hạo. Ngày mai chị muốn gặp chú. Em đi cùng chị được không?"
* * *
Nhà chú hai ở trấn Sa Tỉnh là một căn nhà hai tầng lát gạch đỏ, cách Tôn Ký chưa đầy năm trăm mét. Thím hai Ngô Lệ Bình ra mở cửa, mắt sưng húp. Thím nhìn Lục Châu, nhìn tập hồ sơ màu xanh trên tay cô, rồi không nói gì, quay vào trong gọi chồng.
Chú hai ngồi trong phòng khách, trước một ấm trà đã nguội. Trông chú già đi cả chục tuổi so với hôm tang lễ. Tóc không còn chải bóng, râu lởm chởm, chiếc áo lông vũ xanh đen bám đầy bụi.
Lục Châu đặt tập hồ sơ lên bàn trà, ngay trước mặt chú.
Chú hai nhìn nó rất lâu. Rồi chú úp mặt vào hai bàn tay.
"Tao định nộp," chú nói qua kẽ tay, giọng nghẹn đặc. "Tao định. Tháng hai, sau Tết. Tao nghĩ chậm một tháng thì có sao. Ông già sẽ phải sang tìm tao, phải nói chuyện với tao, phải nhờ tao một lần. Cả đời ông ấy chưa nhờ tao việc gì."
Phòng khách im phăng phắc. Thím hai đứng ở cửa bếp, lấy tạp dề chấm nước mắt.
"Chú," Lục Châu nói, giọng rất khẽ. "Đêm hai mươi tám tháng hai, chú ở đâu?"
Chú hai ngẩng đầu. Mắt chú đỏ ngầu.
"Ở nhà. Ở đây. Bão to quá, tao không ra ngoài." Chú ngừng lại, nuốt khan. "Mười một giờ hai mươi đêm đó, ông Tôn gọi cho tao."
Lục Châu cảm thấy toàn thân mình lạnh đi.
"Ông ấy nói gì?"
"Ông ấy hỏi: 'Ông già nhà anh về nhà chưa? Người của tôi thấy ông ấy đi bộ trong bão, ở gần kho của tôi.' Tao hỏi sao không chở ông ấy về. Ông ấy bảo: 'Ông cụ cứng đầu, không chịu lên xe.' Rồi cúp máy." Chú hai siết chặt hai bàn tay vào nhau đến mức các khớp ngón kêu răng rắc. "Tao gọi cho ông già. Không ai nghe. Tao gọi lại ba lần. Không ai nghe. Tao nghĩ ông về rồi, ngủ rồi, không nghe máy. Ông già lúc nào chẳng cứng đầu. Tao… tao đi ngủ."
Chú không nói tiếp được nữa. Chú cúi gập người, vai run lên từng hồi, tiếng khóc của một người đàn ông năm mươi hai tuổi bị nén lại trong cổ họng, nghe như tiếng gió rít qua khe cửa.
Lục Châu ngồi yên. Cô muốn giận. Cô muốn hét lên, muốn hỏi chú tại sao không ra ngoài, tại sao không gọi người, tại sao chỉ cách một cuộc điện thoại mà chú lại chọn đi ngủ. Nhưng cô nhìn người đàn ông đang gập người trước mặt mình, và cô thấy ông nội. Đôi mắt giống ông. Đôi bàn tay to bè giống ông. Cái cứng đầu cũng giống ông.
"Chú," cô nói. "Người của ông Tôn thấy ông đi bộ trong bão. Vậy xe ba bánh của ông đâu? Chìa khóa xe của ông đâu? Tại sao xe lại nằm dưới mương, cách kho của ông Tôn hai cây số?"
Chú hai ngẩng lên, nhìn cô. Trong mắt chú, lần đầu tiên, cô thấy một thứ gì đó khác ngoài sợ hãi và hối hận. Đó là sự nhận ra.
"Ông ấy nói ông già không chịu lên xe," chú lẩm bẩm. "Nhưng ông già có xe. Ông già đi xe ba bánh. Sao lại phải đi bộ?"
"Đó là điều con muốn biết."
Chú hai nhìn cô rất lâu. Rồi chú lau mặt bằng ống tay áo, đứng dậy, đi vào phòng trong. Một lúc sau, chú quay ra, tay cầm điện thoại, màn hình mở danh sách cuộc gọi. Chú lướt ngón tay xuống, xuống mãi, dừng lại ở một dòng.
"Hai mươi tám tháng hai. Hai mươi ba giờ hai mươi mốt phút. Tôn Đức Vượng. Một phút bốn mươi giây." Chú đưa điện thoại cho cô. "Tao chưa xóa. Tao không dám xóa."
Lục Châu chụp ảnh màn hình bằng điện thoại của mình. Tay cô run đến mức phải chụp ba lần.
"Chú có đồng ý ra làm chứng không? Với công an, với Cục Thủy lợi, về cái hồ sơ, về cuộc gọi, về năm cái giếng trên đất của chú?"
Chú hai im lặng. Thím hai ở cửa bếp nín thở. Bạch Hạo đứng sau lưng Lục Châu, hai tay nắm chặt.
"Tao nợ ông ấy một trăm hai mươi nghìn," chú hai nói. "Ra làm chứng, ông ấy sẽ đòi tao ngay. Nhà này sẽ mất."
"Con biết."
"Mày biết mà vẫn hỏi?"
"Con hỏi vì ông." Lục Châu nhìn thẳng vào mắt chú. "Ông đi bộ trong bão bốn cây số, mặt hướng về nhà. Ông muốn về nhà, chú ạ."
Chú hai nhắm mắt lại. Rất lâu sau, chú gật đầu một cái. Một cái rất khẽ, nhưng Lục Châu nhìn thấy.
* * *
Ba ngày tiếp theo, Hàn Mặc gần như không ngủ.
Anh ta tổng hợp tất cả dữ liệu: đồ thị răng cưa mười bảy đêm liên tiếp từ đầu ghi ở QT3, bản đồ đường đồng mức mặt nước ngầm từ hai mươi bảy giếng trong thôn, ảnh chụp vệ tinh khu kho Kim Ốc, mẩu giấy viết tay của ông Bạch. Anh ta viết một báo cáo khoa học dài ba mươi tư trang, gửi lên Viện nghiên cứu Sa mạc Kim Xuyên, kèm đề nghị Viện chính thức gửi văn bản sang Cục Thủy lợi huyện và Sở Tài nguyên Nước thành phố.
Lục Châu thì đi khắp thôn, cùng bà Lỗ, gõ cửa từng nhà có giếng cạn. Cô không nói nhiều. Cô chỉ cho họ xem bản đồ, chỉ vào ngôi nhà của họ trên những vòng tròn đồng tâm, và hỏi họ có muốn ký tên vào đơn đề nghị kiểm tra hay không.
Bà cụ Ôn ở đầu đông ký đầu tiên, nét chữ nguệch ngoạc như cành cây khô. Rồi đến ông cụ Khang. Rồi đến hai nhà họ Mã từng đào hố thuê cho cô. Rồi đến những nhà cô không quen, những nhà đã từng đứng ở sân nhà văn hóa hôm ấy và nhìn cô bằng ánh mắt nghi ngại. Có ba nhà trong số mười bảy hộ đã ký cho Kim Ốc thuê đất cũng ký.
Đến chiều ngày hai mươi hai, lá đơn có hai mươi ba chữ ký.
Ngày hai mươi ba, Hàn Mặc và Lục Châu mang lá đơn cùng báo cáo lên Cục Thủy lợi huyện. Bạch Kiến Thiết đi cùng, mặc chiếc áo sơ mi trắng duy nhất của mình, tay ôm tập hồ sơ gia hạn màu xanh. Chú nộp hồ sơ, rồi ngồi trong phòng làm việc của phó cục trưởng hơn một tiếng đồng hồ, khai lại mọi chuyện.
Khi ba người bước ra, Trương Khải chạy theo xuống tận cầu thang.
"Cô Bạch, phó cục trưởng đã ký quyết định. Đoàn kiểm tra liên ngành sẽ xuống Kim Ốc ngày hai mươi tám." Anh ta ngập ngừng. "Tôi biết thế là lâu. Nhưng phải phối hợp với công an, với Sở, cần thời gian."
"Còn giếng số một?"
"Nếu đoàn kiểm tra xác minh được đơn tố cáo cô là vu khống, quyết định niêm phong sẽ được hủy." Trương Khải hạ giọng. "Nhưng tôi phải nói thật: người đứng sau Kim Ốc có quan hệ rộng. Từ giờ đến ngày hai mươi tám, cô cẩn thận."
* * *
Sáng ngày hai mươi tư, Tiểu Lục thông báo: trong số một nghìn không trăm hai mươi cây trồng từ mười tám đến hai mươi tám tháng ba, những cây trồng trước ngày hai mươi lăm đã đủ ba mươi ngày. Sáu trăm bảy mươi hai cây đạt điều kiện, sáu trăm sáu mươi tư cây còn sống.
Điểm Lục: sáu trăm tám mươi tám.
Lục Châu nhìn con số ấy, rồi nhìn ra ngoài cửa sổ, về phía những hàng sa sa con ở khu Tây Ba và Bắc Hai. Chúng đã qua được mùa khô đầu tiên, nhờ gel giữ ẩm, nhờ nước mặn giếng Hồng Thủy, nhờ đôi chân của mười một con lạc đà và hai bàn tay của bà Lỗ.
Chiều hôm ấy, khi cô đang ở vườn ươm kiểm tra những mầm Thiết Căn, điện thoại trong túi áo rung lên liên tục. Không phải một tin nhắn, mà là ba, bốn tin nhắn cùng lúc. Cô rút điện thoại ra.
Tin nhắn cảnh báo khẩn cấp của Đài Khí tượng thành phố Kim Xuyên:
"Cảnh báo bão cát cấp độ đỏ. Từ chiều ngày 25/4, các huyện Lạc Sa, Dân Hòa xuất hiện bão cát mạnh, gió cấp 10, giật cấp 12, tầm nhìn dưới 50 mét. Đề nghị người dân không ra ngoài, gia cố nhà cửa, chuồng trại."
Cùng lúc ấy, chiếc loa phát thanh ở đầu thôn bắt đầu rè rè, rồi vang lên giọng chủ nhiệm Mã Chí Bình đọc thông báo, lặp đi lặp lại.
Lục Châu ngẩng đầu nhìn trời. Trời vẫn xanh, nhưng ở chân trời phía tây bắc, phía sa mạc Hắc Sa, một dải mây màu vàng đục đã xuất hiện, mỏng như một nét bút chì.
Bà Lỗ dắt Lão Tam đi qua cổng vườn ươm. Bà dừng lại, đưa tay che mắt nhìn về phía chân trời ấy rất lâu. Rồi bà quay sang nhìn cô, và Lục Châu chưa bao giờ thấy bà Lỗ nghiêm mặt đến thế.
"Bão đen," bà nói. "Giống hệt đêm ông con đi."