Chiều ngày hai tháng tư, trước khi rời Cục Thủy lợi huyện, Lục Châu ngồi ở bàn tiếp dân thêm hai tiếng đồng hồ, điền lại từ đầu bộ hồ sơ gia hạn giếng số một. Trương Khải giúp cô kiểm tra từng trang, chỉ chỗ cần đóng dấu, chỗ cần bản sao. Lúc cô đưa bộ hồ sơ hoàn chỉnh, anh ta đóng dấu "Đã tiếp nhận" lên trang bìa, ghi ngày, rồi nói nhỏ:
"Cô Bạch, tôi sẽ cố đẩy nhanh. Nhưng trong thời gian chờ, cô đừng bơm. Tôi nói thật, đang có người để mắt đến giếng của cô."
"Ai?"
Trương Khải lắc đầu, không trả lời, chỉ đẩy gọng kính lên.
Trên chuyến xe khách về trấn, Lục Châu gọi cho Hàn Mặc. Anh ta nghe máy sau hồi chuông đầu tiên.
"Giếng số một mất phép rồi," cô nói. "Tôi phải tắt máy bơm. Ít nhất hai tháng."
Đầu dây bên kia im lặng một lúc.
"Cây trong vườn ươm cần bao nhiêu nước một tuần?"
"Tôi tính rồi. Nếu chỉ tưới đúng những cây thiếu ẩm, khoảng ba khối. Một nghìn một trăm hai mươi cây ngoài đồng, mỗi cây tưới thêm nửa can trong hai tuần tới, khoảng năm khối nữa."
"Tám khối. Chở bằng gì?"
"Xe ba bánh của ông có một bồn nhựa một tấn. Giếng nhà bà Lỗ còn nước. Giếng làng ở sân nhà văn hóa cũng còn."
"Được." Giọng Hàn Mặc vẫn đều đều, nhưng cô nghe thấy tiếng anh ta đang đi, tiếng cửa xe đóng sầm. "Tôi có ý này. Viện có mấy cái đầu ghi áp lực tự động, thả xuống giếng quan trắc, mười phút ghi một lần mực nước. Tôi mượn một cái, lắp vào QT3."
"Để làm gì?"
"Nếu có người bơm nước ngầm với lưu lượng lớn vào ban đêm, mực nước ở QT3 sẽ tụt theo giờ bơm. Ban ngày dừng bơm, nước hồi lại một chút. Đồ thị sẽ có hình răng cưa." Anh ta ngừng lại. "Mẩu giấy của ông Bạch viết bơm đêm từ mười một giờ đến năm giờ sáng. Nếu đồ thị khớp với giờ ấy…"
"…thì không cần ai trèo qua hàng rào, cũng chứng minh được," Lục Châu tiếp lời.
"Ừ."
Cô tựa đầu vào cửa kính xe khách, nhìn những hàng dương lướt qua bên ngoài. Đây là lần đầu tiên trong tháng này cô cảm thấy mình không đi một mình.
* * *
Bảy giờ sáng ngày ba tháng tư, Lục Châu tắt cầu dao máy bơm giếng số một, khóa cửa chòi gạch bằng một ổ khóa mới mua trên trấn, rồi đứng nhìn bồn nhựa năm tấn còn lưng lửng nước. Đó là chỗ nước cuối cùng từ giếng của ông.
Rồi cuộc chiến chở nước bắt đầu.
Mỗi sáng, cô lái xe ba bánh chở bồn nhựa một tấn đến giếng nhà bà Lỗ, dùng máy bơm nhỏ chạy xăng hút nước lên. Giếng nhà bà Lỗ sâu hai mươi hai mét, nước trong và lạnh, nhưng mỗi lần chỉ hút được nửa bồn là nước đục, phải chờ một tiếng cho giếng hồi. Cô chở ra vườn ươm, rồi quay lại. Bà Lỗ dắt ba con lạc đà khỏe nhất trong đàn mười một con, mỗi con đeo hai bên sườn bốn can nhựa hai mươi lít, đi từ giếng làng ở sân nhà văn hóa ra đồng. Con đầu đàn tên Lão Tam, to lớn, bướu đôi căng tròn, mỗi lần bị buộc can vào là lại phun phì phì đầy bất mãn, nhưng vẫn đi.
Tiểu Đông nghỉ học buổi chiều, phụ trách cầm sổ ghi chép xem cây nào đã tưới, cây nào chưa. Thằng bé cẩn thận đến mức Lục Châu phải bật cười: nó vẽ từng hàng cây thành những ô vuông nhỏ trong vở, tô xanh ô nào đã tưới, để trắng ô nào chưa.
"Chị Châu Châu, em vẽ giống ông Bạch không?"
"Giống. Đẹp hơn ông nhiều."
"Ông Bạch vẽ xấu lắm. Ông vẽ con lạc đà mà em tưởng con chó."
Lục Châu không tưới tràn lan. Cô dùng Thấu Thổ đi dọc từng luống, từng hàng, tìm những gốc cây có vùng rễ đã nhạt màu lam, đánh dấu bằng một que tre cắm cạnh gốc. Chỉ những gốc có que tre mới được tưới. Nhờ vậy, tám khối nước một tuần được chia đến đúng những nơi cần nó nhất.
Nhưng nhịp độ này làm cô kiệt sức. Mỗi ngày dùng Thấu Thổ gần một tiếng, chia thành từng lượt ngắn, vẫn khiến cô đau đầu đến tận đêm. Bà Lỗ ép cô uống một thứ trà đen đặc nấu với táo tàu và kỷ tử, bảo là bổ máu.
* * *
Ngày bốn tháng tư, đúng ba mươi ngày sau khi nhận nhiệm vụ đầu tiên, Lục Châu đứng ở đầu hàng một trăm cây sa sa ở rìa khu Tây Ba từ lúc trời vừa sáng.
Cô không cần Tiểu Lục đếm. Cô tự đi dọc hàng, từng cây một. Những cây con đã bén rễ, cành mới nhú lên xanh mướt ở đầu ngọn. Có sáu cây đã khô, cành ngả màu nâu, ba cây trong số đó nằm ở đoạn cuối hàng nơi cô đã không kịp dời cọc. Còn lại chín mươi tư cây.
Khung màu xanh hiện ra, viền vàng:
【Nhiệm vụ tân thủ: Gieo mầm – Hoàn thành】
Tỷ lệ sống: 94/100 (94%)
Phần thưởng: 50 Điểm Lục. Đã mở khóa: Nhật ký ký chủ đời trước – trang 1.
Điểm Lục cộng thêm từ cây sống: 94.
Tổng Điểm Lục hiện có: 144.
Lục Châu thở ra một hơi dài, rồi mới nhận ra mình đã nín thở từ nãy đến giờ.
"Tiểu Lục, nhật ký."
Một trang giấy ảo hiện lên, màu vàng ngà như giấy cũ. Không phải nét chữ của ông, mà là những dòng chữ in ngay ngắn, như được Tiểu Lục ghi lại từ lời nói:
"Nhật ký ký chủ – Bạch Thủ Sơn. Ngày 2/2/2026. Ghi âm chuyển văn bản.
Tiểu Lục, nghe tôi nói đây. Tôi già rồi, không biết sống được mấy năm. Nếu tôi đi trước, cái đống đất này, nếu con bé Châu Châu nó về, thì mày giúp nó. Nó giỏi tính toán lắm, giỏi hơn tôi. Nhưng nó có một cái tật: không biết xin người ta giúp. Từ bé đã thế. Ngã thì tự đứng dậy, khóc thì trốn vào chăn mà khóc. Mày dặn nó giùm tôi: trồng cây trên cát không ai trồng một mình được. Tôi có Tú Chi, có ông Khang, có Quế Anh, có Tiểu Hàn. Nó cũng phải có người.
À, còn nữa. Nếu nó không muốn về thì thôi. Đừng ép nó. Con bé có quyền sống ở chỗ không có cát."
Lục Châu đọc đến dòng cuối cùng, rồi ngồi xuống giữa hàng cây sa sa con, ôm đầu gối.
Ở phía xa, bà Lỗ đang dắt Lão Tam đi tới, tiếng chuông đồng trên cổ lạc đà kêu leng keng. Tiểu Đông chạy trước, cặp kính bơi lắc lư trên trán. Ở phía xa hơn nữa, trên con đường đất dẫn ra từ trấn, cô thấy một chấm trắng nhỏ đang di chuyển, kéo theo một vệt bụi dài. Chiếc Isuzu của Hàn Mặc.
"Ông ơi," cô thì thầm. "Con có người rồi."
* * *
Sáng thứ hai, ngày sáu tháng tư, Hàn Mặc rút đầu ghi áp lực ra khỏi QT3, cắm vào máy tính xách tay ngay trên nắp capo xe bán tải. Lục Châu đứng bên cạnh, nhìn những con số chảy vào màn hình, rồi biến thành một đường cong.
Đường cong ấy không cần giải thích.
Bốn đêm liền, từ đêm hai đến đêm năm tháng tư, mực nước ở QT3 tụt xuống đều đặn bắt đầu từ khoảng mười một giờ mười phút tối, tụt liên tục đến năm giờ sáng, mỗi đêm khoảng tám phân. Từ năm giờ sáng đến mười một giờ tối, nước hồi lên chậm chạp, khoảng sáu phân. Rồi lại tụt. Bốn chiếc răng cưa đều tăm tắp, như những vết cắn vào lòng đất.
"Bơm đêm," Hàn Mặc nói khẽ. "Từ mười một giờ đến năm giờ. Đúng như ông Bạch ghi."
"Hai giếng có phép của Kim Ốc thì sao? Họ có bơm ban đêm không?"
"Hai giếng đó sâu tám mươi mét, khai thác tầng nước nông, cách QT3 bốn cây số. Ảnh hưởng của chúng đến QT3 không thể tạo ra biên độ này, càng không thể khớp chính xác với giờ giấc như vậy." Anh ta lưu file, sao thêm một bản vào ổ đĩa di động, rồi một bản nữa gửi vào hộp thư của Viện. "Phải là giếng sâu, lưu lượng lớn, gần QT3 hơn nhiều. Khu kho cách QT3 hai cây số. Rất khớp."
Khung xanh trong mắt Lục Châu bật lên:
【Nhiệm vụ đặc biệt: Sự thật đêm 28/2】
Bước 2: Xác minh "Giếng 9". (Đã hoàn thành)
Phần thưởng: Thấu Thổ nâng lên cấp 2. Độ sâu: 30 mét. Bán kính: 30 mét.
Cô nhìn xuống mặt cát dưới chân, và tập trung.
Lần này thế giới bên dưới mở ra sâu hơn, như thể ai đó vừa kéo rèm của một sân khấu thứ hai. Qua lớp xám chết ở ba mét đầu tiên, xuống sâu hơn, sâu hơn nữa, cô thấy những tầng cát, tầng sét, tầng sỏi xếp chồng lên nhau như những lớp bánh. Và ở độ sâu khoảng mười tám mét, một tấm màu lam trong vắt trải rộng, phẳng như mặt hồ.
Nhưng không hoàn toàn phẳng. Tấm lam ấy nghiêng về phía đông, nghiêng rõ rệt, như mặt nước trong một cái chậu có ai đó đang rút nút ở một bên.
"Lục Châu?"
Cô chớp mắt. Một giọt máu ấm rơi xuống mu bàn tay.
Hàn Mặc đã đứng trước mặt cô, rút khăn giấy trong túi áo ra, giữ lấy cằm cô, ấn khăn lên mũi cô. Tay anh ta lạnh, nhưng chắc chắn.
"Cô chảy máu mũi."
"Tôi không sao." Cô nhận lấy khăn giấy, ngửa đầu. "Khô quá thôi. Không khí ở đây khô lắm."
Hàn Mặc không nói gì. Nhưng cô thấy anh ta nhìn cô bằng ánh mắt của một người đang đọc một bảng số liệu có quá nhiều điểm bất thường.
* * *
Từ ngày bảy đến ngày mười bốn tháng tư, khu Nam Một trở thành công trường.
Lục Châu thuê mười người trong thôn, mỗi người một trăm hai mươi tệ một ngày, cộng cơm trưa. Ông cụ Khang dẫn đầu, vì ông là người duy nhất trong thôn từng theo ông Bạch thu nhục thung dung hoang dã từ hồi trẻ.
"Đào phải khéo," ông cụ dặn mọi người. "Đào một rãnh cạnh củ, không động vào rễ sa sa. Cắt củ cách gốc ba đốt ngón tay, để lại phần dưới bám vào rễ. Sang năm nó lại mọc. Ai đào bừa làm đứt rễ sa sa, tôi đánh gãy cán xẻng."
Lục Châu đi trước đoàn người, dùng Thấu Thổ cắm que đánh dấu từng chỗ có củ, ghi rõ độ sâu và hướng. Mười người theo sau, đào đúng chỗ que, gần như lần nào cũng trúng. Đến ngày thứ hai, người trong đoàn bắt đầu xì xào.
"Con bé nhà họ Bạch đào trúng như có mắt dưới đất."
"Ông Bạch hồi xưa cũng thế. Đi trên cát mà biết chỗ nào có nước."
Ông cụ Khang nghe vậy chỉ cười khà khà, không nói gì. Nhưng tối hôm đó, khi mọi người đã về, ông dừng lại bên cạnh cô ở cổng nhà, nói một câu:
"Ông Bạch có một cái biệt tài mà ông ấy chưa bao giờ giải thích được. Cháu cũng có. Người ta hỏi thì cứ bảo là học thống kê, nhé."
Lục Châu nhìn ông cụ. Ông cụ nháy mắt, rồi vác xẻng đi về.
Những củ nhục thung dung được đào lên to và đều hơn cô tưởng. Củ nhỏ nhất cũng bằng cổ tay, củ lớn nhất to bằng bắp chân trẻ con, dài gần bốn mươi phân, phủ đầy vảy màu vàng nâu, chỗ vết cắt rỉ ra một lớp nhựa trắng đục, mùi ngai ngái như mùi đất sau mưa. Tiểu Đông ôm một củ to nhất, giơ lên cho Lục Châu chụp ảnh, cười toe toét:
"Như con khủng long con!"
* * *
Sáng ngày tám, Tôn Đức Vượng tự mình lái chiếc xe Land Cruiser màu đen đến khu Nam Một. Ông ta đi dạo một vòng giữa những đống nhục thung dung chất trên bạt nhựa, cầm lên một củ, bóp bóp, ngắm nghía, rồi cười.
"Cô Bạch giỏi thật. Ông cụ cấy từ bao giờ mà tôi không biết? Hàng đẹp đấy." Ông ta đặt củ nhục thung dung xuống. "Thế này nhé, vì nể ông cụ, tôi trả hai mươi lăm tệ, cao hơn giá bảng ba tệ. Tôi lấy hết, xe tôi chở ngay trong ngày, cô đỡ phải lo bảo quản."
"Cảm ơn ông chủ Tôn," Lục Châu nói, tay vẫn không ngừng xếp củ. "Tôi đã có người mua."
"Ở trấn này không ai mua ngoài tôi đâu, cô Bạch."
"Tôi không bán ở trấn."
Nụ cười của Tôn Đức Vượng vẫn ở trên mặt, nhưng đôi mắt ông ta thì không cười nữa.
"Nhục thung dung tươi để quá năm ngày là bắt đầu thối từ trong lõi, cô biết không? Cô có lò sấy không? Cô có kho lạnh không?"
"Tôi có nắng." Lục Châu ngẩng đầu, nhìn thẳng vào ông ta. "Ở đây, nắng là thứ không bao giờ thiếu."
Tôn Đức Vượng nhìn cô thêm một lúc, rồi phủi tay, quay lại xe. Lần này ông ta không để lại danh thiếp.
* * *
Người mua thực sự đến vào ngày mười.
Đó là chị Cát Văn, trưởng phòng thu mua nguyên liệu của Công ty Dược Kim Xuyên, một người phụ nữ ngoài bốn mươi, tóc ngắn, mặc áo khoác jean, đeo một chiếc túi da to đựng đầy dụng cụ. Hàn Mặc là người kết nối: Viện nghiên cứu Sa mạc có một dự án hợp tác với công ty dược này về cây thuốc vùng khô hạn, và anh ta đã gửi ảnh mẫu cho chị từ hôm thứ hai.
Chị Cát Văn không nói nhiều. Chị chọn ngẫu nhiên hai mươi củ trên các bạt, cân, đo, cắt lát, nhìn mặt cắt dưới kính lúp, bỏ vài lát vào túi niêm phong để mang về phòng thí nghiệm. Rồi chị ngồi xuống bậc cửa nhà kho, mở laptop, gõ một lúc.
"Củ đều, chắc, lõi không xốp, không có dấu hiệu sâu bệnh. Giống cấy rất tốt. Ông cụ nhà em lấy men giống ở đâu vậy?"
"Ông em… tự nhân giống ạ."
"Giỏi thật." Chị Cát Văn gật đầu. "Kết quả kiểm nghiệm hoạt chất phải chờ ba ngày. Nhưng với mắt nhìn của chị, đây là hàng loại một. Chị mua một nghìn năm trăm cân tươi, giá bốn mươi sáu tệ. Phần còn lại, nếu em sấy đúng quy trình, giữ được màu, chị có thể xem xét mua thêm hàng khô vào tháng sau."
Bốn mươi sáu tệ. Gấp đôi giá Tôn Ký.
Lục Châu cố giữ giọng bình thường. "Chị cần em giao lúc nào?"
"Ngày mai xe công ty xuống lấy. Kết quả kiểm nghiệm đạt thì ngày mười ba chị chuyển khoản."
Ngày mười ba, đúng như hẹn, điện thoại của Lục Châu rung lên với một tin nhắn từ ngân hàng: tài khoản vừa nhận sáu mươi chín nghìn tệ.
* * *
Tổng cộng, khu Nam Một cho ba nghìn tám trăm sáu mươi cân nhục thung dung tươi, nằm gọn trong khoảng sai số mà cô đã ước lượng. Sau khi bán một nghìn năm trăm cân cho Dược Kim Xuyên, còn lại hai nghìn ba trăm sáu mươi cân.
Lục Châu biến cả sân nhà ông, mái nhà kho, và một khoảnh đất trống phía nam thành sân phơi. Bà Lỗ huy động sáu bà trong thôn cắt lát. Những lát nhục thung dung dày nửa phân, xếp trên những tấm phên tre và lưới nhựa, phơi dưới nắng tây bắc gay gắt. Mùi ngai ngái lan khắp nhà, ngấm vào quần áo, vào tóc, vào cả giấc ngủ.
Lâm Tiểu Đường, bạn đại học của cô, giờ làm tiếp thị bán hàng trực tuyến ở Hàng Châu, gọi video cho cô vào tối ngày mười một.
"Châu Châu, cậu điên rồi à? Bỏ Thâm Quyến về trồng cây?"
"Tớ bị đuổi việc."
"Tớ biết, cả nhóm cũ biết hết rồi. Nhưng trồng cây?" Tiểu Đường nhìn khung hình phía sau cô, những phên nhục thung dung xếp kín sân dưới ánh đèn vàng. "Ơ, cái gì kia?"
Lục Châu kể. Cô kể về ông, về ba mươi năm, về một nghìn một trăm mẫu rừng, về khoản nợ, về cái giếng. Cô không kể về Tiểu Lục. Kể xong, Tiểu Đường im lặng rất lâu.
"Châu Châu, cậu có biết cậu vừa kể một câu chuyện mà tớ phải trả tiền cho người ta viết kịch bản mới có được không?" Giọng Tiểu Đường run run. "Tối mai livestream. Tớ dạy cậu."
Đêm ngày mười hai, Lục Châu ngồi giữa sân phơi, trước chiếc điện thoại gắn trên giá ba chân mà Tiểu Đông giữ chặt bằng cả hai tay. Bà Lỗ ngồi bên cạnh, tay vẫn cắt lát nhục thung dung, chốc chốc lại nói chen vào bằng giọng địa phương oang oang. Lục Châu nói về ông, về cây sa sa, về loài cây ký sinh mà người ta gọi là nhân sâm sa mạc. Cô không quảng cáo, cô chỉ kể. Cô cho người xem thấy những hàng sa sa con mới trồng dưới ánh đèn pin, thấy chiếc bình giữ nhiệt khắc chữ Bạch, thấy tấm bản đồ vẽ tay với dòng chữ "Châu Châu ơi, ông chắc không kịp."
Buổi livestream kéo dài hai tiếng. Lúc đông nhất có hơn ba nghìn người xem. Cuối buổi, Tiểu Đường đếm đơn đặt trước: một trăm hai mươi cân nhục thung dung khô cắt lát, giá hai trăm sáu mươi tệ một cân, giao hàng sau khi phơi xong.
Ba mươi mốt nghìn hai trăm tệ.
Lục Châu tắt điện thoại, ngồi lặng giữa sân phơi, giữa mùi ngai ngái của đất và nắng. Lần đầu tiên kể từ ngày về, cô cho phép mình nghĩ đến con số một trăm tám mươi sáu nghìn mà không thấy ngực mình thắt lại.
* * *
Tám giờ sáng ngày mười lăm tháng tư, một chiếc xe công vụ màu trắng có in dòng chữ "Cục Thủy lợi huyện Lạc Sa" dừng lại trước cổng vườn ươm. Theo sau là chiếc xe máy của cảnh sát khu vực Đoàn Vĩ.
Trương Khải bước xuống, mặt khó xử, tay cầm một tập hồ sơ. Theo sau anh ta là hai cán bộ khác, một người mang theo hộp dụng cụ và một cuộn dây niêm phong.
"Cô Bạch," Trương Khải nói, không nhìn thẳng vào mắt cô. "Cục nhận được đơn tố cáo nặc danh. Kèm theo ảnh chụp và số liệu công tơ điện. Đơn nói rằng giếng số một vẫn khai thác trái phép sau khi hết hạn giấy phép, vào ban đêm."
"Không thể nào. Tôi tắt máy từ sáng ngày ba. Tôi khóa chòi bằng ổ khóa mới."
Trương Khải đưa cho cô một tấm ảnh in màu. Ảnh chụp ban đêm, có ghi thời gian ở góc: 01:23, ngày 09/04. Trong ảnh là chòi gạch của giếng số một, cửa chòi mở hé, ánh đèn bên trong hắt ra, và ống nước từ chòi dẫn ra bồn nhựa đang phun nước trắng xóa.
Tấm thứ hai, ngày 11/04, 02:47. Giống hệt.
"Công tơ điện của trạm bơm ghi nhận từ ngày một tháng tư đến nay tiêu thụ ba trăm mười hai số điện," người cán bộ thứ hai nói, giọng lạnh lùng. "Máy bơm của cô công suất bảy phẩy năm kilowatt. Tương đương khoảng bốn mươi giờ chạy máy."
Lục Châu đứng sững. Cô quay sang nhìn chòi gạch. Ổ khóa mới vẫn treo trên cửa, nguyên vẹn, sáng bóng.
Ai đó đã mở được ổ khóa ấy. Ai đó đã bật máy bơm của cô giữa đêm, chụp ảnh, rồi khóa lại, rồi gửi đơn tố cáo.
Người cán bộ mang hộp dụng cụ bước vào chòi. Cô nghe tiếng cầu dao bị ngắt, tiếng dây điện bị cắt, tiếng kìm bấm kẹp chì. Khi anh ta bước ra, trên cửa chòi đã dán một tờ giấy niêm phong màu trắng có dấu đỏ, và trên thân máy bơm, một sợi dây thép buộc kẹp chì lủng lẳng.
"Cô Bạch Lục Châu," Trương Khải đọc bằng giọng đều đều của văn bản hành chính. "Giếng số một bị niêm phong để điều tra. Hồ sơ gia hạn của cô tạm thời đình chỉ thẩm định cho đến khi có kết luận."
Phía sau lưng cô, trong hai luống đất ở góc vườn ươm, những mầm Thiết Căn mới nhú lên được hai đốt ngón tay, xanh non như những sợi chỉ, đang run run trong gió sớm.