Có những kẻ chết trên giấy tờ nhưng sống trong màn đêm
Lương Châu trong những ngày đầu tháng Chín có vẻ bình yên như bao làng quê khác ở vùng trung nguyên: đồng ruộng ngả vàng, khói lam chiều tỏa nhẹ trên những mái nhà tranh, tiếng trẻ con chạy đùa và tiếng gà kêu chiều. Nhưng dưới sự bình yên đó là những dây thần kinh căng thẳng – quan lại địa phương đang bồn chồn từ khi nhận được tin phủ Khai Phong đang điều tra vụ án đất đai vùng Hoài Nam.
Bao Chửng đến Lương Châu bằng kiệu quan với đầy đủ nghi thức – không ẩn giấu, không đi lén lút. Ông mang theo lệnh điều tra chính thức của Hoàng thượng, tờ lệnh có ấn triện vàng không ai dám bất tuân. Đây là lá bài lớn nhất mà ông chơi, và ông đặt cược rằng Vương Đức Lượng, dù thế lực lớn đến đâu, cũng không dám công khai cản trở một lệnh điều tra có ấn vàng của Hoàng thượng.
Tri huyện Lương Châu – một người tên Trương Bân Học, trạc năm mươi tuổi, dáng vẻ quan lại kinh nghiệm nhưng mắt có phần sợ hãi – đón tiếp Bao Chửng với sự kính cẩn hơi quá mức. Ông ta dâng trà, dâng tiệc, sắp xếp nơi nghỉ ngơi chu đáo đến mức Bao Chửng nghi ngờ rằng đây là kiểu niềm nở chứa đựng sự lo lắng cần che giấu.
"Bao phủ doãn đến thăm huyện chúng tôi, thật là vinh dự lớn," Trương Bân Học nói trong bữa tiệc tối, giọng trơn tru. "Chỉ là chúng tôi là huyện nhỏ, vụ việc đất đai năm xưa đã được xử lý và đóng hồ sơ theo đúng quy trình. Không hiểu phủ doãn còn điều gì cần xem xét?"
"Ta cần xem lại hồ sơ khảo sát đất đai gốc từ thời kỳ ban đầu khai phá vùng này," Bao Chửng đáp, bình thản cắt một miếng thịt dê. "Đặc biệt là hồ sơ từ đời Thái Tổ đến Nhân Tông."
Tay Trương Bân Học cầm đũa khẽ run.
"Hồ sơ cũ như vậy… e rằng nhiều thứ đã thất lạc theo năm tháng, bao phủ doãn ạ."
"Ta hiểu. Nhưng ta vẫn muốn xem những gì còn lại." Bao Chửng nhìn thẳng vào ông ta. "Sáng mai, trong kho lưu trữ của phủ đường. Mời tri huyện chuẩn bị."
❧ ❧ ❧
Đêm hôm đó, trong khi Bao Chửng nghỉ ngơi ở nhà khách của phủ đường, Triển Chiêu hành động. Hắn đã quan sát cấu trúc của phủ đường Lương Châu suốt buổi chiều, xác định vị trí tương đối của nền gạch cũ theo lời mô tả của Từ Minh Đức.
Đường xuống hầm ngầm không dễ tìm. Phủ đường mới xây đã che phủ phần lớn nền cũ, chỉ còn một góc bên kho sau là vẫn giữ nguyên lớp gạch cổ. Triển Chiêu mất hơn một giờ, mò mẫm trong bóng tối với ánh đèn nhỏ nhất có thể, gõ nhẹ từng viên gạch theo đúng chuỗi ký hiệu mà Từ Minh Đức đã dặn dò trước khi lên đường.
Đến gần nửa đêm, hắn tìm thấy viên gạch rỗng: một âm thanh khác với xung quanh khi gõ nhẹ. Lật viên gạch đó lên, và hai viên kế cận theo nguyên tắc hắn đã được chỉ dẫn, lộ ra một khoảng không nhỏ vừa đủ để thò tay vào.
Bên trong là một hộp gỗ nhỏ bọc da trâu đã sậm màu theo năm tháng. Triển Chiêu không mở ngay – hắn đặt lại gạch, rời khỏi kho, trở về nhà khách, đặt hộp gỗ lên bàn trước mặt Bao Chửng.
Bao Chửng nhìn chiếc hộp. Công Tôn Sách thắp thêm đèn. Cả ba người cúi xuống khi Bao Chửng từ từ mở nắp.
Bên trong có một cuộn giấy dày, đã ố vàng nhưng còn đọc được. Đây là bản sao hồ sơ khảo sát đất đai gốc mà Từ Minh Đức đã kể – ghi chép tỉ mỉ ranh giới, diện tích, chất đất và khoáng sản của toàn bộ vùng đệm Biện – Trần, do chính các quan địa chính đời Thái Tổ thực hiện và ký tên đóng dấu. Đây là tài liệu không thể giả mạo, không thể phủ nhận.
Công Tôn Sách lật từng trang, đối chiếu với những số liệu ghi trong cuốn sổ của Từ Minh Đức. Nét mặt ông từ từ biến đổi từ tập trung sang nghiêm trọng, rồi sang một thứ gì đó gần với giận dữ lạnh lùng.
"Sự sai lệch rất lớn," ông nói. "Không phải lỗi đo đạc, không phải nhầm lẫn kỹ thuật. Đây là sự thay đổi có chủ đích. Vương Đức Lượng đã chiếm đoạt gần ba trăm mẫu đất thuộc quyền quản lý triều đình, bằng cách đẩy ranh giới trên hồ sơ sang một phía và bịa đặt lịch sử sở hữu tư nhân cho phần đất còn lại."
"Ba trăm mẫu," Bao Chửng nhắc lại, giọng đều đều. "Và bên dưới ba trăm mẫu đó là mỏ than và đá phiến sẽ cung cấp nguyên liệu cho toàn bộ dự án thủy lợi mười năm tới của triều đình."
"Nghĩa là tiền thuế của hàng triệu người dân sẽ chảy vào túi Vương Đức Lượng và đồng bọn," Triển Chiêu nói khẽ, giọng bình thản nhưng mắt lạnh.
Đúng lúc đó, bên ngoài cửa sổ nhà khách, có tiếng động nhỏ. Triển Chiêu quay người lại ngay tức thì. Hắn bước nhanh đến cửa sổ, đẩy ra.
Bên ngoài là bóng tối và mùi đêm thu. Không có ai. Nhưng trên bệ cửa sổ, ai đó đã đặt xuống một thứ: một chiếc lá phong đỏ, và trên đó có ghi bằng mực nước mấy chữ: "Họ biết anh đã đến. Hãy cẩn thận Trương Bân Học."
Triển Chiêu quan sát ngõ hẻm bên ngoài một lúc, rồi quay vào, đặt chiếc lá lên bàn.
"Có người trong phủ đường đang ở về phía chúng ta," hắn nói.
"Hoặc đang thử xem chúng ta có dễ bị mắc bẫy không," Công Tôn Sách nói thận trọng.
Bao Chửng nhìn chiếc lá phong đỏ, rồi nhìn cuộn hồ sơ trong tay Công Tôn Sách. Ông đứng dậy, bước đến bàn làm việc, rút bút mực ra.
"Dù là ai, tin này có nghĩa là ta không còn nhiều thời gian. Sáng mai, trước khi Trương Bân Học có thể làm bất cứ điều gì, ta sẽ lập biên bản chính thức ngay tại công đường của huyện này, trước mặt toàn bộ nha lại và chứng nhân. Khi đã lập biên bản, đây là bằng chứng chính thức trong hồ sơ nhà nước – không ai có thể làm biến mất nó nữa."
Ông bắt đầu viết. Bên ngoài, gió đêm thổi qua, mang theo mùi cỏ khô của vùng đồng bằng trung nguyên rộng lớn. Đâu đó trong bóng tối, có người đang theo dõi. Nhưng Bao Chửng đã không sợ bóng tối từ trước khi ông nhậm chức phủ doãn Khai Phong.
