Đất chôn bí mật lâu hơn người
Ngõ Trúc Mã nằm ở rìa phía tây của khu Cẩm Giang Phường, nơi mà kinh thành hoa lệ bắt đầu nhường chỗ cho những con hẻm chật hẹp, những mái nhà thấp lè tè và những bức tường loang lổ vì mưa năm tháng. Ánh đèn lồng thưa thớt, tiếng chó sủa xa xa, mùi than ẩm và cỏ mục hòa với nhau trong không khí lạnh tê tái của đêm tháng Chín.
Triển Chiêu đi trước, bước chân không tạo ra âm thanh nào ngay cả trên mặt đường lát đá ướt. Bao Chửng đi theo sau với sự bình thản của người không hề nghĩ đến việc mình có thể gặp nguy hiểm. Mã Hán và Ngũ Long cầm đuốc, mắt quan sát mọi góc tối.
Triển Chiêu ra hiệu dừng lại ở đầu ngõ. Hắn chỉ tay về phía bóng tối bên trái: hai hình người đang ngồi xổm sau một đống củi, điều không bình thường vào giờ này trong thời tiết lạnh như thế này. Mã Hán gật đầu, từ từ rút đao.
Nhưng rồi Triển Chiêu khẽ lắc đầu, chỉ vào đền Thành Hoàng ở cuối ngõ – tòa kiến trúc nhỏ, mái ngói vỡ vài chỗ, cửa gỗ khép hờ, bên trong le lói ánh đèn dầu leo lắt.
Họ vòng qua lối tắt phía sau. Triển Chiêu tìm ra một cửa nhỏ ở sau đền, đẩy nhẹ – không khóa. Bên trong đền Thành Hoàng cũ kỹ, tượng thờ bám bụi, mùi hương cũ và ẩm mốc. Và ngồi co ro sau tấm bình phong gỗ mục, là một người đàn ông.
Hắn ngước nhìn lên khi nghe tiếng bước chân, phản ứng đầu tiên là nhảy ngay lên theo bản năng trốn chạy – nhưng Triển Chiêu đã đứng chắn lối ra. Người đàn ông nhìn quanh, mắt hoang mang, rồi nhìn vào Bao Chửng. Ánh đèn dầu leo lắt chiếu lên gương mặt ông – đen sạm, trán rộng, ánh mắt như ngọn lửa không chịu tắt.
Người đàn ông đứng yên. Rồi chậm rãi, hắn buông thả người xuống ngồi, úp mặt vào hai bàn tay.
"Bao phủ doãn," hắn nói, giọng khàn khàn như người lâu không nói chuyện nhiều. "Tôi đã chờ ngài ba ngày. Tôi sợ ngài sẽ không đến trước khi chúng tìm thấy tôi."
"Ngươi là Từ Minh Đức?" Bao Chửng hỏi.
Người đàn ông ngẩng đầu lên. Trên cổ tay trái của hắn, ngay dưới tay áo bạc màu, là vết sẹo hình chữ thập – đặc điểm nhận dạng mà Từ Minh Viễn đã mô tả.
"Vâng. Tôi là Từ Minh Đức. Và tôi đã phạm pháp khi trốn khỏi lao tù, tôi biết điều đó." Hắn nhìn thẳng vào Bao Chửng, không né tránh. "Nhưng nếu tôi không trốn, tôi đã chết trong đó rồi. Và bằng chứng tôi đang giữ cũng sẽ biến mất cùng tôi."
❧ ❧ ❧
Câu chuyện của Từ Minh Đức được kể trong hơn một giờ đồng hồ, trong ngôi đền hoang vắng với tiếng gió lùa qua kẽ mái và tiếng dế rỉ rả ở đâu đó bên ngoài. Hắn kể chậm, không bỏ sót chi tiết, như người đã tập kể đi kể lại nhiều lần trong suốt ba năm trời một mình.
Ba năm trước, gia đình Từ đang trên đỉnh cao sự nghiệp. Họ vừa ký hợp đồng độc quyền vận chuyển tơ lụa từ Giang Nam về kinh qua đường thủy tuyến Biện Hà – một hợp đồng béo bở mà Vương Đức Lượng cũng nhắm đến cho hệ thống thương gia của ông ta. Nhưng trước đó, trong một chuyến đi về vùng đất giáp ranh Biện – Trần, Từ Minh Đức tình cờ phát hiện một điều khác: Vương Đức Lượng đang bí mật thu mua và chiếm đoạt một vùng đất rộng lớn mà theo pháp luật nhà Tống thuộc quyền quản lý của triều đình, không thể mua bán tư nhân.
Vùng đất đó không có vẻ gì đặc biệt với người ngoài – toàn là đồng trống và đầm lầy. Nhưng Từ Minh Đức, người buôn bán lâu năm với con mắt nhạy bén, nhận ra ngay: bên dưới vùng đất đó là hệ thống mỏ than và đá phiến có giá trị cực lớn, và với kế hoạch xây dựng hệ thống đường thủy mới của triều đình trong mười năm tới, vùng đất này sẽ tăng giá trị lên gấp hàng trăm lần.
Vương Đức Lượng đã mua nhân lực, mua quan lại địa phương, mua cả dấu con của một số nha môn nhỏ để làm giả hồ sơ địa chính. Từ Minh Đức vô tình nhìn thấy buổi giao nhận giấy tờ giả đó trong một lần ghé qua huyện Lương Châu. Và hắn đã phạm một sai lầm: không giả vờ không thấy.
"Tôi ghi lại mọi thứ vào cuốn sổ nhỏ," hắn nói. "Tên người, ngày tháng, số lượng tiền giao nhận, ký hiệu của từng tên quan. Tôi định mang đến kinh thành dâng lên Ngự sử đài. Nhưng chưa kịp đến Ngự sử đài, tôi đã bị bắt."
"Cuốn sổ đó bây giờ ở đâu?" Bao Chửng hỏi.
Từ Minh Đức đứng dậy, bước về phía góc đền sau tượng thờ. Hắn cúi xuống, dùng dao nhỏ撬 lên một viên gạch lát nền. Bên dưới là một khoang trống nhỏ, bên trong có một ống trúc bọc vải dầu kỹ lưỡng.
"Trong đây là cuốn sổ và một vật nữa," hắn nói, đưa ống trúc cho Bao Chửng. "Người đã giúp tôi trốn khỏi lao tù – tên hắn là Trần Đại Vọng, gác ngục tốt bụng – hắn đã giúp tôi giữ cuốn sổ này suốt ba năm bằng cách cất ở đây. Và hắn vừa bị giết."
Bao Chửng mở ống trúc, lấy ra cuốn sổ nhỏ đã ố vàng và một thứ nữa: một tấm vải mỏng gấp lại nhiều lần. Khi trải ra, đó là một bản đồ phác thảo bằng tay – bản đồ vùng đất giáp ranh Biện – Trần, với những ký hiệu và chú thích bằng chữ nhỏ li ti.
"Đây là bằng chứng địa lý," Từ Minh Đức giải thích. "Bản đồ thực tế của vùng đất đó đối chiếu với bản đồ giả mạo trong hồ sơ nhà nước. Sự khác biệt rõ ràng đến mức bất kỳ viên quan địa chính nào cũng có thể nhận ra ngay."
Công Tôn Sách cúi xuống nhìn bản đồ, môi mấp máy đọc thầm các chú thích.
"Chính xác," ông nói khẽ. "Đây là bằng chứng cứng. Nếu đối chiếu với hồ sơ địa chính tại bộ Hộ, Vương Đức Lượng không có cách nào biện hộ được."
Từ Minh Đức nhìn Bao Chửng với đôi mắt vừa hy vọng vừa sợ hãi – đôi mắt của người lần đầu tiên sau ba năm nhìn thấy một tia sáng ở cuối đường hầm.
"Bao phủ doãn," hắn nói, giọng run run. "Tôi không dám xin ngài tha tội cho tôi. Tôi biết tôi đã vi phạm luật khi trốn khỏi lao tù. Nhưng xin ngài hãy dùng bằng chứng này để trả lại công đạo cho gia đình tôi. Vợ tôi, em tôi, và người đã chết trên bến sông vì giúp tôi – Trần Đại Vọng. Hắn có vợ và ba con nhỏ."
Bao Chửng nhìn người đàn ông trước mặt mình. Một kẻ phạm pháp, có, nhưng là kẻ phạm pháp bởi vì luật pháp đã bị bẻ cong để hại hắn trước. Ông đã thấy nhiều trường hợp như vậy – đây là bi kịch muôn thuở của những người dân thường đụng chạm vào quyền lực lớn hơn họ gấp trăm lần.
"Ngươi sẽ theo ta về phủ Khai Phong," ông nói. "Không phải để bị giam giữ, mà để được bảo vệ. Bằng chứng của ngươi sẽ được lập biên bản đầy đủ trước mặt chứng nhân." Ông nhìn thẳng vào Từ Minh Đức. "Ta không hứa sẽ tha tội cho ngươi – đó không phải quyền của ta. Nhưng ta hứa rằng sự thật sẽ được phơi bày, và công lý sẽ được thi hành bất kể kẻ đó có danh phận gì."
Đúng lúc đó, bên ngoài ngôi đền, tiếng động bất thường vang lên – không phải tiếng gió, không phải tiếng súc vật. Tiếng bước chân, và tiếng kim loại chạm nhau khẽ khàng.
Triển Chiêu rút kiếm ra trong im lặng, mắt hướng về phía cửa.