Ngày hai mươi mốt tháng sáu, trời Minh Châu xanh trong như được gột rửa.
Thành phố còn ngổn ngang. Mái ngói vỡ vụn rải khắp các con phố. Cây cổ thụ trước phủ nha bị bật gốc, nằm chắn ngang đường. Bến cảng ngập bùn và rác, xác cá chết trắng bụng nằm la liệt. Mấy trăm căn nhà trong thành bị tốc mái. Dân chúng lội bùn dọn dẹp, gương mặt mệt mỏi nhưng không tuyệt vọng.
Vì không có ai phải để tang.
Khắp thành, người ta truyền tai nhau những câu chuyện về cô Vân sư ở Vọng Hải đài. Rằng cô nhìn mây mà biết bão từ ba ngày trước. Rằng cô đứng trên chồng thùng gỗ giữa hai trăm gã thủy thủ mà không run. Rằng cô chặn cửa miếu Long Vương, không cho ai bước ra trong "con mắt của rồng". Bài vè chế giễu hôm mười tám đã không còn ai hát. Thay vào đó, bọn trẻ con trong ngõ hát một bài khác: "Vân sư nhìn trời, biển cả nghe lời. Thuyền nằm trong vũng, gạo nằm trong khoang. Ba nghìn người sống, về nhà bình an."
Vân Sơ không nghe thấy những bài vè ấy. Cô ở phủ nha suốt cả ngày, ngồi bên cạnh Tiêu Dịch Chu, nghe thẩm vấn.
* * *
Mã Lão Hổ khai trước tiên.
Gã đã bị giam từ ngày mười bảy. Đêm bão, gã nằm trong ngục phủ nha, nghe gió gào, nghe nước dâng, nghe tiếng mái ngói vỡ, và nghĩ đến hai mươi ba chiếc thuyền năm Vĩnh Gia thứ bảy. Sáng hai mươi, khi nghe tin tám mươi sáu thuyền không mất chiếc nào, gã khóc như một đứa trẻ.
"Quản sự Hồ của hiệu Phong Nguyên đưa cho tôi hai mươi lượng bạc," gã nói, đầu cúi gằm. "Bảo tôi kích động anh em, ngày mười tám nhất định phải ra khơi. Còn hứa, nếu thuyền ra khơi được, sẽ cho thêm ba mươi lượng."
"Nếu thuyền ra khơi, gặp bão, ngươi cũng chết," Tiêu Dịch Chu nói. "Ngươi không nghĩ đến sao?"
Mã Lão Hổ ngẩng lên, đôi mắt đỏ ngầu. "Quản sự Hồ nói, Diêu lão gia đã hỏi Khâm Thiên Giám rồi, ngày mười tám là ngày đại cát, không có bão. Nói con nhỏ coi trời kia chỉ là con rối của Tiêu đại nhân, dựng chuyện để kéo dài thời gian, ăn chặn tiền tào vận."
Tên thợ lặn có hình xăm cá chép vàng trên cổ tay thì im lặng thêm một ngày nữa. Đến khi Tề Phong mang Mã Lão Hổ đến đối chất, hắn mới cúi đầu. Hắn tên là A Lục, làm phu khuân vác cho hiệu Phong Nguyên bảy năm. Đêm mười tám, quản sự Hồ đưa cho hắn và một tên khác mỗi người năm mươi lượng, sai lặn xuống vũng Hồ Lô cắt dây neo các thuyền tào vận.
"Quản sự nói, thuyền không ra khơi thì phải chìm trong vũng," hắn khai. "Chìm ở đâu cũng được. Gạo phải mất."
Tiêu Dịch Chu nghe đến đây thì đứng dậy, đi ra ngoài hành lang, đứng một mình rất lâu.
* * *
Khi lính của phủ nha đến bao vây dinh thự họ Diêu vào chiều hai mươi mốt, nơi đó đã vắng tanh.
Người làm còn lại kể rằng sáng sớm ngày mười chín, khi gió bão bắt đầu nổi, Diêu Vạn Kim đã cho chất mười hai hòm gỗ lên ba cỗ xe ngựa, mang theo vợ con, quản sự Hồ và hơn hai mươi gia đinh, đi về phía bắc theo đường quan đạo. Lão nói là đi lên đồi tránh bão, nhưng không bao giờ trở lại.
Tề Phong cho người phi ngựa đuổi theo. Đến trạm dịch Lạc Hà, cách Minh Châu một trăm hai mươi dặm, chỉ còn tìm thấy ba cỗ xe ngựa bỏ trống bên đường, bánh xe lún sâu trong bùn. Mười hai hòm gỗ đã biến mất. Người dân quanh đó nói, đêm mười chín có một đoàn người cưỡi ngựa đi về phía tây, hướng núi Vân Lĩnh.
Dinh thự họ Diêu rộng lớn, nhiều tầng nhiều lớp. Tề Phong dẫn lính lục soát suốt hai ngày. Ở thư phòng, mọi giấy tờ đã bị đốt sạch, tro còn ấm trong lò. Nhưng ở dưới gầm giường của quản sự Hồ, trong một hộp sắt nhỏ khóa chặt mà có lẽ trong lúc vội vàng hắn quên mang theo, họ tìm thấy hai cuốn sổ sách và một xấp thư.
Vân Sơ ngồi bên cạnh Tiêu Dịch Chu trong thư phòng phủ nha, đọc từng trang dưới ánh nến.
Cuốn sổ thứ nhất là sổ thu mua gạo của hiệu Phong Nguyên ở kinh thành năm nay. Từ cuối tháng hai, ngay sau trận sương muối làm mất mùa lúa mì xuân, Phong Nguyên đã lặng lẽ thu gom gạo ở khắp các kho tư quanh Tuyên Kinh. Đến tháng năm, trong kho của lão đã có mười hai vạn thạch. Nếu đội thuyền tào vận mùa hạ không về đến kinh, giá gạo ở Tuyên Kinh sẽ tăng gấp ba, gấp bốn. Mười hai vạn thạch gạo ấy sẽ thành một núi bạc.
Cuốn sổ thứ hai cũ hơn, bìa đã ngả màu. Năm Vĩnh Gia thứ bảy.
Cùng một cách. Cùng những con số. Thu gom gạo từ tháng ba. Tháng bảy, đội thuyền hai mươi ba chiếc chìm ở Hắc Thủy dương. Tháng tám, giá gạo ở kinh thành tăng gấp ba. Phong Nguyên bán ra tám vạn thạch. Lãi bốn mươi vạn lượng bạc.
Dòng cuối cùng của cuốn sổ, ghi bằng một nét chữ khác, nét chữ của chính Diêu Vạn Kim: Chi cho Đỗ, năm vạn lượng. Ngày chọn như ý.
Tiêu Dịch Chu đọc dòng chữ ấy rất lâu. Tay anh đặt trên trang giấy, những ngón tay siết lại cho đến khi các khớp trắng bệch. Chiếc nhẫn ngọc bích trên ngón cái anh, máu khô vẫn còn bám ở khe chạm khắc.
Vân Sơ không nói gì. Cô chỉ khẽ đặt bàn tay mình lên cổ tay anh, ngay trên vết thương còn băng trắng.
Xấp thư là những lá thư không ký tên, viết bằng một thứ chữ khải ngay ngắn, thanh tú. Lá thư cuối cùng đề ngày mùng năm tháng sáu năm nay: Ngày mười tám đã định, như năm Vĩnh Gia thứ bảy. Con nha đầu họ Hạ có chút tài vặt, nếu nó cản, thì đã có cách khác.
"Cách khác," Vân Sơ nói khẽ. "Là cắt dây neo."
Tiêu Dịch Chu gấp lá thư lại. Rồi anh đứng dậy.
* * *
Đỗ Kính Văn đang ở dịch quán, chuẩn bị hành lý về kinh, thì Tiêu Dịch Chu bước vào.
Ông ta không ngạc nhiên. Ông ta ngồi bên bàn trà, áo xanh đậm phẳng phiu, tóc búi gọn gàng, rót một chén trà, đẩy sang phía đối diện.
"Tiêu đại nhân, mời ngồi."
Tiêu Dịch Chu không ngồi. Anh đặt xấp thư và cuốn sổ cũ lên bàn, ngay cạnh chén trà.
Đỗ Kính Văn liếc nhìn. Nụ cười trên môi ông ta không hề suy chuyển.
"Thư không ký tên," ông ta nói, giọng điềm đạm. "Chữ khải thì nghìn người viết giống nhau. Còn chữ 'Đỗ' trong sổ của một tên lái buôn đã bỏ trốn, có thể là bất cứ ai họ Đỗ trong thiên hạ."
"A Thất đã khai."
Lần đầu tiên, tay Đỗ Kính Văn khựng lại giữa chừng khi đang nâng chén trà.
"Tề Phong bắt được hắn ở bến đò Dũng Giang sáng nay, khi hắn định trốn về kinh," Tiêu Dịch Chu nói, giọng đều đều. "Hắn khai, hắn là người đưa thư giữa ngươi và Diêu Vạn Kim suốt ba năm. Hắn khai, đêm mùng một tháng hai, chính ngươi giữ bản tấu của Hạ Thủ Chính, sai hắn mang đến cho một tên thầy đồ ở phố Hương Phường, kẻ chuyên viết chữ giả, chép lại thành bản 'trời quang ba ngày', giả chữ ký. Hắn khai, đêm mùng ba, hắn cầm chìa khóa từ phòng trực của ngươi, vào Văn Khố xé trang nhật lục. Hắn khai, đêm hai mươi hai tháng hai, chính hắn trèo tường vào nhà họ Hạ đập vỡ khí áp kế."
Đỗ Kính Văn đặt chén trà xuống. Rất chậm. Rất nhẹ. Không một giọt nước nào sánh ra ngoài.
"Vì sao?" Tiêu Dịch Chu hỏi. "Vì sao phải tráo bản tấu của Hạ Thủ Chính? Mưa đá ở đàn Tiên Nông thì có lợi gì cho ngươi?"
Đỗ Kính Văn im lặng một lúc. Rồi ông ta mỉm cười, lần này là một nụ cười khác hẳn, mỏi mệt và lạnh lẽo.
"Hạ Thủ Chính là người duy nhất trong Khâm Thiên Giám chịu nhìn trời," ông ta nói. "Hắn ghi chép, hắn quan sát, hắn đoán đúng. Năm Vĩnh Gia thứ bảy, hắn cũng đã viết một bản tấu, nói tháng bảy biển có điềm gió lớn, xin dời ngày xuất phát của đội thuyền. Bản tấu ấy, lão phu đã đốt." Ông ta nhìn Tiêu Dịch Chu. "Năm nay, hắn lại bắt đầu ghi chép về gió biển, về thuyền lương. Hắn sẽ lại viết tấu. Lão phu cần một cái cớ để đưa hắn đi thật xa. Trận mưa đá ấy là trời ban cho lão phu."
Căn phòng im lặng đến mức có thể nghe thấy tiếng nến cháy lách tách.
Vân Sơ đứng ở cửa, nghe từng chữ, thấy toàn thân lạnh buốt. Năm Vĩnh Gia thứ bảy, cha cô đã viết tấu cảnh báo. Đã có người đọc trời đúng. Đã có người cố cứu một nghìn một trăm người ấy. Và bản tấu ấy đã bị đốt.
Tiêu Dịch Chu đứng bất động. Chỉ có chiếc nhẫn ngọc trên ngón cái anh xoay một vòng, rồi dừng lại.
"Tề Phong," anh nói, giọng bình thản đến đáng sợ. "Bắt."
Khi lính đến trói tay, Đỗ Kính Văn không chống cự. Lúc bị dẫn qua cửa, ông ta dừng lại trước mặt Vân Sơ, nghiêng đầu nhìn cô, nụ cười nhã nhặn lại hiện lên trên môi.
"Hạ cô nương," ông ta nói khẽ. "Cô nghĩ lão phu là người cuối cùng sao? Một Ngũ quan Chính thì làm sao tự mình chọn được ngày lành dâng lên hoàng thượng?" Ông ta bật cười. "Cô đọc trời giỏi lắm. Nhưng cô chưa biết đọc người đâu."
* * *
Ngày mùng hai tháng bảy, thánh chỉ từ kinh thành đến Minh Châu bằng ngựa trạm khẩn cấp.
Hóa ra, bản mật tấu tố cáo Tiêu Dịch Chu của Đỗ Kính Văn và bản tấu báo bão của tri phủ Viên Thừa Chí đã đến tay hoàng đế cách nhau chưa đầy một ngày. Hoàng đế đọc cả hai, rồi chỉ phê một dòng lên bản mật tấu của Đỗ Kính Văn: Trẫm đợi xem trời trả lời ai.
Thánh chỉ khen thưởng Tiêu Dịch Chu giữ được đội thuyền tào vận, thăng làm Đô Thủy sứ, chính tam phẩm. Thánh chỉ ra lệnh áp giải Đỗ Kính Văn về kinh, giao Đại Lý Tự và Hình bộ cùng thẩm vấn. Thánh chỉ ra lệnh truy nã Diêu Vạn Kim khắp thiên hạ. Thánh chỉ ban cho thôn Sa Vĩ năm nghìn lượng bạc dựng lại nhà cửa.
Và thánh chỉ có một dòng cuối: Vân sư Hạ thị, về kinh yết kiến.
Đội thuyền tào vận tám mươi sáu chiếc xuất phát từ Minh Châu vào ngày mùng ba tháng bảy, dưới một bầu trời trong xanh, gió nam đều đặn, khí áp ổn định ở cả sáu trạm dịch. Ngày ấy do Vân Sơ chọn. Không phải ngày lành theo sách. Mà là ngày trời đẹp theo số liệu.
Trước khi rời Minh Châu, Vân Sơ đến thôn Sa Vĩ một lần cuối. Những túp lều mới đang được dựng lên trên nền đất cao hơn, lùi sâu vào phía chân đồi. Bành Tứ ngồi dưới một gốc dừa còn sót lại, vá lưới. A Cúc chạy đến, ôm chầm lấy cô, dúi vào tay cô một chiếc vỏ ốc xà cừ óng ánh bảy màu.
"Cô nương," Bành Tứ nói, không ngẩng lên, tay vẫn đưa thoi vá lưới, "lão đã dạy mười đứa nhỏ trong thôn cách đếm nhịp biển thở dài. Năm sau, cô không ở đây, cũng có người nghe."
Vân Sơ nhìn lão rất lâu. Rồi cô cúi đầu, thật sâu, như cúi chào một người thầy.
* * *
Ngày hai mươi tháng bảy, Vân Sơ về đến kinh thành.
Hạ Thủ Chính đứng đợi ở cổng thành phía nam, cùng Từ thị, Vân Khởi và Tiểu Thiền. Ông đã khỏe hơn nhiều, gò má đã có chút thịt, lưng thẳng hơn. Trên người ông là bộ quan phục màu xanh mới tinh.
"Đại Lý Tự đã tuyên cha vô tội," ông nói khi con gái bước xuống xe ngựa, giọng run run. "A Thất khai hết. Cát lão cũng ra làm chứng. Hoàng thượng cho cha phục chức." Ông ngừng lại, như không tin vào lời mình nói. "Không. Không phải phục chức. Hoàng thượng cho cha làm Ngũ quan Chính. Chỗ của Đỗ Kính Văn."
Vân Khởi chạy đến, giơ cuốn sổ nhỏ của mình lên khoe. "Tỷ tỷ! Hai tháng nay ngày nào đệ cũng ghi! Đệ còn đoán đúng hai trận mưa đấy!"
Vân Sơ ôm chầm lấy em trai, rồi ôm lấy cha, rồi ôm lấy mẹ. Cây trâm chim én bằng bạc trên tóc Từ thị lấp lánh dưới nắng chiều.
Tiêu Dịch Chu đứng lùi lại bên cạnh ngựa, nhìn gia đình họ Hạ đoàn tụ. Khi Hạ Thủ Chính quay sang chắp tay cảm tạ anh, anh vội cúi người đáp lễ, thấp hơn cả lễ của một vãn bối.
Từ thị nhìn cảnh ấy, rồi nhìn con gái, rồi khẽ mỉm cười.
* * *
Đêm hôm ấy, giờ Hợi, một người hầu của Khâm Thiên Giám đến gõ cửa nhà họ Hạ.
"Giám chính đại nhân mời Hạ Vân sư đến Linh Đài."
Linh Đài về đêm im lặng như một ngôi mộ cổ. Ánh trăng thượng tuần rọi lên hỗn thiên nghi bằng đồng xanh, đổ những vòng bóng đan xen xuống mặt đá. Gió đêm tháng bảy mát rượi, mang theo mùi hoa quế đầu mùa từ vườn sau.
Chung Quan Lan đứng một mình bên lan can đá trên đỉnh đài, lưng còng, tay lần tràng hạt gỗ trầm. Ông không quay lại khi nghe tiếng bước chân cô.
"Hạ cô nương," ông nói, giọng khàn khàn. "Đỗ Kính Văn là học trò của lão phu mười hai năm. Lão phu dạy hắn xem sao, đọc lịch, chọn ngày. Lão phu không dạy hắn giết người." Ông dừng lại. "Nhưng lão phu cũng không nhìn thấy. Một người làm Giám chính hai mươi hai năm, nhìn trời thì đã mờ mắt, nhìn người cũng đã mờ mắt."
Vân Sơ đứng im, không biết nên trả lời thế nào. Cô nhớ đến câu nói cuối cùng của Đỗ Kính Văn: Một Ngũ quan Chính thì làm sao tự mình chọn được ngày lành dâng lên hoàng thượng?
Chung Quan Lan quay lại. Trên tay ông là một cuốn sổ nhỏ, bìa da đã sờn rách, góc giấy ố vàng như lá khô.
"Trong mười ngày cô thi với Khâm Thiên Giám," ông nói, "Lạc Thị lang thu sổ ghi chép của cô về để đối chiếu. Lão phu đã mượn xem." Ông nhìn cô, đôi mắt mờ đục lóe lên một tia gì đó dưới ánh trăng. "Trang ngày mười hai tháng hai. Có một dòng chữ. Không phải chữ Hán. Không phải chữ Phạn, chữ Hồi Hột, chữ Khiết Đan. Lão phu tra hết mọi sách trong Văn Khố, không có thứ chữ nào giống."
Tim Vân Sơ như ngừng đập.
"Nhưng lão phu đã từng thấy thứ chữ ấy một lần," Chung Quan Lan nói tiếp, giọng chậm rãi. "Bốn mươi năm trước."
Ông đưa cuốn sổ cho cô.
"Đây là bút ký của thầy lão phu, cựu Giám chính Quách Thủ Nguyên. Thầy mất năm Khánh Lịch thứ ba mươi mốt. Ngã từ chính lan can này xuống. Người ta nói thầy già, mắt kém, trượt chân." Tràng hạt trong tay ông dừng lại. "Năm ấy lão phu hai mươi mốt tuổi. Lão phu đã giữ cuốn sổ này bốn mươi năm, không đọc được một nửa số chữ trong đó."
Vân Sơ nhận lấy cuốn sổ. Tay cô run run khi lật trang đầu tiên.
Những trang đầu viết bằng chữ Hán, nét chữ cứng cỏi, ghi chép về mây, gió, mưa, rất giống những ghi chép của Hạ Thủ Chính. Nhưng xen giữa những dòng chữ Hán là những con số. Không phải chữ số Hán. Mà là số Ả Rập. 1013. 1008. 996. 987.
Cô lật tiếp.
Một trang vẽ bờ biển Đại Chiêu, với những đường cong khép kín đồng tâm, đánh số ở mỗi đường. Những đường đẳng áp. Một bản đồ khí áp, vẽ tay, chi tiết đến mức khiến cô nín thở.
Bên dưới bản đồ, một chữ viết bằng mực son, bằng chữ cái Latin, nét viết run run nhưng rõ ràng:
TYPHOON.
Vân Sơ lật đến trang cuối cùng.
Trang ấy chỉ có ba dòng. Hai dòng đầu viết bằng chữ Latin, thứ tiếng mà cô đọc được, và không ai khác ở thời đại này đọc được. Dòng cuối viết bằng chữ Hán, như để người viết tự nhắc mình.
Cô đọc hai dòng chữ Latin trong im lặng.
To whoever comes after me: if you can read this, never let them know where you came from.
The one who killed me is still inside the Bureau.
Gửi người đến sau: nếu ngươi đọc được những chữ này, đừng bao giờ để ai biết ngươi đến từ đâu.
Kẻ đã giết ta vẫn còn ở trong Giám.
Gió đêm thổi qua Linh Đài, lật những trang giấy ố vàng trong tay cô sột soạt. Hỗn thiên nghi bằng đồng khẽ kêu một tiếng như tiếng thở dài.
Vân Sơ ngẩng lên.
Chung Quan Lan đứng trước mặt cô, ánh trăng phủ bạc mái tóc trắng, đôi mắt mờ đục nhìn thẳng vào cô. Tràng hạt gỗ trầm trong tay ông đã ngừng lần từ lúc nào.
"Hạ cô nương," ông nói, rất khẽ. "Lão phu chỉ hỏi một câu thôi."
Ông dừng lại. Gió đêm thổi lạnh.
"Cô đọc được, phải không?"