Chương 10: Kinh Về Đến Đại Đường

Ngày kinh về đến Đại Đường, cả Trường An đổ ra đường. Không phải vì lệnh của hoàng đế — mặc dù hoàng đế có ra lệnh tổ chức lễ đón. Mà vì tin tức lan từ cửa thành vào đến từng con hẻm nhỏ nhất theo cái cách mà chỉ tin tức về điều người ta đã chờ đợi đủ lâu mới lan được: như lửa gặp gió, nhanh và tự nhiên và không thể ngăn. Mười bốn năm. Đủ lâu để những đứa trẻ nhớ ngày Đường Tăng xuất phát nay đã trưởng thành. Đủ lâu để những người già tiễn ông đi nay không còn ở đó để đón ông về. Đủ lâu để thành phố thay đổi đủ nhiều mà kẻ trở về phải mất vài ngày để nhận ra những con đường quen thuộc. Đường Tăng đứng ở cổng thành nhìn vào Trường An — ngôi thành ông rời đi mười bốn năm trước với một con ngựa trắng và không có gì khác — và không bước vào ngay. Ông đứng đó trong thời gian dài, để đám đông huyên náo xung quanh, và nhìn. ✦ ✦ ✦ Tôn Ngộ Không đứng bên cạnh thầy, cây gậy thu nhỏ trong tai, mắt không ngừng quét nhìn đám đông theo thói quen mười bốn năm. Không có nguy hiểm ở đây — ông biết — nhưng thói quen là thói quen. Ông nhìn thầy đứng im ở cổng thành và nhận ra: lần đầu tiên trong mười bốn năm, ông không biết thầy đang nghĩ gì. Trong suốt hành trình, Đường Tăng thường nghĩ những gì ông nói — người này không có nhiều bí mật bên trong vì bản chất ông là người sống ra ngoài, không giấu vào trong. Ông sợ thì nói sợ. Ông mệt thì nói mệt. Ông nhớ Trường An thì nói nhớ Trường An. Nhưng lúc này, đứng ở cổng thành Trường An, thầy im lặng. Ngộ Không đến đứng cạnh, nhìn cùng hướng với thầy. "Sư phụ." Ông khẽ nói. "Ngộ Không." Đường Tăng không quay đầu. "Chúng ta về đến rồi." "Ừ." Đường Tăng im lặng một lúc. "Ngươi có bao giờ nghĩ — trong tất cả những thứ chúng ta đã qua — điều nào quan trọng nhất không?" Ngộ Không suy nghĩ. Không phải suy nghĩ để tìm câu trả lời đúng mà là suy nghĩ thật, theo cách mà ông đã học được từ mười bốn năm đi cùng một người hay hỏi những câu không cần câu trả lời đúng. "Ta nghĩ..." ông bắt đầu, rồi dừng lại. "Ta không biết. Có quá nhiều thứ." "Ừ." Đường Tăng cuối cùng quay nhìn ông. "Ta cũng không biết. Nhưng ta biết một điều." "Điều gì?" "Ta vui vì đi cùng ngươi." Câu đó đơn giản đến mức Ngộ Không không biết phải nói gì với nó. Ông vốn là kẻ không quen với những thứ đơn giản — ông quen với trận đánh và mưu kế và thách thức. Những thứ đơn giản hay khiến ông không biết đặt chúng vào đâu. Ông gật đầu. Không nói gì. Bởi vì không có gì cần nói thêm. ✦ ✦ ✦ Ở góc xa của đám đông, Thái Bạch Kim Tinh đứng giữa những người dân Trường An, giả dạng người thường — điều ông chưa bao giờ làm trong hàng nghìn năm phục vụ thiên đình. Ông đến đây không theo lệnh. Không có nhiệm vụ. Chỉ để nhìn. Ông nhìn bốn thầy trò bước vào Trường An giữa tiếng歡呼 của đám đông — bốn người đã thay đổi đủ nhiều để khác hoàn toàn với bốn người ông ghi chép trong Thiên Mệnh Lục mười bốn năm trước, nhưng cũng đủ giống để nhận ra họ ngay. Và ông nhớ câu hỏi mà ông đã ngồi với suốt mười bốn năm: Nếu kết cục đã được viết sẵn, thì những nỗi đau dọc đường có ý nghĩa gì? Nhìn bốn người đó bước vào cổng thành Trường An — nhìn cách họ đi, cách họ nhìn nhau, thứ gì đó được tạo thành giữa bốn người sau mười bốn năm mà không thể tạo ra bằng bất kỳ cách nào khác — ông hiểu câu trả lời. Nỗi đau không phải cái giá phải trả để đến được kết cục. Nỗi đau là thứ tạo ra người đứng ở kết cục. Kết cục viết sẵn: bốn thầy trò đến Linh Sơn và trở về với kinh Phật. Nhưng người đứng ở kết cục đó — người đó không thể viết sẵn. Người đó chỉ có thể được tạo ra bởi chính mười bốn năm họ đã sống qua. Thái Bạch Kim Tinh đứng trong đám đông huyên náo của Trường An, nhìn bốn thầy trò bước vào thành, và lần đầu tiên trong hàng nghìn năm cầm bút ghi chép, cảm thấy thứ gì đó mà ông không có tên gọi trong bất kỳ điển lệ nào của Thiên Đình. Sau một lúc, ông nhận ra đó là gì. Đó là đặc quyền của nhân chứng — của kẻ đứng ở đúng chỗ, vào đúng lúc, và thấy được điều mà người trong cuộc không thể thấy: rằng câu chuyện vừa kết thúc lớn hơn bất kỳ ai trong đó hiểu được, và vĩ đại không phải vì kết cục mà vì tất cả những thứ nhỏ, đau đớn, bình thường, không được ghi vào bất kỳ cuốn sổ nào — đã xảy ra dọc đường. ✦ ✦ ✦ Thiên đạo vô tình. Đây là điều tất cả mọi người trong tam giới đều biết. Nhưng những người đi qua thiên đạo — những người bị nó cuốn theo, bị nó thử thách, bị nó đánh vào chỗ đau nhất và yêu cầu đứng dậy tiếp tục — họ không vô tình. Họ yêu thương, oán hận, hy vọng, sợ hãi, nhớ nhung, tha thứ. Họ là con người — hoặc vượn, hoặc heo, hoặc hà tinh, hoặc thần tiên — nhưng trong những khoảnh khắc quyết định, không phải giống loài mà là lựa chọn làm nên họ là ai. Và đó là thứ không thiên đạo nào có thể viết sẵn, không Thiên Mệnh Lục nào có thể ghi chép, không Quan Âm nào có thể thiết kế. Thứ đó chỉ xảy ra khi người ta đi qua đủ nhiều thứ và quyết định họ sẽ là ai ở phía bên kia. Đó là điều mà Tây Du Ký thật sự kể về. — Hết — Thiên đạo vô tình — người hữu tình, Mười bốn năm đường — một cuộc sinh. Kinh về Đại Đường — không phải đích, Mà là người đã bước qua mình. Sừng vàng, ngọc bích, núi lửa đao, Mỗi kiếp nạn — một lớp người trao. Cuối cùng về đến — không phải thắng, Mà hiểu mình là ai — mới cao.