Sông Hắc Thủy không đen.
Đó là điều đầu tiên Thanh Nhai nghĩ khi đoàn tiêu dừng lại trên triền dốc, chiều ngày mười một tháng chín. Hai năm qua, trong những giấc mơ của nàng, con sông này luôn đen kịt như mực, cuồn cuộn như một con rồng đang giãy chết. Nhưng con sông thật trước mắt nàng lúc này lại có màu xanh xám, mặt nước phẳng lặng, phản chiếu bầu trời chiều vàng nhạt và mấy đám mây trôi lững lờ. Bờ bên kia xa chừng ba trăm trượng, lau sậy trắng xóa như tuyết.
Chỉ khi nhìn kỹ, nàng mới thấy những vòng xoáy nhỏ xoay tít ở giữa dòng, nơi nước sâu nhất. Người ta gọi là Hắc Thủy vì đáy sông là đá đen, những ngày nước đục, cả con sông trông như một dải lụa tang.
Bến đò nằm dưới chân dốc. Một dãy nhà sàn lợp lá, một cầu tàu gỗ dài chìa ra mặt nước, mấy chiếc đò nhỏ buộc vào cọc. Cách bến chừng nửa dặm về phía hạ lưu, có thể thấy những cọc gỗ đen trơ trọi của bến cũ, đã bỏ hoang từ sau một trận lũ nhiều năm trước.
Đêm mười bảy tháng ba hai năm trước, đoàn tiêu của cha nàng bị phục kích ở chính khúc sông giữa hai bến ấy.
"Tiêu đầu." A Mãn cưỡi ngựa sát lại, giọng nhỏ như sợ đánh thức thứ gì. "Người... có sao không?"
Thanh Nhai nhận ra tay mình đang nắm chặt dây cương đến mức các khớp ngón tay trắng bệch. Nàng buông tay ra, hít một hơi thật sâu.
"Không sao. Xuống bến."
* * *
Người lái đò lớn ở Hắc Thủy độ là lão Ngô, một ông già da đen như gỗ mun, lưng còng, chèo đò trên khúc sông này đã bốn mươi năm. Hai năm trước, Thanh Nhai từng tới đây tìm lão, hỏi về đêm mười bảy tháng ba. Lão chỉ lắc đầu: "Đêm ấy có sương mù, ta không chèo đò. Sáng ra thì thấy xác người trôi."
Giờ lão nhìn thấy nàng, nheo mắt nhận ra, rồi nhìn lá cờ Trường Phong trên tay A Mãn, sắc mặt thoáng biến đổi.
"Cô nương lại tới?"
"Lần này ta qua sông." Thanh Nhai nói. "Một xe, sáu ngựa, bảy người. Đò lớn của lão chở được không?"
Lão Ngô nhìn đoàn xe một lượt, rồi nhìn lên trời. "Chở được. Nhưng hôm nay muộn rồi, giữa sông gió ngược. Sáng mai đi. Sáng sớm nước êm."
Đêm ấy, đoàn tiêu nghỉ lại ở dãy nhà sàn bên bến. Thanh Nhai không ngủ. Nàng ngồi trên cầu tàu gỗ, quay lưng về phía mặt nước, nhìn lên triền dốc tối om. Tiếng sông chảy sau lưng nàng đều đều, như hơi thở của một con vật khổng lồ đang ngủ.
Mạnh Khởi ra ngồi cạnh nàng lúc canh ba. Lưng hắn vẫn còn băng, cử động hơi khó khăn. Hắn không nói gì, chỉ ngồi đó. Một lúc sau, hắn rút từ trong tay áo ra một gói giấy nhỏ, mở ra, bên trong là mấy miếng mứt gừng.
"Ăn cho ấm bụng."
Nàng cầm một miếng, cho vào miệng. Vị gừng cay xộc lên mũi, rồi vị ngọt từ từ lan ra.
"Ngươi biết bơi không?" Nàng hỏi, không đầu không đuôi.
"Biết." Hắn đáp. "Quê tại hạ ở ven sông. Năm tuổi đã biết bơi."
"Ta không biết." Nàng nói, giọng bình thản như đang kể chuyện người khác. "Hồi nhỏ cha dạy, ta học được một chút. Từ hai năm trước thì quên rồi. Không phải quên, mà là... vừa chạm vào nước, cả người ta cứng đờ, tay chân không nghe lời nữa."
Mạnh Khởi quay sang nhìn nàng. Nàng không nhìn lại.
"Ngày mai qua sông, nếu có chuyện gì," nàng nói tiếp, "ngươi lo giữ hộp, đừng lo cho ta. Hộp là hàng, ta là tiêu đầu. Tiêu đầu chết thì tiêu cục vẫn còn. Hàng mất thì tiêu cục mất."
"Lạc tiêu đầu." Giọng hắn bỗng nghiêm lại. "Khế ước không có điều khoản đó."
"Giờ thì có."
"Tại hạ không ký."
Nàng quay sang trừng mắt nhìn hắn. Hắn nhìn lại nàng, không né tránh. Dưới ánh trăng mờ, đôi mắt hắn đen và sâu như lòng sông.
Một lúc lâu sau, nàng là người quay mặt đi trước.
* * *
Sáng mười hai tháng chín, sương mù.
Không dày như sương đêm mười bảy tháng ba trong lời kể của Phùng Tứ, chỉ là một lớp sương mỏng phủ trên mặt sông như tấm lụa trắng, nhìn được xa chừng bốn năm chục trượng. Lão Ngô nói sương này mặt trời lên sẽ tan, cứ đi.
Đò lớn của lão là một chiếc bè gỗ đóng sàn phẳng, dài sáu trượng, rộng hai trượng, hai bên có lan can thấp. Cỗ xe được đẩy lên giữa bè, chèn bánh. Sáu con ngựa buộc thành hàng phía sau. Lão Ngô và hai đứa cháu trai cầm sào đứng ở đầu bè. Người trong đoàn tiêu đứng rải rác hai bên.
Thanh Nhai đứng ngay cạnh xe, một tay đặt lên thành xe, một tay nắm chuôi đao. Nàng nhìn thẳng về phía bờ bên kia, không nhìn xuống.
Bè rời bến. Sào tre cắm xuống đáy sông, đẩy. Rồi rút lên, lại cắm xuống. Nước vỗ vào mạn bè lách tách.
Ra tới giữa dòng, nước sâu quá tầm sào, lão Ngô và hai đứa cháu đổi sang chèo. Tiếng mái chèo khua nước đều đều.
Mạnh Khởi ngồi trên càng xe, ôm hộp. A Mãn đứng ở đuôi bè, giương cờ. Phùng Tứ đứng ở đầu bè, cạnh lão Ngô, thiết côn chống xuống sàn.
Được khoảng nửa sông, Thanh Nhai nghe thấy một tiếng động lạ.
Rất nhỏ. Như tiếng một con cá quẫy dưới đáy bè.
Rồi một tiếng nữa. Rồi một tiếng nữa.
Mã Đại Ngưu đứng ở mạn trái bỗng kêu lên: "Nước! Nước tràn lên sàn!"
Thanh Nhai cúi xuống. Từ những khe ván dưới chân nàng, nước sông đang rỉ lên, ban đầu chỉ lấm tấm, rồi nhanh chóng thành những dòng nhỏ chảy loang ra khắp sàn bè.
"Có người khoét đáy!" Lão Ngô gào lên, mặt cắt không còn giọt máu. "Đêm qua có người khoét đáy bè!"
Từ trong sương mù hai bên, bốn chiếc thuyền nhỏ lao ra, mỗi chiếc năm sáu người, mặc áo đen, tay cầm câu liêm và đao ngắn. Chúng không lao vào bè ngay, mà vây quanh ở khoảng cách mười trượng, như bầy sói vây con mồi đang chìm.
"Kéo ngựa ra mạn phải! Giữ thăng bằng!" Thanh Nhai hét lên. "Đại Ngưu, Nhị Ngưu, chặn bên trái! A Mãn, bắn!"
A Mãn cắm cờ vào khe lan can, giương cung. Mũi tên đầu tiên bay đi, một gã áo đen trên thuyền nhỏ ngã nhào xuống sông.
Đám áo đen bắt đầu ném câu liêm. Những chiếc móc sắt bay vút lên, cắm vào lan can bè, rồi chúng kéo dây, ghìm bè lại giữa dòng. Nước tràn lên đã ngập mắt cá chân. Ngựa hí loạn, giẫm đạp. Bè chòng chành nghiêng sang một bên.
Thanh Nhai chém đứt sợi dây câu liêm gần nhất. Rồi sợi thứ hai. Nước lạnh ngắt bắn lên mặt nàng, mùi tanh của sông xộc vào mũi. Tay nàng bắt đầu run. Không phải run vì sức, mà là thứ run từ trong xương tủy, run như hai năm trước khi nàng nghe tin dữ.
Đừng nhìn xuống. Đừng nhìn xuống nước.
Một gã áo đen nhảy lên bè từ mạn trái, vung đao chém vào bánh xe. Thanh Nhai lao tới, đao Phá Lãng gạt lưỡi đao của gã, thuận đà đá vào ngực gã. Gã ngã ngửa ra sau, rơi tõm xuống sông.
Nhưng cú đá ấy cũng làm nàng mất thăng bằng.
Sàn bè ướt sũng, nghiêng hẳn sang một bên. Chân nàng trượt đi. Nàng chới với, tay quờ lấy lan can, nhưng lan can đã bị câu liêm giật gãy một đoạn.
Thế giới xoay một vòng.
Rồi nước sông Hắc Thủy ôm lấy nàng.
* * *
Lạnh.
Đó là cảm giác đầu tiên. Lạnh như hàng nghìn mũi kim đâm vào da thịt cùng một lúc. Rồi tối. Rồi im lặng. Mọi tiếng hò hét, tiếng ngựa hí, tiếng gươm đao đều biến mất, chỉ còn tiếng ùng ục trong tai và tiếng tim nàng đập như trống trận.
Nàng mở mắt. Nước xanh đen, lờ mờ ánh sáng xám từ phía trên. Những bọt khí bạc trôi lên.
Phải bơi lên. Phải đạp chân.
Nhưng chân nàng không cử động. Tay nàng không cử động. Cả người nàng cứng đờ như một khúc gỗ, chìm dần, chìm dần. Thanh đao Phá Lãng vẫn nắm chặt trong tay phải, nặng như một tảng đá kéo nàng xuống.
Buông đao ra. Buông ra thì sẽ nổi lên.
Nàng không buông được. Đó là đao của cha. Đao của cha đã chìm dưới dòng sông này một lần rồi.
Nước tràn vào mũi, vào miệng. Ngực nàng như bị ai đó bóp nghẹt. Trong khoảnh khắc mờ mịt ấy, nàng lại thấy cảnh tượng trong giấc mơ: một bàn tay chìm dần xuống, những ngón tay duỗi ra mãi mà không bắt được gì.
Lần này, nàng biết đó là tay mình.
Rồi một bàn tay khác nắm lấy cổ tay nàng.
Bàn tay ấy gầy, lạnh, nhưng siết rất chặt. Nàng cảm thấy mình bị kéo lên, rồi một cánh tay vòng qua ngực nàng, ôm lấy, đạp nước. Ánh sáng xám phía trên to dần, sáng dần.
Mặt nàng ngoi lên khỏi mặt nước. Nàng ho sặc sụa, nước sông trào ra từ mũi miệng.
"Thở đi." Giọng Mạnh Khởi sát bên tai nàng, hổn hển. "Đừng cựa. Thở đi."
Nàng thở. Không khí lạnh buốt tràn vào phổi, đau như dao cắt.
Hắn ôm nàng trôi theo dòng nước. Phía trên dòng, chiếc bè đã chìm một nửa, sương mù đặc quánh che khuất hình bóng những người còn lại. Tiếng hò hét vọng tới, xa dần, xa dần.
"Hộp..." Nàng thều thào. "Hộp đâu..."
"Ở trên bè. Tại hạ giao cho A Mãn rồi."
"Ta bảo ngươi giữ hộp..."
"Tại hạ đã nói, tại hạ không ký điều khoản đó."
Nàng muốn mắng hắn, nhưng không còn sức. Dòng nước cuốn hai người đi rất nhanh về phía hạ lưu. Mạnh Khởi không cố bơi ngược, chỉ giữ cho cả hai nổi trên mặt nước, từ từ đạp chéo về phía bờ.
Một lúc lâu sau, chân hắn chạm đáy. Hắn kéo nàng lên một bãi sỏi lởm chởm, cả hai ngã vật xuống.
Thanh Nhai nằm ngửa trên đá, ngực phập phồng. Bầu trời xám trắng phía trên đầu, sương mù đang tan dần. Thanh đao Phá Lãng vẫn trong tay nàng. Nàng chưa từng buông.
Bên cạnh nàng, Mạnh Khởi đang ho. Ho dữ dội hơn bao giờ hết, cả người co quắp lại. Nước lạnh và sức lực cạn kiệt đã khơi dậy vết thương cũ. Nàng lồm cồm bò dậy, đỡ hắn ngồi lên, vỗ nhẹ vào lưng hắn, tránh chỗ vết bầm.
"Ngươi điên à?" Giọng nàng run run. "Lưng ngươi còn đang bị thương. Phổi ngươi có bệnh. Ngươi nhảy xuống sông, ngươi muốn chết à?"
Hắn ho xong, lau miệng, rồi ngẩng lên nhìn nàng. Tóc hắn ướt sũng dính bết vào trán, môi tím tái, nhưng mắt vẫn còn ý cười.
"Tiêu đầu chết rồi, ai đưa hàng tới Ngọc Kinh?"
* * *
Họ dạt vào bờ bắc, cách bến chừng một dặm về hạ lưu, gần những cọc gỗ đen của bến cũ.
Thanh Nhai nhóm lửa bằng hòn đá lửa luôn mang trong túi da kín nước, đốt đám lau khô và cành củi trôi dạt. Hai người ngồi bên đống lửa, cởi áo ngoài hong khô. Nàng cởi áo khoác chàm, chỉ còn mặc áo trong. Hắn cởi áo xanh, chỉ còn lớp áo lót mỏng dính sát người, lộ ra những đường băng trắng quấn quanh ngực.
Cả hai đều tránh nhìn nhau.
"Đợi sương tan, bọn họ sẽ tìm tới." Nàng nói. "Phùng thúc biết dòng chảy ở đây."
"Ừm."
Im lặng. Tiếng lửa tí tách. Tiếng sông chảy.
"Lúc nãy," nàng lên tiếng, rất khẽ, "lúc ở dưới nước, ta đã nghĩ mình sẽ chết."
Mạnh Khởi không nói gì, chỉ chờ.
"Ta thấy một bàn tay. Hai năm nay ta mơ thấy nó. Ta cứ nghĩ đó là tay cha, đang với lên mà không ai nắm. Ta hận bản thân vì đêm ấy không có mặt ở đó." Nàng cười, tiếng cười khô khốc. "Nhưng hôm nay ta mới biết, đó là tay ta. Hai năm nay, người chìm dưới sông này không phải cha. Là ta."
Lửa nổ lách tách. Một tàn lửa bay lên, tắt giữa không trung.
"Lạc tiêu đầu." Mạnh Khởi nói, giọng rất nhẹ. "Lúc nãy dưới nước, tay cô với lên, tại hạ đã nắm được."
Nàng quay sang nhìn hắn. Hắn đang nhìn đống lửa, gò má gầy hắt ánh lửa đỏ.
"Lần sau cũng sẽ nắm được." Hắn nói tiếp. "Nên đừng mơ giấc mơ đó nữa."
Thanh Nhai không trả lời. Nàng cúi đầu, ôm gối, áp mặt vào đầu gối. Vai nàng run lên rất khẽ.
Đó là lần đầu tiên trong hai năm nàng khóc. Không thành tiếng, không ai thấy. Chỉ có ngọn lửa, dòng sông, và một người đàn ông ngồi cách nàng một sải tay, quay mặt nhìn ra sông, giả vờ như không biết gì.
* * *
Sương tan hẳn vào giữa giờ Tỵ.
Khi ấy Thanh Nhai đã lau khô nước mắt, mặc lại áo khoác, đứng dậy đi dọc bờ sông tìm đường lên. Nàng đi tới khu bến cũ, nơi những cọc gỗ đen mục nát cắm lởm chởm dưới nước và trên bãi bồi.
Cha nàng từng nói, ở mỗi bến sông quen, tiêu sư Trường Phong đều có một ám hiệu riêng, khắc vào cọc bến để báo cho đồng đội đi sau. Một vạch là "đã qua". Hai vạch là "có biến, cẩn thận". Còn một hình móc câu, kèm ba vạch ngang bên dưới, là ám hiệu riêng của tổng tiêu đầu, chỉ ông mới dùng: "Ta còn sống, đừng tìm."
Nàng chưa từng thấy ông khắc ám hiệu ấy bao giờ. Cha nàng nói, ông cũng mong cả đời không phải dùng tới.
Thanh Nhai đi qua từng cọc gỗ, không biết mình đang tìm gì. Có lẽ là một dấu vết. Có lẽ chỉ là một cái cớ để không phải quay lại nhìn dòng sông.
Đến cây cọc thứ bảy, nàng dừng lại.
Trên thân cọc, ở độ cao ngang ngực, có một vết khắc. Một hình móc câu, nét dao dứt khoát. Bên dưới là ba vạch ngang.
Nàng đưa tay sờ vào vết khắc. Mép gỗ còn sắc, chưa bị mưa nắng mài mòn, chưa đóng rêu như những chỗ khác trên thân cọc. Thớ gỗ bên trong vẫn còn màu vàng nhạt.
Vết khắc này không phải từ hai năm trước.
Nhiều nhất chỉ mới vài tháng.
Thanh Nhai đứng như hóa đá. Gió sông thổi qua, lạnh buốt, nhưng nàng không cảm thấy gì cả. Tai nàng ù đi, chỉ còn nghe tiếng tim đập.
"Lạc tiêu đầu!"
Tiếng A Mãn từ trên triền dốc vọng xuống. Nàng quay lại. Cả đoàn tiêu đang men theo bờ sông đi tới: A Mãn ôm lá cờ và chiếc hộp, anh em họ Mã dắt ngựa, Khúc lão đầu đánh cỗ xe ướt sũng, lão Ngô lủi thủi theo sau. Không ai thiếu.
A Mãn chạy tới trước, mắt đỏ hoe. "Tiêu đầu! Tiêu đầu còn sống! Con tưởng... con tưởng..."
"Ta còn sống." Nàng nói, giọng khàn khàn. "Bè thế nào?"
"Chìm rồi. Nhưng Khúc lão đầu cắt dây cho ngựa bơi, ngựa kéo được xe vào bờ bên kia. Đám áo đen thấy không cướp được hộp thì rút. Không ai bị thương nặng." A Mãn nói một hơi, rồi bỗng ngập ngừng. "Chỉ có... chỉ có Phùng thúc..."
"Phùng thúc làm sao?"
"Lúc bè sắp chìm, Phùng thúc nhảy sang một chiếc thuyền của bọn áo đen, nói đuổi theo tên cầm đầu. Rồi mất hút trong sương. Bọn con tìm mãi không thấy. Mãi đến lúc sương tan, thúc mới từ bờ trên kia đi xuống, người ướt sũng, nói thuyền bị lật, thúc phải bơi vào."
Thanh Nhai nhìn lên triền dốc. Phùng Tứ đang đi xuống, cây thiết côn chống bên người, bộ áo nâu ướt đẫm dính sát vào người, nước vẫn còn nhỏ giọt từ vạt áo.
Ông nhìn thấy nàng, khuôn mặt giãn ra, vội vã bước nhanh tới.
"Nhai nhi! Con không sao chứ? Thúc đuổi theo bọn chúng, không ngờ thuyền lật, bơi mãi mới vào được bờ..."
Thanh Nhai nhìn ông.
Áo ông ướt sũng. Giày ông ướt sũng. Nhưng búi tóc trên đầu ông, được buộc bằng sợi dây gai quen thuộc, thì khô ráo, không một sợi tóc nào dính bết.
Người vừa bơi vào bờ từ giữa dòng sông Hắc Thủy, không thể có mái tóc khô như vậy.