Sáng mùng ba, trời quang.
Nắng thu sau mưa trong như nước giếng, rọi xuống sân tiêu cục một màu vàng nhạt. A Mãn dựng lá cờ cũ lên giá gỗ giữa sân để phơi, vải đỏ bạc màu khẽ phập phồng trong gió. Mấy đứa trẻ con hàng xóm bám ở cổng ngó vào, chỉ trỏ thì thầm, như thể đang xem một con vật lạ.
Thanh Nhai ngồi dưới mái hiên, mũi kim hoa tuyết đặt trên chiếc khăn tay trước mặt. Cả đêm qua nàng không ngủ thêm được chút nào.
"Thúc chắc chứ?" Nàng hỏi lần thứ ba.
Phùng Tứ ngồi đối diện, hai tay đan vào nhau, ba ngón tay trái siết lại đến trắng bệch. "Chắc. Thúc không quên được thứ này. Đêm ấy... đêm ấy kim bay như mưa tuyết. A Hổ trúng kim vào vai, chỉ kêu được một tiếng rồi tím tái cả người. Thúc rút kim ra cho nó, nhưng không kịp." Ông nhắm mắt lại. "Kim có độc. Loại độc làm máu đông lại trong nửa chén trà."
"Vậy bọn người đêm qua chính là bọn đã giết cha." Giọng Thanh Nhai rất khẽ. "Và bọn chúng muốn chiếc hộp của Mạnh Khởi."
"Nhai nhi, giờ con còn muốn đi không?"
Thanh Nhai nhìn lá cờ đang bay giữa sân. Hai chữ "Trường Phong" thêu chỉ vàng lấp lánh dưới nắng.
"Thúc, hai năm nay con đi hỏi khắp nơi. Hỏi quan phủ, hỏi người chèo đò ở Hắc Thủy độ, hỏi cả bọn buôn lậu muối. Không ai biết bọn cướp đêm ấy là ai. Giờ chúng tự tìm tới." Nàng gói mũi kim lại trong khăn, nhét vào ngực áo. "Con càng phải đi."
* * *
Gần trưa, Mạnh Khởi từ phòng phía đông bước ra, trên tay cầm một cuộn chỉ đỏ và một chiếc kim khâu.
"Lạc tiêu đầu, lá cờ kia rách một góc, mũi khâu cũ đã lỏng. Gió đường xa thổi mạnh, sợ rách thêm. Nếu cô không phiền, tại hạ khâu lại cho."
Thanh Nhai nhìn hắn như nhìn một con gà biết gáy bằng tiếng người. "Ngươi biết khâu?"
"Người vẽ tranh, kim với bút cũng chẳng khác nhau là mấy." Hắn cười. "Hồi nhỏ mẹ tại hạ dạy. Bà nói đàn ông biết tự vá áo thì không phải nhờ vả ai."
A Mãn nghi ngại nhìn tiêu đầu. Thanh Nhai ngẫm nghĩ một lúc, rồi gật đầu. "Khâu cho chắc. Nhưng đừng tháo mũi chỉ cũ."
"Vì sao?"
Nàng không trả lời. Nàng không biết vì sao. Có lẽ vì mũi chỉ đen thô vụng ấy là thứ cuối cùng còn sót lại từ đêm cha mất, và nàng không muốn ai xóa nó đi.
Mạnh Khởi nhìn nàng một thoáng, rồi gật đầu. "Được. Tại hạ khâu thêm một lớp lót bên trong, không đụng tới mũi cũ."
Cả buổi chiều, hắn ngồi trên chiếc ghế thấp dưới gốc cây hòe già, lá cờ trải trên đầu gối, từng mũi kim đều đặn như đang vẽ. A Mãn ngồi xổm bên cạnh xem, chốc chốc lại hỏi một câu ngớ ngẩn, hắn đều kiên nhẫn trả lời. Thanh Nhai đứng ở cửa kho kiểm yên cương, thỉnh thoảng liếc sang. Ánh nắng chiều xiên qua tán lá rơi lên mái tóc hắn, lên những ngón tay gầy trắng đang luồn kim, trông chẳng giống người đang ôm một chiếc hộp có kẻ sẵn sàng giết người để cướp.
"Tiêu đầu." Khúc lão đầu không biết từ lúc nào đã đứng sau lưng nàng, tay cầm tẩu thuốc. "Người kia, tay khâu thì là tay thư sinh, nhưng lúc ngồi, lưng hắn không bao giờ dựa vào gốc cây."
"Thì sao?"
"Người lưng có vết thương cũ chưa lành mới ngồi như thế." Ông rít một hơi thuốc, nhả khói. "Ta đi lính mười năm, thấy nhiều rồi."
* * *
Mùng bốn tháng chín, giờ Mão, đoàn tiêu xuất phát.
Đoàn gồm một cỗ xe ngựa hai bánh phủ bạt, do Hắc Tảo và Bạch Đề kéo; một con ngựa đỏ già tên Hồng Tiêu cho tiêu đầu cưỡi; ba con ngựa thồ thuê thêm ở chợ ngựa phía nam thành bằng tiền của khách. Thanh Nhai đã đổi một tờ ngân phiếu ở Hối Thông hiệu, trả Hoàng viên ngoại bốn trăm lượng, coi như trả hết tiền lãi và một phần tiền gốc. Họ Hoàng ký giấy hoãn hạn đến mùng một tháng mười một, không được gây sự nữa. Nàng còn giữ lại một trăm lượng làm lộ phí, buộc trong túi da sát người.
Phùng Tứ đi đầu, vác cây thiết côn. Anh em họ Mã cưỡi ngựa hai bên xe. Khúc lão đầu đánh xe. Mạnh Khởi ngồi trong xe, ôm chiếc hộp. A Mãn cưỡi con ngựa thồ khỏe nhất, giương cao lá cờ cũ.
Lúc đoàn đi qua cổng thành phía bắc, gió sớm thổi tới, lá cờ Trường Phong mở tung ra, phần phật như một ngọn lửa. Mấy người lính gác cổng ngoái nhìn, một ông lão bán bánh nướng đứng bên đường đột nhiên dừng tay, đưa mắt dõi theo rất lâu.
"Là cờ của Lạc tổng tiêu đầu..." Thanh Nhai nghe ông lão lẩm bẩm. "Hai năm rồi..."
Nàng ngồi thẳng lưng trên ngựa, không ngoảnh lại.
* * *
Đi đường xa, chuyện đáng sợ nhất không phải là cướp, mà là buồn chán. Câu này cha nàng nói. Và đến chiều ngày đầu tiên, Thanh Nhai bắt đầu hiểu cái buồn chán ấy có thể được thay thế bằng thứ gì còn khó chịu hơn.
"Lạc tiêu đầu." Mạnh Khởi vén rèm xe, thò đầu ra. "Tại hạ có thể ngồi ngoài một lúc không? Trong xe ngột ngạt quá."
"Không. Hàng gửi kèm phải ở trong xe."
"Nhưng ngồi trong này, tại hạ không thấy cảnh, mà không thấy cảnh thì không vẽ được."
"Ngươi đi áp tiêu hay đi vẽ?"
"Tại hạ là người vẽ tranh đi áp tiêu."
Thanh Nhai quay sang nhìn hắn. Hắn mỉm cười, mắt cong lại, vẻ mặt vô tội như đứa trẻ xin thêm kẹo.
Nàng thở dài. "Ngồi cạnh Khúc lão đầu. Hộp để trong xe, buộc dây. Có biến thì chui vào ngay."
"Đa tạ Lạc tiêu đầu."
Hắn ngồi lên càng xe bên cạnh Khúc lão đầu, mở quạt giấy ra phe phẩy. Trên mặt quạt vẽ một cành mai gầy, vài bông hoa trắng điểm trên nền giấy ngà. A Mãn cưỡi ngựa sát lại, tò mò: "Mạnh công tử, sao mùa thu lại vẽ hoa mai?"
"Vì mùa thu không có hoa mai, nên phải vẽ." Hắn nói. "Thứ gì có sẵn rồi thì vẽ làm gì."
A Mãn nghĩ một lúc, gãi đầu: "Con không hiểu."
"Không hiểu là đúng. Hiểu rồi thì ngươi thành thư sinh, không ai cầm cờ cho tiêu đầu nữa."
Mã Đại Ngưu ở phía bên kia xe cười hô hố. Mã Nhị Ngưu không cười, chỉ nhìn chằm chằm vào chiếc quạt trong tay Mạnh Khởi, rồi quay mặt đi.
* * *
Ngày mùng năm, đoàn tới Trúc Lâm pha.
Đây là một dải đồi thấp phủ kín trúc, con đường quan đạo cắt qua giữa như một vết dao. Trúc mọc dày đến mức giữa trưa mà ánh sáng trong rừng vẫn xanh lờ mờ như dưới đáy nước. Gió thổi qua, cả rừng trúc rì rào như có hàng nghìn người đang thì thầm.
Phùng Tứ giơ tay ra hiệu cho đoàn đi chậm lại.
"Chỗ này hay có cướp." Ông nói khẽ. "Cha con đi qua đây hơn chục lần, lần nào cũng phải hô tiêu."
Hô tiêu là quy củ của nghề. Khi đi qua chỗ hiểm, tiêu sư cầm cờ phải hô to danh hiệu tiêu cục, để những kẻ ẩn trong rừng biết đây là đoàn của ai. Các băng cướp có tiếng thường nể mặt những tiêu cục có tên tuổi, không động tới. Tiêu cục mà mất tiếng thì hô tiêu chẳng khác nào báo cho cướp biết hàng ngon tới.
Thanh Nhai gật đầu với A Mãn.
A Mãn hít một hơi thật sâu, giương cờ lên cao, cất giọng: "Trường Phong qua đường, gió thuận non xanh!"
Tiếng hô vang vọng giữa rừng trúc, dội lại từ bốn phía. Rồi im lặng.
Một lúc lâu sau, từ sâu trong rừng vọng ra một tràng cười khàn khàn.
"Trường Phong? Trường Phong nào? Cái tiêu cục đã chết chủ từ hai năm trước ấy à?"
Hơn hai mươi gã đàn ông từ hai bên đường nhảy ra, kẻ cầm đao, kẻ cầm rìu, kẻ cầm gậy tre vót nhọn. Đi đầu là một gã cao lớn râu quai nón, vai vác cây đại đao lưỡi rộng. Gã nhìn lá cờ, rồi nhìn Thanh Nhai, cười khẩy.
"Ồ, còn là một con nha đầu dẫn tiêu. Lạc Chấn Sơn chết rồi, con gái lão ra đường kiếm cơm à?"
Thanh Nhai không đáp. Nàng quan sát. Đám này ăn mặc lộn xộn, binh khí không đồng bộ, đứng không có trận thế. Nhưng chân chúng đi giày vải mới, loại đế dày người ở thành mới mua, và gã râu quai nón đeo một chiếc nhẫn ngọc ở ngón cái, thứ mà một tên cướp rừng không bao giờ dám đeo khi đi làm.
Không phải cướp rừng. Là người được thuê đóng vai cướp rừng.
"Các vị muốn gì?" Nàng hỏi.
"Muốn cái hộp trong xe." Gã râu quai nón nói thẳng. "Đưa đây, bọn ta để các ngươi đi. Không đưa thì..." Gã vung đại đao chém đứt một cây trúc to bằng bắp tay bên đường. Thân trúc đổ xuống đánh rầm.
Phùng Tứ siết chặt thiết côn. Anh em họ Mã rút đao. A Mãn cắm cờ xuống đất, giương cung lên. Khúc lão đầu vẫn ngồi trên càng xe, tay nắm dây cương, mắt lim dim như đang ngủ gật.
Hai mươi mấy tên đối với sáu người, một thư sinh ốm yếu. Thanh Nhai tính nhanh trong đầu. Đánh thì thắng được, nhưng chắc chắn có người bị thương. Đường còn hơn một nghìn dặm, mất một người là mất một cánh tay.
Nàng còn đang tính thì Mạnh Khởi đã đứng dậy trên càng xe.
"Các vị hảo hán." Hắn chắp tay, giọng ôn tồn. "Tại hạ là chủ hàng. Hộp này đúng là quý, nhưng các vị cầm về cũng chẳng để làm gì. Chi bằng thế này, tại hạ mời các vị đọc một bức thư."
"Thư gì?" Gã râu quai nón nheo mắt.
Mạnh Khởi rút trong tay áo ra một phong thư, giơ cao. Trên phong bì đóng một con dấu son đỏ rực, hình vuông, nét triện dày đặc.
"Đây là thư tay của Tri phủ Hoài Châu Diêu đại nhân, gửi Thủ bị binh mã Trúc Lâm pha." Hắn nói, không nhanh không chậm. "Đại nhân biết đoạn đường này không yên, đã điều năm mươi quan binh đóng ở trạm dịch cách đây ba dặm, hẹn giờ Mùi hôm nay ra đón đoàn tại hạ. Giờ đã là giờ Mùi rồi."
Đám cướp nhìn nhau xôn xao. Gã râu quai nón cười lạnh: "Ngươi nghĩ ta tin..."
Lời gã chưa dứt, từ phía bắc rừng trúc bỗng vang lên tiếng tù và. Một hồi dài, rồi hai hồi ngắn. Đó là hiệu lệnh hành quân của quan binh. Ngay sau đó, khói trắng bốc lên cuồn cuộn từ sau rặng trúc, kèm theo tiếng vó ngựa dồn dập, tiếng người hò hét "Bắt cướp! Bắt cướp!"
Đám người kia biến sắc. Được thuê để cướp một cái hộp là một chuyện, đụng tới quan binh lại là chuyện khác. Gã râu quai nón chửi một câu, phất tay: "Rút!"
Chưa tới mười nhịp thở, cả đám đã chui tọt vào rừng trúc, biến mất không còn bóng dáng.
Tiếng tù và vẫn còn vang. Khói trắng vẫn bốc lên. Nhưng không có quan binh nào xuất hiện.
Thanh Nhai quay sang nhìn Mạnh Khởi. Hắn đang cất phong thư vào tay áo, vẻ mặt bình thản như vừa đọc xong một bài thơ.
"Diêu tri phủ?" Nàng hỏi.
"Tri phủ Hoài Châu họ Đặng." Hắn đáp. "Nhưng cướp rừng không biết điều đó."
"Con dấu kia?"
"Tại hạ khắc từ củ cải trắng tối qua. Mực son mua ở tiệm văn phòng tứ bảo chợ Tây, ba mươi văn một hộp."
"Còn tiếng tù và? Khói?"
Mạnh Khởi chỉ về phía bắc. Một lúc sau, từ trong làn khói trắng, Mã Nhị Ngưu dắt ngựa đi ra, tay cầm một chiếc tù và bằng sừng trâu, mặt mũi lấm lem tro. Sau lưng hắn, ba bó rơm ướt trộn lá trúc tươi đang cháy âm ỉ, khói trắng mù mịt. Con ngựa thồ thứ ba bị buộc một chùm lục lạc vào đuôi, cứ chạy vòng vòng tại chỗ, tiếng vó nghe như cả một đội kỵ binh.
"Sáng nay lúc nghỉ chân ở dốc trước, tại hạ nhờ Nhị Ngưu huynh đi trước một quãng." Mạnh Khởi giải thích. "Đường này, trước sau gì cũng có người chặn. Chuẩn bị trước vẫn hơn."
Thanh Nhai nhìn hắn rất lâu. Rồi nàng nói, giọng không rõ là khen hay chê:
"Lần sau có kế gì, nói với ta trước. Ta là tiêu đầu."
"Tại hạ sợ nói trước, tiêu đầu không đồng ý."
"Đúng là ta không đồng ý." Nàng đáp. "Nhưng ta là tiêu đầu."
Mạnh Khởi ngẩn ra một chút, rồi bật cười, cúi đầu thật thấp. "Tại hạ biết lỗi."
A Mãn nhổ lá cờ lên, cười toe toét. "Tiêu đầu, Mạnh công tử giỏi quá! Không đánh mà thắng!"
"Đó là may." Phùng Tứ trầm giọng. "Bọn chúng sẽ còn quay lại. Lần sau sẽ không bị lừa bằng củ cải nữa."
Ông nói đúng. Thanh Nhai biết ông nói đúng. Nhưng khi đoàn tiếp tục lên đường, đi ra khỏi rừng trúc dưới ánh chiều vàng, nàng vẫn không nhịn được mà liếc nhìn bóng áo xanh ngồi trên càng xe phía trước. Hắn đang cúi đầu, lấy khăn che miệng ho, bờ vai gầy run lên dưới lớp áo mỏng.
Một người như thế, đã từng trải qua những gì mà đến củ cải cũng khắc thành ấn quan được?
* * *
Tối hôm đó, đoàn nghỉ ở một quán trọ nhỏ bên đường, cách trấn Bạch Lộ chừng hai mươi dặm.
Quán chỉ có bốn gian phòng, vách đất, mái tranh. Chủ quán là một bà lão móm mém, nấu được món canh cá diếc nấu dưa chua rất ngon. A Mãn ăn liền bốn bát cơm, đến bát thứ năm thì bị Thanh Nhai gõ đũa vào tay.
Sau bữa tối, Thanh Nhai trải tấm bản đồ ra trên bàn, gọi mọi người lại bàn lộ trình. Đó là bản sao tấm bản đồ treo trên tường tiêu cục, do chính nàng chép lại năm mười sáu tuổi.
"Từ đây đến Ngọc Kinh có hai đường." Nàng dùng ngón tay vạch lên giấy. "Đường đông vòng qua Lâm Giang, theo quan đạo, có dịch trạm, có quân đồn, an toàn hơn, nhưng xa hơn hai trăm dặm, mất thêm tám, chín ngày. Đường tây đi thẳng qua Hắc Thủy độ, vượt Lạc Nhạn lĩnh, qua Tam Hà rồi lên Đồng Môn quan. Gần hơn, nhưng núi cao, sông xiết, hay có cướp."
Nàng gõ ngón tay lên điểm cuối đường đông. "Đi đường đông, nếu không có gì trục trặc, ngày mười sáu tháng mười tới Ngọc Kinh. Kịp hạn."
"Nếu có gì trục trặc thì sao?" Mạnh Khởi hỏi.
"Thì đi nhanh hơn."
"Bọn người đêm qua, bọn ở Trúc Lâm pha hôm nay, cô nghĩ bọn chúng sẽ để cho cô đi nhanh hơn?"
Thanh Nhai không trả lời.
Mạnh Khởi cầm cây bút lông của nàng, chấm vào nghiên mực, rồi vẽ một đường lên bản đồ. Đường mực mảnh, thẳng, đi từ quán trọ này qua trấn Bạch Lộ, rồi dừng lại ở một chấm nhỏ bên bờ sông.
Hắc Thủy độ.
"Đi đường tây." Hắn nói. "Nhanh hơn tám ngày. Tám ngày ấy là tám ngày dự phòng. Nếu có biến, chúng ta còn đường lùi."
"Không được." Thanh Nhai nói, giọng lạnh đi.
"Đường tây hiểm, tại hạ biết. Nhưng bọn người kia chắc chắn đã đặt người chờ ở đường đông, nơi đoàn tiêu bình thường sẽ chọn. Chúng không ngờ một đoàn tiêu sáu người lại dám..."
"Ta nói không được."
Cả gian phòng im lặng. A Mãn rụt cổ lại. Anh em họ Mã nhìn nhau. Phùng Tứ cúi đầu nhìn bàn tay ba ngón của mình. Khúc lão đầu rít một hơi tẩu, khói thuốc mờ mịt.
Mạnh Khởi đặt bút xuống. Hắn nhìn nàng, ánh mắt không còn vẻ đùa cợt thường ngày.
"Lạc tiêu đầu, vì Hắc Thủy độ là nơi cha cô mất, phải không?"
Thanh Nhai siết chặt nắm tay trên mặt bàn.
"Khế ước nói rõ, lộ trình do ta quyết." Nàng nói từng chữ. "Đi đường đông."
"Tiêu đầu..."
"Đi đường đông!"
Nàng đứng dậy, cuộn tấm bản đồ lại, bước ra khỏi phòng. Cánh cửa gỗ đóng sầm sau lưng.
* * *
Đêm thu ngoài quán trọ lạnh và trong. Thanh Nhai ngồi trên tảng đá bên bờ suối nhỏ sau quán, nghe nước chảy róc rách.
Nàng ghét tiếng nước. Hai năm nay, nàng ghét tiếng nước. Mỗi lần trời mưa to, nàng lại mơ thấy một dòng sông đen ngòm, cuồn cuộn, và một bàn tay chìm dần xuống, những ngón tay cứ duỗi ra mãi mà không bắt được gì. Có lúc nàng không chắc đó là tay cha hay tay mình.
Từ năm mười chín tuổi, nàng không xuống nước nữa. Không tắm sông, không đi đò, không đứng gần bờ giếng. Lúc phải qua cầu, nàng nhìn thẳng về phía trước, không bao giờ nhìn xuống.
Tiếng bước chân nhẹ vang lên phía sau. Nàng không quay lại, nhưng đã nhận ra tiếng ho khẽ đi kèm.
"Ta đã nói đi đường đông." Nàng nói.
"Tại hạ không tới để cãi." Mạnh Khởi đứng cách nàng ba bước, không lại gần thêm. "Tại hạ tới để nói một câu, nói xong sẽ đi."
Nàng im lặng.
"Hai năm trước, đêm mười bảy tháng ba, cha cô đã đi qua Hắc Thủy độ." Giọng hắn rất khẽ, gần như hòa vào tiếng suối. "Ông ấy đã đi được nửa đường. Nửa đường còn lại, ông ấy chưa đi hết."
Thanh Nhai quay phắt lại. Dưới ánh trăng, gương mặt hắn trắng nhợt, nhưng đôi mắt đen sâu kia thì sáng một cách kỳ lạ.
"Ngươi biết gì về cha ta?"
Mạnh Khởi không trả lời câu hỏi ấy. Hắn chỉ nói tiếp, chậm rãi, từng chữ một:
"Cha cô đã đi con đường này. Tại hạ muốn cô đi nốt."