Thu Lan không kể với ai chuyện hội đồng kỷ luật.
Tối thứ Ba, cô về nhà, ăn cơm, kèm Tiểu Mãn làm bài, nói chuyện với Kiến Quân vài câu về lịch học của con, rồi lên giường nằm, như mọi đêm. Sáng thứ Tư, cô dậy lúc năm giờ mười lăm, ăn trứng luộc bà Quế Phân để sẵn, ra sân ủy ban, đi một vòng quanh xe, kiểm tra lốp, kiểm tra đèn, rồi mới leo lên ghế lái. Như mọi sáng.
Chỉ có một điều khác. Trên trang sổ mới, sau dòng ghi ngày tháng và thời tiết, cô viết thêm một dòng nhỏ, nét bút chì rất nhẹ:
Còn sáu ngày.
Kỳ Diễn biết chuyện vào trưa thứ Tư, từ ông Giả Văn Bình. Anh ta không nói gì với cô. Chiều hôm ấy, anh ta không đi chuyến về Hạc Minh. Ông Giả bảo cậu ấy đã bắt chuyến xe khách cuối ngày về Ngô Châu.
Thu Lan nhìn chiếc ghế hàng đầu bên phải trống không suốt dọc đường, và tự nhủ rằng mình không buồn.
* * *
Thứ Năm, thứ Sáu, Kỳ Diễn vẫn không về.
Thứ Sáu, Kiến Quân bắt chuyến xe sáu giờ xuống huyện, để từ đó bay về Nam Cảng. Anh ta ngồi ở hàng ghế thứ ba, bên cạnh Tiểu Mãn — con bé xin nghỉ một buổi sáng để tiễn bố.
Thu Lan lái xe, không nghe được hai bố con nói gì. Chỉ thấy, qua gương chiếu hậu, Tiểu Mãn nói rất nhiều, hai tay khua khoắng, còn Kiến Quân thì gật đầu, gật đầu mãi. Rồi có lúc anh ta quay mặt ra cửa sổ, đưa tay lên dụi mắt.
Ở bến huyện, trước khi lên xe ra sân bay, Kiến Quân đứng lại bên cửa xe buýt.
"Thu Lan." Anh ta nói. "Con bé bảo anh, nó muốn học hết tiểu học ở Hạc Minh. Hè năm sau nó lên Nam Cảng chơi với anh hai tháng. Rồi đến lúc thi lên cấp hai, nó tự quyết."
Thu Lan nhìn anh ta.
"Nó còn bảo," Kiến Quân cười gượng, "nó đã viết lại bài văn. Bài cũ nó xé rồi."
"Viết lại thế nào?"
"Anh hỏi, nó không cho anh đọc. Nó bảo đọc cho cô giáo trước." Kiến Quân ngừng lại, rồi nói khẽ: "Tết này anh về. Ở hẳn mười ngày. Anh hứa."
Anh ta xách va li đi. Lần này, Thu Lan không thấy đau như sáu năm trước. Chỉ thấy một nỗi buồn rất nhẹ, như sương sớm, rồi tan.
* * *
Thứ Bảy, mười hai tháng Mười Hai.
Năm giờ năm mươi sáng, Thu Lan bước ra sân ủy ban, và thấy Kỳ Diễn đứng cạnh cửa xe.
Anh ta vẫn mặc chiếc áo măng tô xám, quàng chiếc khăn len nâu còn vệt dầu máy loang mờ ở góc. Mắt thâm quầng như người ba đêm không ngủ. Trên tay cầm một tập hồ sơ dày.
"Anh về bao giờ?"
"Ba giờ sáng. Đi xe riêng." Kỳ Diễn đáp. "Đường đèo thông rồi."
"Anh đi đâu mấy hôm nay?"
"Trung tâm cấp cứu một hai không thành phố. Rồi Sở Y tế. Rồi tổng công ty." Anh ta đưa tập hồ sơ cho cô. "Đây là bản ghi âm và nhật ký điều phối cuộc gọi của chị đêm mùng hai tháng Mười Hai."
Thu Lan nhìn tập giấy, không hiểu.
"Lúc ba giờ hai mươi chiều hôm ấy, khi chị gọi một hai không từ điện thoại bàn ở sân ủy ban, tổng đài viên đã nói một câu. Chị không nhớ, vì lúc ấy chị đang rối." Kỳ Diễn lật đến trang có đánh dấu bằng giấy nhớ vàng, chỉ vào một dòng. "Tổng đài viên nói: Nếu địa phương có phương tiện nào chở được bệnh nhân đến chân vách đá, đề nghị huy động ngay, chúng tôi sẽ cho xe đợi ở phía bên kia."
Thu Lan đọc dòng chữ ấy. Cô nhớ mang máng có nghe câu ấy, nhưng lúc đó trong đầu cô chỉ có tiếng thở khò khè của ông Bành.
"Theo quy định về ứng cứu khẩn cấp của thành phố," Kỳ Diễn nói tiếp, "khi trung tâm cấp cứu đề nghị huy động phương tiện dân sự để vận chuyển người bệnh nguy kịch, thì lệnh huy động ấy có hiệu lực cao hơn lệnh tạm dừng khai thác của doanh nghiệp vận tải. Chị không vi phạm lệnh dừng. Chị chấp hành lệnh huy động cứu hộ."
Thu Lan đứng bất động giữa sân.
"Tôi đã nộp toàn bộ hồ sơ này cho bà Vương giám đốc chiều qua." Kỳ Diễn nói. "Bà ấy sẽ chuyển cho hội đồng kỷ luật trước phiên họp thứ Hai."
"Anh..." Thu Lan nghẹn lời. "Anh về Ngô Châu ba ngày... là để làm việc này?"
Kỳ Diễn gật đầu.
"Sao anh không nói với tôi?"
"Vì tôi chưa chắc chắn." Anh ta nói, và lần này khóe môi anh ta cong lên — một nụ cười thật, không giấu giếm. "Tôi đã nói với chị rồi. Tôi không thích hy vọng rồi lại sai."
* * *
Chuyến xe sáu giờ sáng thứ Bảy, ngày mười hai tháng Mười Hai, đông khách vì có phiên chợ lớn. Bốn mươi chín người. Thu Lan đếm. Kỳ Diễn đếm. Chiếc camera trên khung cửa đếm.
Khi xe leo đến lưng chừng đèo Lão Ưng, trời vừa hửng sáng. Ánh bình minh đầu tiên rọi xuyên qua biển mây, nhuộm cả thung lũng thành một màu hồng nhạt — đúng cái màu của tấm cuống vé cũ trong ví Kỳ Diễn.
Khúc cua chữ U hiện ra phía trước. Mái che tôn gỉ sét. Chiếc ghế xi măng nứt nẻ. Cây thông già, trên thân vẫn còn vết xước nơi đuôi xe buýt va vào đêm hôm ấy, nhựa thông đã chảy ra đông lại thành những giọt màu hổ phách.
Thu Lan giảm tốc. Rồi cô làm một việc mà chín năm nay cô chưa từng làm.
Cô dừng hẳn xe lại.
Cửa xe xì hơi mở ra. Gió lạnh ùa vào, mang theo mùi nhựa thông.
Hành khách ngơ ngác nhìn nhau. Không ai bấm chuông. Không ai đứng đợi ở trạm.
Kỳ Diễn quay sang nhìn cô.
"Hôm nay là ngày mười hai." Thu Lan nói khẽ. "Cha tôi năm nào cũng dừng ở đây vào ngày này. Hai mươi hai năm, ông dừng lại, không ai đợi." Cô nhìn anh ta. "Anh xuống đi. Đứng ở đó một chút. Rồi lên lại."
Kỳ Diễn nhìn cô rất lâu. Rồi anh ta đứng dậy, bước xuống xe.
Anh ta đứng dưới mái che tôn, đúng chỗ ba tuần trước anh ta đã đứng cúi đầu như trước một nấm mộ. Nhưng lần này anh ta không cúi đầu. Anh ta đứng thẳng, nhìn về phía chiếc xe buýt xanh rêu đang đợi mình, cửa mở, đèn vàng ấm áp trong khoang.
Thu Lan rút cuốn sổ bìa xanh ra, ghi ở dòng cuối trang:
Qua Lão Ưng Khẩu. Dừng. Có người đợi.
Rồi cô ngẩng lên, gọi to qua cửa xe:
"Anh kỹ sư! Lên xe đi! Cả xe đang đợi anh đấy!"
Kỳ Diễn bước lên. Khi anh ta đi qua khung cửa, chiếc camera nhỏ màu đen nháy đèn xanh, đếm thêm một người.
Ở hàng ghế thứ ba, bà Hà Tứ Muội quay mặt ra cửa sổ, hai tay siết chặt quai gánh hàng.
* * *
Thứ Hai, mười bốn tháng Mười Hai, hội đồng kỷ luật của Công ty Vận tải Công cộng Ngô Châu họp lúc chín giờ sáng.
Mười giờ hai mươi, ông Giả Văn Bình gọi cho Thu Lan khi cô đang ngồi ăn mì ở quán bà Tôn. Giọng ông vang lên to đến mức bà Tôn đứng trong bếp cũng nghe thấy.
"Lan! Không kỷ luật! Hội đồng kết luận em chấp hành lệnh huy động cứu hộ! Bà Vương còn đề nghị khen thưởng! Phó giám đốc Đổng ngồi im thin thít suốt buổi, không nói một câu!"
Bà Tôn ló đầu ra từ bếp, giơ cái muôi lên trời: "Hay! Hay quá! Hôm nay bát mì này bác mời!"
Thu Lan đặt điện thoại xuống bàn. Cô ngồi im, nhìn bát mì chua cay đỏ rực trước mặt, và thấy mắt mình cay xè — không phải vì ớt.
* * *
Thứ Ba, mười lăm tháng Mười Hai. Quyết định của thành phố được công bố lúc ba giờ chiều, trên trang thông tin điện tử của Sở Giao thông Ngô Châu.
Tuyến 9 (Hạc Minh — Thạch Khê) tiếp tục khai thác thử nghiệm đến ngày 30/6/2027. Trong thời gian thử nghiệm, lưu lượng hành khách được đánh giá bằng thiết bị đếm tự động đã kiểm định. Đồng thời, giao Công ty Vận tải Công cộng Ngô Châu rà soát, điều chỉnh khung phương pháp đánh giá hiệu quả khai thác các tuyến buýt nông thôn trên toàn thành phố, hoàn thành trước quý II năm 2027.
Kèm theo là một quyết định nhân sự ngắn: Kỹ sư Kỳ Diễn, phòng quy hoạch, được giao làm trưởng nhóm điều chỉnh khung phương pháp, kiêm giám sát thử nghiệm tuyến 9.
Thu Lan đọc tin trên điện thoại khi xe đang dừng ở cổng sau trường cấp hai Ổ Đàm. Bảy đứa học sinh ùa lên xe. Tạ Tiểu Bằng đã đọc được tin từ trước, hét toáng lên: "Giữ rồi! Giữ xe buýt rồi! Cô Lan ơi, giữ rồi!"
Cả xe vỡ òa.
Kỳ Diễn ngồi ở ghế hàng đầu bên phải, nhìn màn hình máy tính bảng, gương mặt vẫn bình thản như đọc bản tin. Nhưng Thu Lan thấy những ngón tay anh ta đặt trên màn hình run nhè nhẹ.
"Sáu tháng." Anh ta nói khẽ, chỉ đủ cho cô nghe. "Đến ngày ba mươi tháng Sáu. Rồi phải đánh giá lại."
"Sáu tháng thì sáu tháng." Thu Lan nhả phanh. "Ngày nào tôi cũng đếm. Anh cũng đếm. Cái camera cũng đếm."
"Tôi sẽ không đi theo xe mỗi ngày được nữa. Tôi phải làm việc ở thành phố."
"Thế thì đi thứ Bảy." Thu Lan nói, không nhìn anh ta. "Thứ Bảy có phiên chợ. Đông khách. Cần người đếm."
Kỳ Diễn quay sang nhìn cô. Một lúc lâu sau, anh ta nói: "Được."
* * *
Tối hôm ấy, nhà bà Quế Phân làm một mâm cơm lớn. Gà luộc, cá kho, măng nấu thịt ba chỉ, đậu phụ rán, canh xương hầm củ cải. Tiểu Mãn đọc to bài văn mới của mình, bài văn cô giáo chấm mười điểm và gửi đi dự thi cấp thành phố:
"Nơi em muốn sống khi lớn lên. Em đã từng muốn sống ở Nam Cảng, vì ở đó có biển và có tàu điện ngầm. Nhưng rồi em nhận ra, nơi em muốn sống không phải là nơi có nhiều thứ nhất. Mà là nơi có người đợi mình. Ở Hạc Minh, mỗi sáng có bà nội đợi mẹ em ăn xong quả trứng luộc. Ở trạm cây số ba, có bà Ngưu đợi xe buýt. Ở cổng sau trường Ổ Đàm, mẹ em đợi anh Tiểu Bằng. Và đêm băng hôm ấy, ở vách đá cây số ba mươi mốt, anh Tiểu Bằng đợi mẹ em. Em muốn lớn lên ở một nơi như thế. Nơi không ai bị bỏ lại mà không có người đợi."
Con bé đọc xong, cả nhà im lặng. Kỳ Diễn cúi đầu nhìn bát cơm, rất lâu không ngẩng lên.
Bà Quế Phân là người đầu tiên đứng dậy. Bà không nói gì, chỉ xoa đầu cháu gái, rồi đi vào phòng mình.
Một lúc sau, bà gọi vọng ra:
"Lan. Cậu Kỳ. Vào đây."
* * *
Trong phòng bà Quế Phân, chiếc rương sắt xanh rêu vẫn nằm dưới gầm giường. Nhưng bà không mở nó. Bà mở chiếc tủ gỗ nhỏ ở đầu giường — cái tủ bà vẫn để đồ cưới, chưa bao giờ cho ai đụng vào. Từ ngăn dưới cùng, dưới mấy lớp áo len cũ, bà lấy ra một gói vải bọc giấy dầu.
Bà mở gói vải. Bên trong là một cuốn sổ nhỏ bìa nâu, gáy dán một mẩu băng dính giấy đã ngả vàng. Nét bút bi ghi: 1995.
Thu Lan đứng sững.
"Tháng Chín năm 2017," bà Quế Phân nói, giọng chậm rãi, "một tháng trước khi mất, ông Đại Sơn mang cuốn này sang đưa cho tôi. Ông ấy bảo ông ấy thấy trong người không khỏe. Ông ấy bảo: 'Bà thông gia, bà giữ giúp tôi. Đừng đưa cho con Lan. Chỉ khi nào đứa bé ở Lão Ưng Khẩu quay về, thì đưa cho nó.'"
Bà quay sang Kỳ Diễn. Đôi mắt già nua nhìn anh ta rất lâu, như nhìn một người quen cũ.
"Từ tối thứ Bảy cậu hỏi tôi chuyện Lão Ưng Khẩu, tôi đã đoán ra." Bà nói. "Nhưng tôi không dám chắc. Tôi đợi cậu tự nói. Hôm nay nghe bài văn của con bé, tôi nghĩ... đã đến lúc rồi."
Bà đặt cuốn sổ vào tay Kỳ Diễn.
Bàn tay anh ta run bần bật. Anh ta mở cuốn sổ, lật đến những trang cuối. Ngày mười hai tháng Mười Hai năm 1995. Nét chữ to, nghiêng, đè mạnh đến hằn sang trang sau, nhưng ở đoạn cuối trang, nét chữ run rẩy như người viết không cầm nổi bút.
Ngày 12 tháng 12 năm 1995. Mưa băng. Xuất bến 15:30. Khách 34. Về đến huyện muộn 3 tiếng.
Lão Ưng Khẩu. Bé trai. Bọc chăn bông đỏ. Còn thở.
Mẹ nó đứng sau gốc thông. Không chạy ra. Nhìn xe. Tôi biết cô ấy. Cô ấy lắc đầu với tôi. Tôi gật đầu.
Tôi hứa không nói với ai cô ấy là ai.
Tôi lấy cuống vé số 0417 trong hộp vé cũ — vé cô ấy đi xuống huyện hôm tháng Ba, lần cuối cùng cô ấy còn đi xe tôi trước khi bụng to ra không giấu được nữa — kẹp vào tã thằng bé. Để nếu có một ngày nó muốn quay về, nó biết đường.
Kỳ Diễn đọc đến đó thì không đọc được nữa. Cuốn sổ rơi khỏi tay anh ta, nằm mở trên sàn nhà. Thu Lan quỳ xuống nhặt lên, ôm vào lòng.
Gian phòng im phắc. Chỉ có tiếng gió đêm rì rào ngoài mái ngói, và tiếng Tiểu Mãn rửa bát lách cách dưới bếp.
"Bà Ninh." Kỳ Diễn nói, giọng vỡ vụn. "Bà biết người ấy là ai."
Bà Quế Phân nhìn anh ta. Rồi bà gật đầu.
"Tôi biết." Bà nói. "Người ấy vẫn còn sống. Vẫn ở Hạc Minh. Ba tuần nay, ngày nào người ấy cũng nhìn thấy cậu trên chiếc xe buýt kia."
Thu Lan nghe tim mình đập thình thịch. Cô nghĩ đến nắm ớt khô đỏ au dúi vào tay một người lạ. Túi măng khô. Một bà già đứng giữa lối đi rung lắc, nhìn người kỹ sư trẻ rất lâu. Một gương mặt trắng bệch dưới ánh chiều tà. Đi đi. Đi nhanh lên. Hai hàng nước mắt trước gốc thông già trong đêm băng. Lại là cây thông...
Rồi cô nghĩ đến đôi bàn tay thoăn thoắt đỡ đẻ của bà Hà. Con nhà ai ở cái thôn này sinh từ năm tám mươi đến năm hai nghìn, một nửa là qua tay tôi.
Một nửa. Không phải tất cả.
"Nhưng cậu phải hỏi người ấy." Bà Quế Phân nói tiếp, giọng khẽ mà chắc. "Không phải hỏi tôi. Tôi đã hứa với ông Đại Sơn, như ông ấy đã hứa với người ấy."
Đúng lúc ấy, ngoài sân vang lên tiếng bước chân giẫm trên lớp sương muối giòn tan.
Rồi tiếng gõ cửa. Ba tiếng. Chậm rãi. Do dự.
Đậu Phụ nhảy xuống khỏi giường, dựng hai tai lên, nhìn về phía cửa.
Tiểu Mãn chạy ra mở cửa trước khi ai kịp ngăn. Giọng con bé vang lên trong trẻo từ gian ngoài:
"Ơ... bà? Muộn thế này rồi, bà sang nhà cháu có việc gì ạ?"