Đường Hải Yến đứng trước tấm bản đồ địa hình đáy biển ba chiều được chiếu trên màn hình lớn tại trung tâm điều hành của Viện Nghiên cứu Hải dương học Quốc gia, ánh mắt cô dán chặt vào một điểm bất thường nằm sâu trong lòng Vực Đông Uyên — rãnh đại dương sâu nhất từng được con người phát hiện, nơi độ sâu vượt quá mười nghìn mét, một môi trường khắc nghiệt đến mức chỉ vài phương tiện lặn sâu chuyên dụng trên thế giới mới có khả năng tiếp cận.
"Dữ liệu từ vệ tinh cùng các phao cảm biến dưới nước cho thấy, tại tọa độ này, có một nguồn năng lượng nhiệt bất thường, không tương thích với bất kỳ hoạt động núi lửa hay miệng phun thủy nhiệt tự nhiên nào mà chúng ta từng ghi nhận trong khu vực." Tiến sĩ Chu Bác Uyên, người chỉ huy đoàn thám hiểm, đồng thời là thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm nhất của viện, giải thích, giọng ông trầm ổn nhưng ẩn chứa một sự phấn khích khó che giấu. "Chúng ta đã quan sát hiện tượng này liên tục trong ba tháng qua, và nó không hề suy giảm, thậm chí còn có dấu hiệu gia tăng cường độ."
Hải Yến, với vai trò là nhà hải dương học chuyên nghiên cứu về hệ sinh thái biển sâu, đã dành trọn sự nghiệp non trẻ của mình để tìm hiểu những bí ẩn còn ẩn giấu trong lòng đại dương bao la, nơi con người mới chỉ khám phá được một phần rất nhỏ so với bề mặt Mặt Trăng. Khi nhận được lời mời tham gia đoàn thám hiểm đặc biệt này, cô đã không hề do dự, dù biết rõ mức độ nguy hiểm của việc lặn sâu đến những khu vực chưa từng có dấu chân con người đặt đến.
"Tiến sĩ Chu, ông có giả thuyết nào về nguồn gốc của dị thường này không?" Cô hỏi, mắt vẫn không rời khỏi những con số, biểu đồ nhiệt độ đang nhấp nháy trên màn hình.
"Chúng tôi có vài giả thuyết, từ khả năng đó là một mỏ khoáng sản quý hiếm đang phản ứng hóa học bất thường, đến khả năng đây là dấu hiệu của một dạng sống chưa từng được biết đến." Bác Uyên đáp, rồi ông ngừng lại một chút trước khi nói tiếp, giọng ông trở nên thận trọng hơn. "Nhưng cũng có một khả năng khác, táo bạo hơn nhiều, mà cá nhân tôi nghiêng về hướng này nhất — đây có thể là tàn tích của một công trình nhân tạo, một điều gì đó đã tồn tại dưới đáy đại dương từ rất lâu trước khi lịch sử văn minh nhân loại được ghi chép lại."
Lời giả thuyết táo bạo ấy khiến cả phòng họp im lặng trong giây lát. Hải Yến cảm nhận được một luồng phấn khích chạy dọc sống lưng — nếu giả thuyết này là sự thật, đây sẽ là một trong những phát hiện khoa học quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại, có khả năng viết lại toàn bộ hiểu biết của con người về quá khứ, về những gì đã từng tồn tại trên hành tinh này trước khi các nền văn minh được biết đến ngày nay hình thành.
"Chúng ta sẽ sử dụng tàu ngầm nghiên cứu Thâm Uyên Hào, phương tiện lặn sâu tiên tiến nhất mà viện chúng ta sở hữu, có khả năng chịu được áp suất tương đương với độ sâu mười hai nghìn mét, đủ để tiếp cận khu vực dị thường một cách an toàn." Bác Uyên tiếp tục, chuyển sang phần trình bày về kế hoạch tác chiến cụ thể. "Đoàn thám hiểm sẽ gồm bốn người — tôi phụ trách chỉ huy, điều khiển tàu ngầm; cô Hải Yến phụ trách nghiên cứu sinh học, hóa học môi trường; anh Lâm Tử Kiệt, kỹ sư trưởng, phụ trách vận hành, bảo trì các hệ thống kỹ thuật của tàu; và cô Bàng Nguyệt Nga, chuyên gia khảo cổ học dưới nước, sẽ hỗ trợ trong trường hợp chúng ta thực sự phát hiện ra dấu tích của một nền văn minh cổ đại."
Hải Yến gật đầu, cảm nhận được trọng lượng của trách nhiệm đang dần đặt lên vai mình. Đây sẽ là chuyến lặn sâu nhất, nguy hiểm nhất trong toàn bộ sự nghiệp của cô, nhưng cũng là cơ hội một đời người để khám phá những bí mật mà chưa một ai từng chạm đến.
Buổi chiều hôm đó, cô có dịp gặp gỡ, làm quen với hai thành viên còn lại của đoàn thám hiểm tại xưởng bảo trì tàu ngầm, nơi Thâm Uyên Hào đang được kiểm tra lần cuối trước chuyến lặn quan trọng. Lâm Tử Kiệt, một kỹ sư trẻ tuổi với đôi tay lấm lem dầu mỡ, đang tỉ mỉ kiểm tra từng bộ phận của hệ thống định vị, mặt anh tập trung cao độ đến mức không nhận ra sự có mặt của Hải Yến cho đến khi cô lên tiếng chào.
"Chào anh, tôi là Đường Hải Yến, thành viên mới của đoàn thám hiểm." Cô giới thiệu, mỉm cười thân thiện.
Tử Kiệt ngẩng lên, gương mặt anh giãn ra thành một nụ cười ấm áp. "Chào cô, tôi là Lâm Tử Kiệt. Rất vui được làm việc cùng cô trong chuyến thám hiểm quan trọng này. Tôi đã nghiên cứu về Thâm Uyên Hào suốt ba năm qua, có thể tự tin nói rằng, đây là con tàu ngầm an toàn nhất mà tôi từng làm việc cùng."
"Vậy thì tôi yên tâm hơn nhiều rồi." Hải Yến đáp, cảm nhận được sự tin tưởng ban đầu dành cho người kỹ sư trẻ tuổi nhưng đầy nhiệt huyết, chuyên nghiệp này.
Ở một góc khác của xưởng, Bàng Nguyệt Nga, một phụ nữ trung niên với ánh mắt sắc bén của một nhà khảo cổ học dày dạn kinh nghiệm, đang sắp xếp lại những dụng cụ chuyên dụng dành cho việc khảo sát, thu thập mẫu vật dưới điều kiện áp suất cực cao. "Nếu giả thuyết của Tiến sĩ Chu là đúng, đây sẽ là phát hiện khảo cổ học quan trọng nhất mà tôi từng có cơ hội tham gia trong suốt hai mươi năm sự nghiệp của mình." Bà chia sẻ khi Hải Yến đến chào hỏi, giọng bà đầy sự nghiêm túc pha lẫn niềm hào hứng khó giấu.
Tối hôm đó, trước khi chuyến lặn chính thức bắt đầu vào sáng hôm sau, Hải Yến trở về căn phòng nhỏ của mình tại trạm nghiên cứu nổi trên biển, nơi đoàn thám hiểm đang đóng quân trong những ngày chuẩn bị cuối cùng. Cô đứng bên cửa sổ, nhìn ra mặt biển đen thẫm trải dài đến tận chân trời, nơi phía dưới lớp nước mênh mông ấy, một bí ẩn hàng nghìn, thậm chí hàng triệu năm tuổi có thể đang chờ đợi được khám phá.
Cô lấy ra cuốn nhật ký thực địa của mình, bắt đầu ghi chép lại những suy nghĩ, cảm xúc trước ngưỡng cửa của một hành trình có thể thay đổi hoàn toàn sự nghiệp, thậm chí cả cuộc đời cô. "Ngày mai, chúng tôi sẽ lặn xuống độ sâu mà chưa một con tàu nghiên cứu dân sự nào từng tiếp cận trong lịch sử. Tôi không biết điều gì đang chờ đợi phía dưới, nhưng tôi tin rằng, dù kết quả có ra sao, đây sẽ là một hành trình định hình cả sự nghiệp khoa học của tôi."
Cô nhớ lại lý do khiến mình theo đuổi ngành hải dương học ngay từ những ngày còn là một cô bé mười tuổi, khi lần đầu tiên xem một bộ phim tài liệu về những sinh vật kỳ lạ sống trong bóng tối vĩnh hằng của đáy đại dương, nơi ánh sáng mặt trời không bao giờ có thể chạm tới. Kể từ đó, cô luôn bị mê hoặc bởi ý tưởng rằng, ngay trên chính hành tinh mà con người đang sinh sống, vẫn còn tồn tại những thế giới hoàn toàn xa lạ, bí ẩn, chưa từng được khám phá trọn vẹn.
Sáng hôm sau, khi bình minh vừa ló dạng trên mặt biển, cả bốn thành viên của đoàn thám hiểm tập trung tại boong tàu, nơi Thâm Uyên Hào, con tàu ngầm nghiên cứu tiên tiến với thân hình bằng titan đặc biệt, được thiết kế để chịu đựng áp suất khủng khiếp của đại dương sâu thẳm, đang chờ đợi để đưa họ vào một hành trình chưa từng có tiền lệ.
"Mọi người đã sẵn sàng chưa?" Bác Uyên hỏi, ánh mắt ông quét qua từng thành viên trong đoàn, đánh giá tinh thần chuẩn bị của mỗi người trước chuyến lặn quan trọng, đầy rủi ro sắp tới.
"Sẵn sàng." Cả ba người đồng thanh đáp, mỗi người đều mang trong lòng một sự pha trộn giữa hồi hộp, lo lắng và một niềm phấn khích khoa học mãnh liệt trước những bí ẩn đang chờ đợi họ trong lòng đại dương sâu thẳm.
Khi cửa khoang tàu ngầm đóng lại, niêm phong hoàn toàn không gian bên trong khỏi thế giới bên ngoài, Hải Yến cảm nhận được nhịp tim mình đập nhanh hơn, không phải vì sợ hãi, mà vì sự háo hức tột độ trước ngưỡng cửa của một cuộc phiêu lưu mà cô biết, sẽ đưa cô đến những giới hạn chưa từng được khám phá của cả khoa học lẫn chính bản thân mình.
Trước khi con tàu chính thức bắt đầu quá trình lặn, Bác Uyên dành vài phút để tiến hành kiểm tra an toàn lần cuối cùng, một quy trình nghiêm ngặt mà ông luôn tuân thủ tuyệt đối trong suốt sự nghiệp lặn sâu kéo dài hơn hai mươi năm của mình. "Kiểm tra hệ thống oxy." Ông ra lệnh, giọng ông chuyên nghiệp, không chút xao nhãng.
"Hệ thống oxy hoạt động ổn định, đủ cung cấp cho bảy mươi hai giờ liên tục." Tử Kiệt đáp, tay anh lướt nhanh qua bảng điều khiển để xác nhận từng chỉ số một.
"Kiểm tra hệ thống liên lạc khẩn cấp."
"Hoạt động bình thường, tín hiệu ổn định với trạm chỉ huy trên mặt biển."
"Kiểm tra hệ thống chịu áp suất."
"Toàn bộ các cảm biến đều báo cáo tình trạng tối ưu, thân tàu titan đã được kiểm định để chịu đựng áp suất tại độ sâu mười hai nghìn hai trăm mét, vượt xa độ sâu mục tiêu của chúng ta."
Sau khi hoàn tất toàn bộ quy trình kiểm tra an toàn, Bác Uyên gật đầu hài lòng, quay sang nhìn ba thành viên còn lại trong đoàn với ánh mắt đầy sự nghiêm túc nhưng cũng không kém phần ấm áp. "Tôi biết, đây là lần đầu tiên một số người trong chúng ta thực hiện một chuyến lặn sâu đến mức độ này. Tôi muốn nhắc nhở mọi người, dù chúng ta đang bước vào một hành trình đầy nguy hiểm, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào khả năng hoàn thành nhiệm vụ một cách an toàn."
Nguyệt Nga, dù đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành khảo cổ học, nhưng đây thực sự là lần đầu tiên bà tham gia vào một chuyến lặn sâu đến vậy, không giấu được sự hồi hộp trong giọng nói. "Tôi tin tưởng vào đội ngũ của chúng ta, thưa Tiến sĩ Chu. Đây sẽ là một cơ hội không thể bỏ lỡ trong sự nghiệp nghiên cứu của tôi."
Với mọi sự chuẩn bị đã hoàn tất, Bác Uyên chính thức kích hoạt hệ thống lặn, và Thâm Uyên Hào bắt đầu chìm dần xuống dưới mặt nước, để lại phía sau ánh nắng chan hòa của một buổi sáng đẹp trời, hướng về phía những bí ẩn sâu thẳm, tăm tối đang chờ đợi họ khám phá trong lòng đại dương bao la.
Trước khi hoàn toàn mất liên lạc hình ảnh với mặt biển, Hải Yến tranh thủ nhìn lại một lần cuối những nhân viên trạm nghiên cứu đang đứng vẫy tay tiễn biệt từ boong tàu mẹ, trong lòng cô dâng lên một cảm giác vừa xúc động vừa quyết tâm. Cô biết, những gì họ sắp đối mặt phía trước không chỉ là thử thách khoa học, mà còn là một cuộc phiêu lưu có thể định hình lại toàn bộ hiểu biết của nhân loại về quá khứ, về những bí mật đã bị chôn vùi dưới hàng nghìn mét nước trong suốt hàng nghìn năm.
Bên trong khoang tàu chật hẹp, mỗi thành viên đều tìm cho mình một vị trí quen thuộc để ổn định tinh thần trước hành trình dài phía trước. Bác Uyên ngồi vào ghế điều khiển chính, đôi tay ông thành thục lướt qua từng nút bấm, cần gạt với sự tự tin của người đã có hàng nghìn giờ kinh nghiệm lái tàu ngầm. Tử Kiệt ngồi bên trạm kỹ thuật, mắt anh không rời khỏi những chỉ số đang hiển thị trên hàng loạt màn hình nhỏ. Nguyệt Nga cẩn thận sắp xếp lại bộ dụng cụ khảo cổ chuyên dụng của mình, trong khi Hải Yến kiểm tra lần cuối các thiết bị lấy mẫu sinh học mà cô sẽ cần đến trong suốt hành trình.
"Độ sâu năm trăm mét, mọi hệ thống hoạt động bình thường." Tử Kiệt thông báo, giọng anh đều đặn, chuyên nghiệp, như một nghi thức quen thuộc mà anh đã thực hiện không biết bao nhiêu lần trong sự nghiệp của mình.
Hải Yến nhìn ra ngoài cửa sổ quan sát, nơi ánh sáng mặt trời tự nhiên vẫn còn có thể xuyên qua lớp nước, tạo nên một khung cảnh xanh biếc huyền ảo, nhưng cô biết, chỉ trong ít phút nữa, khung cảnh ấy sẽ nhường chỗ cho bóng tối tuyệt đối của đại dương sâu thẳm, nơi hành trình khám phá thực sự của họ mới chính thức bắt đầu.
